Zdrowie kobiet
Kasia rozmawia z ginekolożką, dr Martyną Kozłowską-Wytyk o tym jak dbać o zdrowie, gdy ma się piersi, jajniki i macicę.
że prawda leży troszkę gdzieś indziej. Ja mam takie mocne przeświadczenie, że jest tak, że kobiecego ciała nie bada się tak dokładnie jak męskiego, że żyjemy w świecie, w którym ciało męskie jest domyślnym ciałem, a ciało kobiety znacznie się różni. Chciałabym zapytać specjalistkę, czy te przeczucie są słuszne i jakby Żeby Martyna nam powiedziała, gdzie dokładnie szukać odpowiedzi i jak to do końca jest. Pretekstem do nagrania tego odcinka jest lektura książki Macica, Lia Hazard ją napisała. Ta książka się ukazała niedawno w wydawnictwie Czarne, ale ja sobie jeszcze też w ramach przygotowań do tego odcinka, do tej rozmowy, przeczytałam sobie też, w zasadzie nie przeczytałam w całości, ale przejrzałam bardziej taką książkę, która się ukazała parę lat temu w wydawnictwie Marginesy.
I to jest książka Biblia Vaginy, dr Jen Gunther. I teraz różnica między tymi dwoma książkami jest taka, Że ta Biblia Waginy jest bardziej taka faktograficzna, jest bardzo dużo takich faktów tam, opisów, jest fajnie podzielona na rozdziały, także można sobie zerknąć dokładnie do rozdziału, który nas interesuje i sobie poczytać. Są fajne podsumowania, jest to napisane bardzo zwięźle i tak treściwie. Natomiast ta książka, którą przeczytałam w całości to Malia Hazard-Macice. Ona jest bardziej taką opowieścią właśnie. Zresztą nosi nawet taki podtytuł. Opowieść o naszym pierwszym domu. I tą książkę się trochę lepiej czyta pod tym kątem, że ona właśnie snuje taką historię. Też jest podzielona oczywiście na rozdziały.
Dlatego tak ważne jest to, żebyśmy po prostu my, kobiety, dziewczyny też się uczyły o tym, jak działa nasze ciało i co powinno nas niepokoić, a co rzeczywiście jest normalne. Więc chciałabym zacząć, Martyna, od takiego bardzo podstawowego pytania. Czy mogłabyś wymienić narządy kobiece i powiedzieć nam, jakie badania powinniśmy w związku z ich funkcjonowaniem przeprowadzać i jak często? Tak jest. No więc tak, ginekologiczne spojrzenie na kobietę to jest tak naprawdę kontrola narządów płciowych, które rozumiemy jako macicę, pochwę, narządy płciowe zewnętrzne, czyli srom. Czyli to co my widzimy z zewnątrz i wy jako pacjentki też, czyli to co można sobie skontrolować samemu, gdzieś pooglądać w domu.
Oczywiście to musi minąć troszeczkę czasu, no bo komputery też muszą się nauczyć po prostu tych wszystkich niuansów, odstępstw i tak dalej, ale jest to faktycznie przyszłość. Jasne i myślę, że to też jest taki pierwszy krok, że ta sztuczna inteligencja zrobi taki odsiew, jakby przesiew, tam coś wyłapie, a potem wiadomo i tak specjalista będzie musiał to ocenić. Okej, czyli... No i później tak, to co widzimy my ginekolodzy za pomocą aparatu USG, No to jest macica, jajowody, jajniki. Może tak, idąc od góry piersi powiedzmy, a idąc od kolejnych kroków powiedzmy podczas wizyty ginekologicznej i badania chociażby na fotelu ginekologicznym. No to jest oglądanie z zewnątrz narządów płciowych zewnętrznych, krocza, okolicy też odbytu, no bo to też gdzieś tam, to znaczy tam też mogą pojawiać się różne zmiany, które my ginekologi jesteśmy w stanie wychwycić.
Rodzaj wydzieliny, rodzaj stan błony śluzowej, czy jest zaczerwieniona, czy również ma jakieś niepokojące zmiany na sobie, objawy. Dochodzimy do szyjki macicy, która jest takim fragmentem macicy widocznym w badaniu zewnętrznym. No i to jest też moment, w którym pobieramy badanie cytologiczne, które jest bardzo ważnym badaniem i kolejnym, o którym chciałabym powiedzieć z perspektywy profilaktyki. No bo jest to badanie absolutnie must have, must do do i w ogóle bardzo, bardzo ważne w takim nazwijmy to kalendarzu, babskim kalendarzu dbania o siebie. Jest to badanie z mojego punktu widzenia dość nieprzyjemne ze względu na ten wziernik po prostu.
No to w ogóle staje się takim naprawdę game changerem, jeśli chodzi o diagnostykę chorób szyjki macicy i profilaktykę raka szyjki macicy. I wtedy takie badanie, jeżeli oczywiście wszystko jest w porządku, czyli nie mamy żadnych zmian dysplastycznych na szyjce, jeżeli nie jesteśmy nosicielkami wirusa HPV, to wtedy takie badanie możemy nawet robić co 3 lata. Jak robimy tą płynną? Jak robimy płynną z HPV-em. Bo sama cytologia klasyczna na szkiełko i cytologia płynna, to uważam, że warto sobie gdzieś tam zakodować, żeby to było badanie jednak raz do roku. Natomiast co-testing, czyli cytologia płynna z HPV-em, wtedy różne rekomendacje tutaj mówią, że można, jest to możliwe, żeby wykonywać to badanie co trzy lata. Natomiast powiem Tobie, że z doświadczenia swojego i rozmów z pacjentkami,
I zawsze właśnie pytam dziewczyny, czy są team stomatolog, czy team ginekolog i większość jednak jest team stomatolog i wolą jednak borowanie od cytologii, więc no naprawdę. Ja jestem team ginekolog, wolę zdecydowanie cytologię, ale to pewnie przez zboczenie zawodowe. Ale oba są ważne! Dzisiaj jesteśmy team ginekolog. Tak jest. A słuchaj, bo już wspomniałaś właśnie o tym wirusie HPV. To jest wirus, który powoduje właśnie raka szyjki macicy. Czy mogłabyś powiedzieć coś więcej o szczepionkach? Bo o ile cytologia myślę jest taką już, trochę weszła do mainstreamu takiej wiedzy, że no właśnie tak jak mówisz, że już trochę się utrwaliło, że raz w roku powinniśmy się na takie badanie wybrać. Mhm. To jak jest ze szczepionkami?
Nie, nie, nie. Wirus opryszczki to jest HSV, a wirus brodawczaka ludzkiego odpowiedzialny za raka szygi to jest HPV. Okej, dobra. Brzmi bardzo podobnie, ale to nie to samo. Okej, okej, no dobra. Czy jeszcze coś tutaj chciałabyś dodać do tej profilaktyki? Piersi, cytologia i coroczne badanie ginekologiczne po to, żeby ocenić macice, jajniki i to, czego nie widać gołym oknem. Okej. Może tak. Dobra. I taka coroczna, coroczna kontrola ginekologiczna myślę, że jest okej. Dobra i ja bym tutaj jeszcze dorzuciła. Tarczyce. Co prawda to nie jest ginekologia, ale też wielu ginekologów się specjalizuje w endokrynologii i tarczyca jest też takim organem powiedzmy nietypowo kobiecym, bo mężczyźni też mają tarczyce, prawda?
Czyli moment wrażliwości, ogólnego podirytowania, takiego poczucia No niestety mniejszej samooceny uczucia, powiedzmy gdzieś tam opuchnięcia, drażliwości i taki moment, który faktycznie nie jest jakiś bardzo mocno pożądany, no ale kończący się właśnie menstruacją, czyli rozpoczęciem krwawienia. To jest po prostu moment, w którym jeżeli nie dojdzie do ciąży, to następuje znowu złuszczanie nadbudowanej błony śluzowej macicy, I wystąpienie miesiączki i znowu cykl się powtarza. Okej. Tak to mniej więcej wygląda. I wiesz co chciałam powiedzieć, że właśnie a propos tej książki Macica, to ta autorka tutaj tak pięknie odczarowuje to, bo wydaje mi się, że mamy mocno tak wbudowane przeświadczenie właśnie, że okres jest okropny, jest najgorszy,
Wiadomo, że nie jest fajny, bo kto lubi krwawić? Come on. Do tego jeszcze są skurcze tej macicy, kiedy ona się oczyszcza, więc to po prostu nie jest przyjemne. Natomiast autorka tutaj tak pięknie o tym pisze, tak odczarowuje to, że To jest w ogóle magia, nie? Że macica to jest taki samooczyszczający się i odradzający się w zasadzie co miesiąc właśnie w jakimś takim cyklu miesięcznym, też cyklu księżycowym. Taki narząd mądry, bym powiedziała. Mega mądry. Ciałko jest bardzo, bardzo mądre. No, no, przepraszam. Tam się też dzieje ta magia w ogóle w całym tym cyklu, nie? Właśnie ta komórka jajowa gdzieś tam opuszcza ten jajnik, wędruje sobie przez jajowody i że to się wszystko dzieje na takim autopilocie, no bo umówmy się, że większość dziewczyn nie obserwuje faz Księżyca.
To one w pewnym momencie się zsynchronizują i dostają miesiączkę w tym samym czasie, czyli mają w tym samym czasie owulację, w czasie są wszystkie fazy, także to jest w ogóle niesamowite, że dwa totalnie zewnętrzne organizmy, w żaden sposób niespokrewnione, nagle się tak regulują, że przez tą bliskość po prostu gdzieś tam następuje zsynchronizacja. To jest dla mnie hit. To jest wspaniałe w ogóle. Miałam tak wielokrotnie z przyjaciółkami, że mówiłam, o wiesz, dzisiaj dostałam okres i się okazało, No to jest jedna rzecz, a druga rzecz, ja z punktu widzenia tutaj ginekologicznego nadal po prostu jestem pod wrażeniem potencjału macicy, no bo ona rośnie z człowiekiem w środku w ogóle, stanowi taki wewnętrzny, najbezpieczniejszy inkubator dla rozwijającego się płodu i w ogóle to, w jaki sposób ona jest w stanie się powiększyć i w ogóle do jakich rozmiarów i w ogóle później się znowu obkurcza, no to jest po prostu jakiś w ogóle
I powiedzmy uczestniczą bardzo aktywnie w procesie zapłodnienia. To warto też wspomnieć o tym, że nasza kobieca strona też nie jest obojętna, bo to nie jest tak, że sobie komórka czeka i mówi o fajnie, może ktoś do mnie dopłynie, a może nie. Tylko jednak komórka jest uwalniana przez jajnik. A żeby z tego jajnika doszło do zapłodnienia, które najczęściej następuje w bańce jajowodu, Bardzo ważną rolę pełnią strzępki jajowodu, które tą komórkę jajową po prostu wychwytują, a następnie same rzęski w jajowodzie powodują przesuwanie tej komórki jajowej w stronę właśnie miejsca zapłodnienia, a później jak już dojdzie do tego zapłodnienia, to te same rzęski takim ruchem perystaltycznym, takim tak zwanym robaczkowym, przesuwają tą zapłodnioną komórkę jajową do światła macicy, więc tu jest w ogóle, wiesz, jeden do jeden, nie?
To nie jest tak sobie, że plemniki biegną i komórka sobie czeka jak na po prostu, wiesz, Po siedzeniu, o fajnie, może ktoś się nadarzy, a może nie, tylko też kobiece ciało tutaj wykonuje dobrą robotę. No to jest super właśnie, że o tym mówisz, bo tutaj właśnie Lia Hazard też o tym pisze w tej książce Macica, że to o czym mówisz, to co opisałaś, to się tak wiąże z takim stereotypem właśnie aktywnej strony męskiej i tej biernej kobiecej. Tymczasem nauka właśnie pokazuje coś innego, że obie te strony są aktywne. I jeszcze na dodatek, właśnie w tej książce Macica jest opisane, że też jest aktywna rola szyjki Macicy, która przechowuje Plemniki i uwalnia je w momencie, kiedy ta komórka jajowa jest gotowa.
Tu bardziej chodzi po prostu o odpowiednie pH i odpowiednią strukturę śluzu szyjkowego, czyli rzeczywiście plemniki po ejakulacji, po wytrysku są zdeponowane w pochwie, w okolicy szyjki macicy. One same mają też mechanizmy, które troszeczkę neutralizują Kwaśne pH pochwy, ale z zasady ten taki śluz najlepiej, najłatwiejszy do przeniknięcia przez te plemniki jest właśnie w okolicy połowy cyklu, kiedy jest troszeczkę bardziej zasadowy i bardziej po prostu przychylny dla tych komórek i ułatwia faktycznie przesuwanie się ich Jeszcze raz chciałam polecić tą książkę Macica, bo ona opowiada o tym, co ten narząd potrafi, ale też jakby dementuje czy rozbraja wiele mitów, opowiada też wiele historii.
Wciąż mówi się o tym, że kobiece ciało to taka tajemnica niezbadana. Rzeczywiście mniej się robi badań, jesteśmy trochę ofiarami tego jako kobiety, że Rzadziej kobiety biorą udział w badaniach medycznych, też kobiety w ciąży rzadziej uczestniczą w jakichś badaniach. Nie robi się tego po prostu ze względu na obawy związane z tym rozwijającym się płodem, ale jest to duża niedogodność dla kobiet w ciąży, że nie mogą brać wielu leków na przykład, bo wciąż badają. No i wiadomo, że macica jakby głównie kojarzy nam się właśnie z byciem matką. Sama nazwa jakby tutaj to pokazuje. W tej książce jest mowa też właśnie o tym, jak to mężczyźni diagnozowali różne choroby typu histerię.
Histerektomia, czyli pozbawienie histerii, czyli macicy, nie? Tak. Czyli bez macicy kobieta nie będzie Miała głupich pomysłów i wahań nastroju, a to jest akurat bzdura, bo za różne poziomy, nastroje i tak dalej, to akurat odpowiedzialne są bardziej jajniki i wydzielanie hormonalne jajników, a sama macica nie uchroni nas przed różnymi humorami, ale to są faktycznie metody dawno historyczne. Ale rzeczywiście, histerektomia, czyli wycięcie macicy, Z greckiego macica histeria, czyli pozbawienie tutaj Narządu, który jest odpowiedzialny za złe nastroje.
A to jest właśnie to błędne przekonanie, nie? A powiedz mi, kiedy się wykonuje histerektomię? Jakie są wskazania do wycięcia macicy? O, to już jest też temat rzeka, bo tak naprawdę no muszą być jakieś powiedzmy solidne przesłanki ku temu, że zachowanie tego narządu może po prostu zagrażać zdrowiu lub życiu. Nie wycina się macicy tak po prostu dla widzimisię, bo Nie wiem, komuś nie pasują powiedzmy miesiączki. No nie jest to wskazanie do wycięcia macicy. Jest dużo innych metod, dzięki którym możemy sobie poradzić z różnymi schorzeniami. Natomiast na pewno bezwzględnym wskazaniem do wycięcia macicy jest po prostu rak, na przykład błony śluzowej macicy.
Lub rak szyjki, macicy lub duże mięśniaki, które po prostu uniemożliwiają normalne funkcjonowanie tego narządu i wpływają na bardzo obfite krwawienia, które mogą się wiązać z taką przewlekłą niedokrwistością. A skąd się biorą te mięśniaki? Czy jest jakiś powód? Wiesz co, może być to predyspozycja genetyczna, że gdzieś tam w rodzinie powiedzmy jest jakaś tendencja do tego typu schorzenia, ale tak naprawdę jest to guz, który powstaje z tej samej tkanki mięśniowej, która jest w macicy. Jest to po prostu jednostka chorobowa, którą tak naprawdę Powiem szczerze, że nie wiem.
No na przykład, albo dietetyk, bo będziesz szukała gdzieś tam przyczyny w złej diecie. To jest taka choroba bardzo multidyscyplinarna nazwijmy to. No właśnie, na czym ona polega? Ta choroba? Polega na tym, że komórki błony śluzowej macicy są poza macicą, czyli reagują hormonalnie, no bo podczas miesiączki komórki reagujące i receptory reagujące na hormony Po prostu bardzo prosto mówiąc, no ulegają obkurczaniu po to, żeby właśnie wydalić tą złuszczającą się krew miesiączkową. Czyli w momencie, jeżeli mamy receptory obecne na estrogeny w komórkach rozsianych w miednicy, to wszystkie te komórki reagują na te estrogeny, czyli one wszystkie tak niejako się kurczą i powodują ten ból, rozumiesz?
Nie sama macica. Zdrowie kobiet. Names mentioned. Names mentioned. Stadium rozwoju tej choroby i na przykład konieczności leczenia operacyjnego to są naprawdę bardzo długie, wycieńczające operacje, które no niejako ja uważam, że można porównać z powodzeniem do takich operacji onkologicznych, no bo mogą się wiązać z wycinaniem na przykład fragmentu jelita, mogą wiązać się z wycinaniem fragmentu moczowodu. Także ważne jest właśnie uchwycenie tego na wcześniejszych stadiach, co nie jest proste, no bo początkowe stadia tej endometriozy, tej choroby mogą rzeczywiście nie dawać objawów i mogą zostać gdzieś tam, no ale z niczyjej winy, no po prostu, po prostu niezauważalne, tak?
Chciałabym polecić profil Agi Szuścik. Myślę, że ona jest dosyć znaną influencerką już. Książka, ginekologicznie. Właśnie, ona też napisała przecież książkę, więc warto się douczać w tym zakresie, bo my z Martyną chciałyśmy jeszcze porozmawiać a propos macicy o jej wypadaniu na przykład. Tak jest. Co robi macica poza rodzeniem? Wypada. Może wypadać. Może to ostatnie właśnie pytanie, jak się przed tym ustrzec? Powiem tak, tutaj duża rola fizjoterapeutów uroginekologicznych, bo macica faktycznie służy do... służy, może nie tyle, że służy, ale jest Pięknym narządem, który jest, jak wspomniałeś wcześniej, naszym pierwszym domem, właśnie w nawiązaniu do książki, ale niestety pod wpływem ciąż, pod wpływem trybu życia, czasami wyindukowane zaburzenia ze względu na otyłość,
Zdrowie kobiet. Names mentioned. Możemy właśnie działać profilaktycznie i tą profilaktyką są właśnie różne ćwiczenia lub różne dobre nawyki i dobre zachowania, często super przekazywane przez terapeutów uroginekologicznych, więc do tego bardzo gorąco zachęcam i przestrzegam przed trampolinami, bo to jest zabójstwo. Dla naszej przepony moczowo-płciowej i dla całego rusztowania, ponieważ ta taka dynamika ćwiczeń na trampolinach po prostu powoduje, że macica skacze góra-dół.
Chciałyśmy porozmawiać też o menopauzie, chciałyśmy porozmawiać o ziołolecznictwie czy nasiadówkach, o syntetycznych macicach. Dwa fajnych tematów, więc Kasia, no masz sama odpowiedź tutaj na dylematy, czy nagrywać dalej czy nie. Ja jestem chętna, uważam, że jest bardzo dużo do pogadania w tym temacie, więc jeżeli tylko słuchacze, słuchaczki i osoby słuchające będą miały ochotę Na część drugą to nie widzę przeszkód, możemy się spotkać i dokończyć tematy. Dobrze, to my zapowiadamy sequel w takim razie, na który będziemy się musiały umówić. Ja doczytam się z tymi mięśniakami, bo mi zadałaś zagwozdkę w sumie, bo jakoś tak nigdy się nad tym nie skupiałam, ale powiem ci, że doczytam, bo w sumie sama się teraz zaczęłam nad tym zastanawiać, więc żeby nie pozostawić bez odpowiedzi, to odrobię zadanie domowe, słuchaj.
Pokazano wszystkie 23 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.