Mentionsy Mentionsy
NEW
NEW

Rosja gra tęsknotą za ZSRR

28.10.2021 ·13 min 14 s · 5 rozdziałów

- W radzieckich podręcznikach uczono, że Związek Radziecki nigdy nie zaczynał wojny, a pod koniec lat 80. ludzie się dowiedzieli, że było inaczej, była wojna radziecko-fińska, interwencja w Afganistanie, a tego co się stało 17 września 1939 roku nie da się nazwać misją pokojową - mówi. Kłopoty gospodarcze początku lat 90. sprawiły, że Rosjanie mniej interesowali się kwestiami historycznymi, a raczej zajmowali się codziennym przeżyciem. Stąd powrót starej wizji historii i marzeń o imperialnej wielkości Rosji. Bardzo dobrze wyczuli ten nurt tacy politycy, jak Władimir Putin. Igor Grecki zwraca też uwagę na różnice między elitą czasów ZSRR, która w dużym stopniu wierzyła w hasła komunizmu, a dzisiejszą. - Dla niej wszystkie kwestie historyczne związane z radziecką narracją są instrumentem kapitalizacji fobii, strachów i traum, które po dziś dzień ma starsze pokolenie, które się rodziło, wyrosło i sformowało w czasach ZSRR.Podcast został udostępniony bezpłatnie w ramach współpracy pomiędzy autorem i portalem Nowa Europa Wschodnia. Projekt "Po prostu Wschód" można wesprzeć na Patronite.

0:11 · Wprowadzenie i opis wydarzenia 1

Ta sytuacja wiele pokazuje. Oficjalna narracja władz przeciwstawia się logice, nauce i tym faktom, które są już znane naukowcom. Pokazuje ona też stosunek do historii radzieckiej, która była w dużym stopniu zbudowana na kłamstwie. Dla propagandy ZSRR wymyśleni bohaterowie byli ważniejsi od prawdziwych, od ludzkich cierpień, w ogóle od człowieka. To nie człowiek był w centrum radzieckiej wizji świata. Była szansa na zmianę światopoglądową społeczeństwa, ale ona została zmarnowana i społeczeństwo oraz elita wróciły do radzieckich podstaw. Ta sytuacja pokazuje też atmosferę strachu, która zwiększa się w Rosji każdego roku. Jeśli 10-15 lat temu doszłoby do czegoś takiego, protestowaliby intelektualiści, podpisywali listy, mówili w mediach.

2:52 · Historia ZSRR i jej wpływy 2

Putin wykorzystuje strach i fobię tego pokolenia. Ta produkcja filmowa ma na celu wykorzystywanie tej nostalgii za ZSRR. Odejdźmy trochę od kina, bo mamy kwestie historyczne, o których Pan wspomniał. Jedną z tych kwestii jest na przykład kwestia Katynia. Do nas czasem docierają informacje o różnych artykułach, które się ukazują w rosyjskiej prasie, które właśnie mówią o tym, że no może to tak nie do końca były władze radzieckie, za to odpowiadały, za to może odpowiadali bardziej Niemcy. Ale z drugiej strony ta linia władz jest właściwie cały czas taka sama. Tak jakby władze się nie wypierają tego, że za to odpowiadają władze radzieckie. Czy te publikacje w prasie to są takiego rodzaju jakieś balony próbne? Czy one mają Jaką one rolę grają w stosunkach z Polską?

Czy może one nie są do nas skierowane, tylko do odbiorcy rosyjskiego? Linia rosyjskiej narracji jest taka. Zbrodnia katyńska została popełniona nie przez państwo radzieckie, nie można go o to oskarżać, a przez konkretnych ludzi, kierownictwo NKWD. Tak, była taka wola polityczna, ale jest to traktowane w ramach kodeksu karnego ZSRR. Stąd nie ma żadnych podstaw, żeby zajmować się tą sprawą, na przykład na poziomie głównej prokuratury wojskowej. Druga część narracji polega na tym, że kierownictwo radzieckie pod koniec lat 80., a potem rosyjskie, potępiło tę zbrodnię. Robić tego jeszcze raz nie ma żadnego sensu. Bardzo boleśnie Kreml reaguje na pytania dotyczące tego, kiedy Rosja jako następczyni ZSRR przeprosi.

8:43 · Negacja historii 3

Ale później powiedział najważniejsze. Gdyby nie Stalin, jego dziadek nie zostałby pierwszym sekretarzem Komitetu Miejskiego. Jego ojciec by nie pracował w Radzieckim Komitecie Planowania, a on nie byłby wiceministrem. Przy czym jego dzieci mieszkają za granicą, a on tu pisze książkę o dobrym Stalinie. A na ile ta polityka historyczna jest istotna w stosunkach Rosji z Polską, z rosyjskiej perspektywy? Czy ona jest wykorzystywana tylko instrumentalnie, czy ona naprawdę jest bardzo istotna? Weźmy kwestię pomników żołnierzy radzieckich na terytorium Polski, kiedy Moskwa protestuje. Czy to naprawdę boli, czy to jest po to, żeby trochę przycisnąć jednak tę Polskę?

A teraz proszę popatrzeć na dzisiejszą elitę. Od razu widać różnicę. Dla niej wszystkie kwestie historyczne związane z radziecką narracją są instrumentem kapitalizacji. Fobii, strachów i traum, które po dziś dzień ma starsze pokolenie, które się rodziło, wyrosło i sformowało w czasach ZSRR. Czyli ja rozumiem, że jakby to jest skierowane bardziej na rosyjski rynek wewnętrzny niż na rynek... Dobrze, a czy w ogóle jest jakiś pomysł w Moskwie, żeby może jednak poprawić stosunki z Polską, czy to jest w ogóle abstrakcja? Mamy od czasu do czasu takie wydarzenia jak np. spotkanie ministrów spraw zagranicznych Polski i Rosji w czasie niedawnego posiedzenia ONZ.

Była 15-minutowa rozmowa. Ktoś pisze, że jest nadzieja na poprawę stosunków. To samo było za poprzedniego polskiego ministra spraw zagranicznych. Ale ja jestem przekonany, że nic się nie polepszy. Polskie społeczeństwo nie rozumie czym jest ta historyczna narracja. Ona daje władzę. Dobre stosunki z Polską rosyjskim elitom jej nie dadzą. Po co zamieniać to co masz na to co zniknie? To czysto racjonalne i cyniczne podejście. To był petersburski politolog Igor Grecki. Rozmowa została zorganizowana dzięki pomocy Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia.

Pokazano wszystkie 6 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.