Mentionsy Mentionsy
Nowy Ład
Nowy Ład

Teolog czy liberał? Anatomia państwa Carla Schmitta - Patryk Okoniewski [tekst audio]

17.11.2025 ·41 min 28 s

Carl Schmitt jest postacią, której osobom nawet średnio rozeznanym w refleksji nad współczesnym państwem i prawem nie trzeba szczególnie przedstawiać. Dla jednych jest on „ostatnim jurystą tradycji”, a dla innych pozostaje filozofem skompromitowanym przez swoją biografię i zwiastunem obecnego antyliberalnego trendu w polityce. Kontrowersje, jakie narosły wokół prawnika, niewątpliwie rzutują na interpretacje jego myśli. Ostatnie lata przyniosły wzmożone zainteresowanie kwestiami, które zajmowały Schmitta. Pandemia COVID pokazała użyteczność stanu wyjątkowego, a wojna na Ukrainie na nowo prezentuje nam znaczenie wrogości politycznej, która w zglobalizowanym społeczeństwie końca historii miała odejść do lamusa. Taka sytuacja tym bardziej tworzy zapotrzebowanie na bardziej gruntowne studia wyłożonej myśli. Chciałbym w poniższym tekście przyjrzeć się bliżej filozofii Schmitta, żeby móc rzucić na nią trochę inne światło. Mam nadzieję, że uda mi się wykazać, iż tytuł nie jest tylko pustą prowokacją, ale szczerze postawionym pytaniem.Pozostałe artykuły możesz czytać na 🔴 https://nlad.pl🔴Tekst przeczytasz tutaj https://nlad.pl/teolog-czy-liberal-anatomia-panstwa-carla-schmitta/📅 Marsz Niepodległości z Nowym Ładem: https://fb.me/e/3NSVlYkvf👉Formularz zgłoszeniowy do Klubu Nowego Ładu - Warszawa https://cutt.ly/Yr3Y2kop📖 O Polsce i polskości w XX w. 🛒 https://capitalbook.com.pl/pl/p/Nowy-Lad.-O-Polsce-i-polskosci-w-XXI-wieku/623835% od ceny okładkowej na książki wydawnictwa Prześwity z kodem: nowyładKsiążki do nabycia na stronie: https://mtbiznes.pl/🔴 WSPIERAJ NAGRYWANIE KOLEJNYCH FILMÓW http://wspieram.nlad.pl🔥 BONUSY https://www.youtube.com/@nowyladtv/join👉PATRONITE: https://patronite.pl/nowylad 🔔 SUBSKRYBUJ KANAŁ https://bit.ly/SubskrybujNowLadWspierając nas, zyskujesz dostęp do serwera Discord Nowego Ładu – miejsca, gdzie tworzymy zgraną społeczność, dyskutujemy, zbieramy propozycje tematów, gości i pytań do wywiadów. Publikujemy tam przedpremierowe materiały i angażujemy członków w kolejne inicjatywy.Śledź nasze media społecznościowe: 👉 FACEBOOK: https://www.facebook.com/nowylad/ ➡️ TWITTER: https://twitter.com/nowylad👉 GRUPA NA FB: https://www.facebook.com/groups/447189470429350"Demokracja nieliberalna" - najnowszy, 32. numer "Polityki Narodowej" kupisz tutaj: Wersja papierowa:🟫ProPatriae: https://propatriae.pl/PN32🟫NaszSklep: https://nasz-sklep.net/PN32🟫Capitalbook: https://capitalbook.com.pl/pl/p/Polityka-Narodowa-nr-32/6158🟫SklepMN: https://sklepmn.pl/pl/p/Demokracja-Nieliberalna-Polityka-Narodowa-32/96🟫Empik: https://www.empik.com/polityka-narodowa,p1000265110,prasa-pWersja elektroniczna (e-book):🟫NaszSklep: https://nasz-sklep.net/ePN32🟫ProPatriae: https://propatriae.pl/ePN32🟥Nową Książkę Adama Szabelaka kupisz tutaj:https://capitalbook.com.pl/pl/p/Nacjonalizm.-Rewolta-przeciw-wspolczesnemu-swiatu-w-XXI-wieku-Adam-Szabelak-/5898Nową książkę Kacpra Kity o Marine Le Pen kupisz tutaj:🟥 https://debogora.com/product-pol-2721-Saga-rodu-Le-Penow.html🎙️NASZE ROZMOWY👇👉Raport z Frontu (Michał Nowak) w Nowym Ładzie:https://www.youtube.com/playlist?list=PLA1csXPN6R--44vlpLjKSF5lh4E_RDX45👉Rafał Ziemkiewicz w Nowym Ładzie:https://www.youtube.com/playlist?list=PLA1csXPN6R-80jeR1AS2RUtLQ0OpQk3n2👉dr Krzysztof Rak w Nowym Ładzie:https://www.youtube.com/playlist?list=PLA1csXPN6R-8wEJI5py8GaUdrBUwtZETK👉Kacper Kita o Francji:https://www.youtube.com/playlist?list=PLA1csXPN6R-_pMZ5k_D95kq5W8eGuUriK👉Marcin Palade w Nowym Ładzie:https://www.youtube.com/playlist?list=PLA1csXPN6R-8s0R96U5G3FMsvhA5g8V6_👉Łukasz Warzecha w Nowym Ładzie:https://www.youtube.com/playlist?list=PLA1csXPN6R-8EpSzBfasKu0tGFamYGESz

Właściwego znaczenia tych terminów Karl Schmitt dopatruje się u teoretyków kontrrewolucji katolickiej. Luisa de Bonalda, Josefa de Mestra i Donoso Corteza. Teologia polityczna zaczyna się wywodem nad znaczeniem suwerena, który zdaniem autora jest ten, kto decyduje o stanie wyjątkowym. Jest to szczególnie ważna kwestia, gdyż prawa jako porządek norm odwołuje się do sytuacji normalnych. Porządek normatywny nie jest zdolny do przewidzenia sytuacji wyjątkowych, które mogą zagrażać państwu. Prawo zdaniem jurysty nie jest w stanie samo siebie obronić i potrzebuje suwerena w postaci władcy, który będzie zdolny zawiesić porządek prawny i zniwelować niebezpieczeństwo. W logice teologii politycznej działanie takie odpowiada boskiemu cudowi.

Wyraża ją metafora statku, który jest rzucany bez celu na wzburzonym morzu. Jego załoga natomiast przypomina skory do buntu i dzikich zabaw motłoch, który rozumie tylko argument siły. Jak podaje Schmidt. Zwątpienie, które ogarnia Korteza i które mu daje wyraz w listach do swojego przyjaciela, hrabiego Raczyńskiego, często bliskie jest do błędu. Zgodnie z jego filozofią historii zwycięstwo zła jest czymś oczywistym i naturalnym. Tylko cud boski może nas przed nim uratować. Jego opis historii ludzkiej jest pełen zgrozy i obrzydzenia. Ślepa ludzkość błądzi w labiryncie, którego plan oraz punkt wejścia i wyjścia pozostają nieznane. Ten labirynt to historia. Oprócz dwóch stronnictw w decydującej bitwie jest jeszcze jedna grupa, do której należy burżuazja.

Zdaniem hiszpańskiego teoretyka kontrrewolucji, jej istotą jest unikanie owego starcia. Dyskutująca klasa, jak ją określał Cortez, wierzy w możliwość pogodzenia zwaśnionych stron. Burżuazja ma wszystkie swoje polityczne działania sprowadzać do debaty, do prasy i parlamentu. Przekonanie o wyłączności dialogu prowadzi do niemożności podjęcia rozstrzygającej decyzji w obliczu wielkich społecznych konfliktów. Prawo do jej podejmowania zawiera się już w samym istnieniu jakiegoś zwierzchniego autorytetu. Jest on tym ważniejszy, że w sprawach największej wagi kluczowe znaczenie ma samo podjęcie decyzji, a nie to, w jaki sposób zostanie ona podjęta i co najistotniejsze, że jest ona nieodwołalna. Podmiotem zdolnym do ostatecznej decyzji nie będzie jednak też monarcha, gdyż jak twierdzi hiszpański dyplomata, czasy monarchii skończyły się bezpowrotnie, a sama idea stała się pustym zrozumialstwem.

Jedyna instytucja zdolna do podjęcia ciężaru decyzji zdaniem Donoso-Corteza to dyktatura. Jest to jedyne przeciwieństwo niekończącej się dyskusji. W przypadku anarchistów mamy do czynienia z wiarą w dobrą naturę człowieka oraz przekonanie o złym charakterze wszelkiej władzy, która za sprawą autorytetu ciemięży lud. Teologiczne dywagacje uprawniają ją do ferowania moralnych ocen sprzecznych ze szczególnie rozumianą przez anarchistów wolnością. Zdanie Schmidta, anarchiści jednak w tej sytuacji również są skazani na konieczność podjęcia radykalnej decyzji. To natomiast prowadzi do paradoksu, którego przykładem zdaniem autora stał się Bakunin. Rosyjski anarchista stanie się w teorii teologiem antyteologii. W praktyce miał się stać dyktatorem antydyktatury.

Pokazano wszystkie 4 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.