Michał Nowak - Afera, która wysadzi Ukrainę [tekst audio]

Osiem osób oskarżono o przekupstwo, nadużycie urzędu i nielegalne wzbogacenie się. Pięć z nich zatrzymano. Niedługo później rozpoczęła się seria publikacji taśm z podsłuchów zainstalowanych przez nabów w mieszkaniu Mindicza. Na nagraniach słychać jak grupa, używając kryptonimów i zaszyfrowanego języka, omawiała swoją przestępczą działalność, w tym temat łapówek. Zgodnie z przedstawionymi komunikatami zorganizowana grupa przestępcza miała wymuszać na podwykonawcach energoatomu łapówki sięgające nawet 15% wartości kontraktów, co skutkowało wyprowadzeniem co najmniej 100 milionów dolarów. Liderem grupy był Timur Mindicz, jeden z najbliższych przyjaciół ukraińskiego prezydenta i współwłaściciel, niegdyś razem z Zeleńskim, studia kwartał 95.

Jak twierdzą śledczy, to Zełeński zadzwonił do Hałuszczenki po tym, jak otrzymał wiadomość od Mindicza. Rodzi to spekulacji na temat bezpośredniej roli prezydenta w całym procederze. Grupa Mindicza prawdopodobnie odpowiadała za obsadzenie stanowiska dotychczasowego ministra energetyki. Według prokuratury Myroniuk przeprowadził rozmowę kwalifikacyjną z Fitłaną Hrynczuk, gdy była ona brana pod uwagę w sprawie obsadzenia stanowiska ministra energetyki. Po ujawnieniu afery 12 listopada Hrynczek podała się do dymisji. Dymisję złożył też minister sprawiedliwości Herman Hałuszczenko. O skali afery i wpływów Mindicza świadczy również fakt, że grupa przekupywała kluczowe państwowe agencje.

Na opublikowanych nagraniach z taśm z mieszkania Mindicza ujawniono, że państwowe biuro śledcze i Narodowa Agencja Zapobiegania Korupcji były włączone w proceder korupcyjny, a ich przedstawiciele także otrzymywali łapówki. Za uzyskane pieniądze członkowie grupy nabywali nieruchomości i budowali sobie luksusowe domy. Jak ujawniło śledztwo portalu bichus.info, były wicepremier Ołeksij Czernyszow sfinansował w ten sposób budowę kilku takich budynków pod Kijowem. Wille miały być przeznaczone dla samego Czernyszowa, Mindicza, a także innych czołowych postaci ukraińskiej polityki. Zaangażowany Zełański Dymisje Chałuszczenki i Chrynczuk odbyły się po tym, jak wezwał do tego ministrów sam Zeleński.

46-letni Mindicz pochodzi z Dniepru w środkowej Ukrainie. Był producentem filmowym i partnerem biznesowym ukraińskiego oligarchy i chora Kołomojskiego. Jak donoszą ukraińskie media, to właśnie Mindicz przedstawił Kołomojskiemu Załęskiego, po czym oligarcha został protegowanym przyszłego prezydenta, finansując jego kampanię. Według ukraińskich dziennikarzy zażyłość Mindicza i Załęskiego datuje się na wiele lat. W trakcie kampanii wyborczej w 2019 roku Załęski poruszał się opancerzonym samochodem zarejestrowanym na Mindicza. Jak wspomniano, w przeszłości obaj byli współwłaścicielami studia kwartał 95, a po objęciu prezydentury ich przyjaźń nie uległa zatarciu. W 2021 roku Mindicz zorganizował w swoim mieszkaniu przyjęcie urodzinowe dla Zeleńskiego.

To wreszcie Mindicz miał podsunąć Zeleńskiemu osobę Czernyszowa, który zanim został wicepremierem pełnił szereg istotnych publicznych stanowisk, w tym szefa koncernu energetycznego Naftohaz. a wśród innych jego protegowanych wymienia się ministra sprawiedliwości Hermana Hałuszczenko, minister energetyki Switłanę Chrynczuk i pełniącego obowiązki ministra rolnictwa Witalija Kowala. Stopień bliskości członków grupy przestępczej, w tym ukraińskich polityków w randze wicepremiera i ministra, z Załańskim był tak duży, że jego żona została matką chrzestną córki Czernyszowa, a małżeństwa często spędzały prywatny czas wspólnie. Śledztwo Narodowego Biura Antykorupcyjnego w sprawie działalności Mindicza trwało już od wielu miesięcy.

Logiczne wydaje się założenie, że nad grupą Mindycza rozpostarto parasol ochronny służb, prawdopodobnie wywiadu Ministerstwa Obrony, HUR. Jak ujawniła prawda, Zeleńskiego w sprawie Mindycza wspierać ma generał Budanow, szef głównego zarządu HUR. Kierowana przez niego agencja może stać za próbą przedstawienia w infosferze ataków na Mindycza jako działań Rosjan, którzy chcieliby się go rzekomo pozbyć. Pikanterii sprawie dodaje również fakt, że krótko po przeszukaniach i zatrzymaniach śledczy z NABU dostali ostrzeżenia, że za to odpowiedzą. Ukraińskie media ujawniły w pierwszych dniach listopada, że NABU oraz SIPO interesują się również sprawami szefa biura prezydenta Andrija Jermaka, kolejnego bardzo bliskiego przyjaciela, a jednocześnie kluczowego współpracownika Załęskiego.

Nie jest wykluczone, że obecne uderzenie w otoczenie Zeleńskiego może być jakąś formą zemsty tak samego NABU jak i Donalda Trumpa. Nawet jeżeli Załęski próbuje uciec do przodu, wymuszając dymisję oskarżonych ministrów i odcinając się od swoich przyjaciół, to ludzie Mindycza nie mogli objąć lukratywnych pozycji w rządzie, spółkach państwowych i państwowych instytucjach bez osobistego zaangażowania w tę sprawę samego Załęskiego. Otwarte pozostają pytania o rolę samego prezydenta, w tym i innych, jeszcze niewykrytych lub nieujawnionych, procederach korupcyjnych. Jaka jest jego realna rola w ukraińskim państwie? Czy Zeleński jako człowiek znikąd, który został wykreowany przez oligarchów i biznesmenów zaangażowanych w szereg przestępczych działań, pozostaje postacią niezależną, czy też przez ostatnich sześć lat był politykiem sterowanym i zależnym od grup interesu?