Mentionsy Mentionsy
Nikt nas nie pytał, ale i tak się wypowiemy!
Nikt nas nie pytał, ale i tak się wypowiemy!

Archeologia płci - czy można pochować kobietę z mieczem?

29.07.2026 ·1 godz 2 min · 14 rozdziałów

W historii najważniejsza jest narracja. Zwłaszcza w historii bardzo odległej, którą trzeba sobie wyobrazić na podstawie wygrzebanych z ziemi kości, monet, ewentualnie kawałków metalu czy glinianych skorup. Odkąd w magazynie „Pismo" przeczytałam artykuł o odkryciach archeologicznych w andaluzyjskiej Valencina de la Concepción oraz w Birce, czyli najstarszej osadzie w Szwecji, wiedziałam, że muszę porozmawiać z Wiedźmą od wiedzy i Babką od histy o tym, jak historia i archeologia traktują kobiety. O potrzebie historii sprawiedliwej, oraz o tym, jak stereotypy płciowe wpływają na teorie naukowe, rozmawiam z archeolożką, dr Anną Jankowiak oraz historyczką, dr Agnieszką Jankowiak-Maik, które współtworzą Fundację Muzeum Historii Kobiet. Bibliografia odcinka: Paulina Maślona, reportaż „Czego można dowiedzieć się, badając szczątki sprzed wieków?" https://magazynpismo.pl/rzeczywistosc/reportaz/archeologia-historia-badanie-szczatkow-ludzkich/#038; Marylène Patou-Mathis „Kobieta. Opowieść o niewidzialności od prehistorii do dziś" https://lubimyczytac.pl/ksiazka/5163250/kobieta-opowiesc-o-niewidzialnosci-od-prehistorii-do-dzis Muzeum Historii Kobiet: https://historiakobiet.org/ Projekt „Różne drogi do równości" https://historiakobiet.org/projekty/drogi-do-rownosci/ Cykl animacji w ramach kampanii „Jej też mówili, że nie" - animacja o Marii Czaplickiej https://www.youtube.com/watch?v=85wQcC6AoJg Thomas Cirotteau, Jennifer Kerner, Eric Pincas „Lady Sapiens" https://www.wydawnictwoznak.pl/ksiazka/Lady-Sapiens-Prawdziwa-prehistoria-kobiet/10387 Agnieszka Krzeminńska „Homo (nie tylko) sapiens" https://www.wydawnictwoliterackie.pl/produkt/5618/homo-nie-tylko-sapiens-inna-opowiesc-o-naszych-przodkach Leszek Gardeła - badacz epoki Wikingów https://lubimyczytac.pl/ksiazka/4882896/magia-kobiety-i-smierc-w-swiecie-wikingow https://www.goodreads.com/book/show/57272214-women-and-weapons-in-the-viking-world Agnieszka Jankowiak-Maik „Historia, której nie było" https://www.otwarte.eu/book/historia-ktorej-nie-bylo Anna Jankowiak „Bestie Antyku" https://wydawnictwopoznanskie.pl/produkt/bestie-antyku-potwory-i-demony-w-starozytnym-swiecie-grekow-i-rzymian/

Wstęp do tematu

Podstawowe przedstawiienie gościn i tematu odcinka - dlaczynie historia jest seksistowska.

2:12
Artykuł Pauliny Maślony

Przedstawienie artykułu o badaniach szczątków sprzed wieków i wpływach seksizmu na interpretację historycznych danych.

4:01
Kontrowersje w archeologii

Rozprawa o kontrowersjach w badaniach szczątków i podważeniu tradycyjnych interpretacji ról kobiet i mężczyzn.

4:15
Podział ról w przeszłości

Analiza stereotypów roli kobiet i mężczyzn w starożytności oraz ich wpływ na obecne interpretacje historycznych danych.

4:37
Badania z Çatalhöyük

Przedstawienie badań archeologicznych z Çatalhöyük i ich wpływ na zrozumienie struktury społeczeństw w starożytności.

6:00
Kobiety jako wynalazki

Przykłady kobiety jako wynalazczyków i ich rola w rozwoju cywilizacji oraz kwestia podważania tradycyjnych interpretacji historycznych danych.

5:41
Patriarchat i Neolityka

Analiza powstania patriarchatu w Neolicie i jego wpływ na organizację społeczeństw.

2:50
Rola kobiet w kulturze i handlu

Przykłady roli kobiet jako garncarzeków i ich znaczenie dla zachowania tożsamości kulturowej.

4:19
Rękodzieło jako symbol

Analiza roli rękodzieła w zachowaniu tożsamości kulturowej i jego znaczenie dla kobiet w różnych okresach historycznych.

7:23
Rękodzieło jako symbol kontynuu

Rozmowa kontynuuje o znaczeniu rękodzieła i przykładach jego użycia w historii, takich jak polichromie malowane przez ciocię autorki książki.

7:23
Kontynuacja dyskusji

Podsumowanie i kontynuacja dyskusji na temat roli kobiet w przeszłości oraz podważanie tradycyjnych interpretacji historycznych danych.

21:18
Archeologia jako interpretacja

Kobiety w archeologii - dyskusja na temat niewidzialności kobiet i roli krajów marginalizowanych w historiografii.

8:52
Badania społeczne

Analiza badań społecznych pokazujących wpływ stereotypów na komunikację kobiet i mężczyzn oraz rola edukacji w zmianie mentalności.

4:12
Muzeum Historii Kobiet

Przedstawienie projektu Muzeum Historii Kobiet i Centrum Dziedzictwa, a także podziękowania za wsparcie.

7:56

Rozdziały i streszczenia generowane automatycznie. Pełna transkrypcja nie jest publikowana — wyszukaj frazę, aby zobaczyć dopasowane fragmenty.