Bitwa o Bitwę pod Grunwaldem
Obraz Jana Matejki pt. "Bitwa pod Grunwaldem" przedstawiający klęske Krzyżaków od początku wojny zaciekle tropiny był przez Niemców, którzy zajęli Polskę. Nie przewidzieli oni pomysłowości naszych rodaków, którzy sprytnie ukryli obraz co uchroniło go zapewne przed zniszczeniem.
Pamiętam ten szczegół z naszej opowieści o polskim złocie. Ma pani wyśmienitą pamięć. Tylko niech mi pani nie mówi, że to dzięki siłowni. Niech się pan nie pogrąża. Podwórze jest pełne Niemców. Co robimy? Idziemy spokojnie. Oni codziennie tu przyjeżdżają. To przecież siedziba przedsiębiorstwa, tabory miejskie miasta Lublin. To może niech pan coś opowie dla... Nie wiem, dla rozluźnienia sytuacji. W tych okolicznościach to niech pan posłucha o warszawskich obrazach, co tu trafiły. Ależ pan temat wymyślił? Ale dobra, no niech będzie. W 1939 roku byłem intendentem Muzeum Lubelskiego.
A ten co za jeden? To nasz czy jakiś Niemiec? Pani Zuzanno, tego się pani w siłowni nie dowie. Mianem protomartyr określany jest pierwszy męczennik, czyli święty Szczepan. A skąd ten proto Święty Szczepan się tam znalazł? Co on ma do obrazu? Do obrazu to nic, ale Święty Szczepan jest patronem stolarzy i woźniców, a te dwie profesje są w naszej opowieści bardzo ważne. Woźnica, którego nazwiska nie znamy, wiózł obrazy z Warszawy. A stolarze? Na polecenie intendenta Władysława Wojdy wykonali oni drewnianą ladę.
Do środka schowano walec z obrazami, a na wierzchu rozłożono książki i w ten sposób atrapa biblioteki chroniła arcydzieła do początku 1941 roku. Panie Intendencie! Panie Romanie! Panowie, poczekajcie! Do nas pani woła! A jest na podwórzu jakiś inny intendent muzealny? Kierownik musiał pilnie z Niemcami gdzieś jechać. Wracajcie do mnie do biura. Tam poczekać aż wróci. Tu mówi Londyn. Polskie radio na falach eteru. Nadajemy dla walczącego kraju. Na początku serwisu informacyjnego podajemy z radością informacje o polskich dziełach sztuki.
Kierownik wyznaczył na miejsce ukrycia szopę. Mówiło się, że to będzie stodoła. Raz się mówi tak, raz siak. Miejsce jest dobre. Kierownik kazał już stolarzom zrobić specjalną skrzynię. Oj, to niedobrze. Skrzynia jest duża i zwróci uwagę. Panie Intendencie, kochany, my się na robocie znamy. Skrzynia w częściach zostanie dostarczona. Złoży się ją w szopie, gdzie jest już dół wykopany przez naszych zaufanych ludzi. Ajajajaj, to znowu problem będzie, bo obraz to ciężar jest okrutny. Za bardzo pospieszyliście. Pani Romanie, ja wiem, że Niemcy panu syna aresztowali. Szczere kondolencje składam. Nasi ludzie specjalny dźwig domowej roboty przygotowali.
Dzięki niemu wszystko pójdzie sprawnie. Chyba nie docenialiśmy waszej sprawności. Teraz ja uporządkuję informacje. Obraz w Lublinie znajdował się pod opieką dwóch osób. Grono zaangażowanych w uratowanie obrazu było większe, ale nie mamy czasu, aby ich wszystkich wymienić. W naszej opowieści pierwsze skrzypce grają Władysław Wojda, intendent Muzeum Lubelskiego oraz Roman Pieczyrak, pracownik Urzędu Miasta. Temu ostatniemu bohaterowi wyrządzono straszną krzywdę. Co się stało? Wiosną 1941 roku Niemcy aresztowali jego syna.
Panie Intendencie, pan się nie naśmiewa z tego pomysłu. Niemcy wysiedlają właśnie Polaków z mieszkań. Na ich miejsce wprowadzają się przedstawiciele wyższej rasy. Po mieście co i róż krążą takie właśnie wozy. Nikt na nas nie zwraca uwagi. Nikt nam nie sprawdza dokumentów. Oby to się dobrze skończyło. Niech pan się nie obawia. Przez Plac Bernardyński, Fabryczną i Długą raz, dwa dojedziemy do ulicy Elektrycznej, a tam skrytka już przygotowana. Ja, Siwki. Obrazy szczęśliwie zostały złożone w schowku. Po kilku dniach, dla pewności, wylano tam betonową podłogę. Nikt nie obawiał się, że wszystko zaleje nie tyle beton, co woda?
Pokazano wszystkie 6 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Rozmowa o zaginionych skarbów i opowieści o stratach z lat wojny.
Rozmowa o siłowni i opowieści o stratach z lat wojny, a także opowieść o uratowaniu obrazów Jana Matejki.
Opowieść o uratowaniu obrazu Jana Matejki, Bitwy pod Grunwaldem, i jego transportie z Warszawy do Lublina.
Opowieść o nalocie na Lublin i ukryciu obrazów Jana Matejki przed Niemcami.
Opowieść o akcjach dezinformacyjnych i ukryciu obrazów Jana Matejki przed Niemcami.
Opowieść o ukryciu obrazów Jana Matejki w Muzeum Lubelskim i szopie, a także o akcji Roman Pieczyraka.
Opowieść o Romanie Pieczyraku, jego synie i akcji ukrywania obrazów Jana Matejki przed Niemcami.
Zakończenie opowieści o ukrywaniu obrazów Jana Matejki i opowieści o Romanie Pieczyraku.
Rozdziały i streszczenia generowane automatycznie. Pełna transkrypcja nie jest publikowana — wyszukaj frazę, aby zobaczyć dopasowane fragmenty.
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.