Mentionsy Mentionsy
Myśl na głos
Myśl na głos

Dlaczego 90% postanowień upada? Poznaj metodę małych kroków i neuronawyki

08.01.2026 ·25 min 49 s

Słuchaj całego odcinka "Myśli na głos": https://audycje.tokfm.pl/podcast/186641,Dlaczego-90-postanowien-upada-Poznaj-metode-malych-krokow-i-neuronawyki  Link ze zniżką do TOK Premium: https://audycje.tokfm.pl/premium/promo/myslnagloss Zamiast planować zrzucenie 8 kilogramów, zacznij od pięciu przysiadów w drodze do kuchni. Kamil Wróblewski rozmawia z dr hab. Katarzyną Stachowicz, neurobiolożką z Instytutu Farmakologii im. Jerzego Maja Polskiej Akademii Nauk w Krakowie, o tym, jak „oszukać” leniwy z natury mózg i skutecznie wdrożyć trwałe zmiany.W rozmowie analizujemy mechanizmy opisane w książce gościni pt. „Neuronawyki. Jak dzięki neuroplastyczności zmienić swój mózg”. Dowiesz się, dlaczego popularny mit o 21 dniach budowania nawyku jest nieprawdziwy, jak „wydeptywać” nowe szlaki neuronalne oraz dlaczego przygotowanie sportowych ubrań dzień wcześniej może uratować Twoją motywację. To praktyczny przewodnik po biologii sukcesu, który pomoże Ci zrozumieć, że zmiana nie musi boleć, jeśli wiesz, jak współpracować z własnym umysłem.

Kłaniam się Państwu przy mikrofonie Kamil Wróblewski. Zachęcam Państwa do wysłuchania fragmentu rozmowy w audycji i podcaście Myśl na głos. Całość znajduje się w naszych podcastach na tok.fm.pl i w aplikacji mobilnej, a link znajdą Państwo w opisie tego odcinka. Zachęcam do słuchania. Kłaniam się nisko przy mikrofonie Kamil Wróblewski. Witam Państwa w audycji Myśl na głos w Radiu TOK FM, pierwszym radioinformacyjnym. Witam Państwa w Nowym Roku 2026. Wszystkiego dobrego. Swoją drogą może zaraz spytam się mojej gościni, czego może w sumie też warto życzyć w roku, w Nowym Roku w ogóle, kiedy przychodzi, bo w sumie o tym momencie też dzisiaj

Sporo będziemy mówić, ponieważ, no, myślę, że zwłaszcza w mediach społecznościowych bardzo często pojawia się takie hasło, taki nagłówek, nowy rok, nowa ja, nowy rok, nowy ja. I co się w ogóle też z tym wiąże? Oczywiście, karnety są wykupione, siłownie, wszystkie sale fitness są wypełnione po brzegi, do czasu. I co się dzieje, że właśnie takie miejsca pustoszeją. Będzie dużo o postanowieniach noworocznych, ale też podejdziemy do nich od takiej trochę bardziej naukowej strony.

No właśnie, ale tak, może przewrotnie od tego pytania, czego życzyć w nowym roku? Można do tego podejść jakoś właśnie od tej neuroplastycznej albo takiej neuronawykowej strony? Można jak najbardziej i pytanie czego sobie życzyć w nowym roku w kontekście właśnie neuronauki i neuronawyków jest bardzo dobre i życzenia zdrowia i spełnienia marzeń to są naprawdę dobre życzenia. Chociaż bardzo prozaiczne wydawałoby się. Jak spełniać marzenia? Jak spełniać marzenia? Stawiać sobie wysoko poprzeczki Na pewno wysoko?

Umieć się cieszyć tym, co zdobywamy, doceniać, że zrobiliśmy małe kroczki w tej drodze dalekiej, ale powinniśmy chcieć wiele osiągnąć. Czy postanowienia noworoczne mają sens czy nie? Mają sens, natomiast niekoniecznie dobrze są przez nas adresowane. To znaczy? To znaczy, postanowienia noworoczne, nasz mózg lubi początki. Jesteśmy tak skonstruowani, że lubimy nowe wyzwania. I stąd powiedziałam o tych wysokich celach. Mało tego, ja też czytałem w pani książce, że dobrze jest też sobie, że łatwiej jest sobie wyobrażać tę nagrodę też, prawda? Tak, dlatego powinniśmy mieć wysokie, szerokie horyzonty, jeśli chodzi o marzenia.

Tak, to działa oczywiście. Natomiast mój mózg też musi się, zgodnie z teorią neuronawyków, musi się nauczyć Pisać, rozszerzać horyzonty i przekazywać tę wiedzę, bo wbrew pozorom wcale nie jest łatwo spopularyzować bardzo trudną naukową wiedzę na temat neuronauk. To jest takie bardzo trudne pojęcia, bardzo trudne mechanizmy i żeby je zrozumieć też trzeba nauczyć się je popularyzować w ten sposób, żeby też nie przekłamać nauki, prawda, która za tym stoi. No to od tego tu jesteśmy, żeby teraz właśnie tę naukę popularyzować. To jak o takiej nauce mówić?

I teraz on już nie myśli o tym. I ja z tego teraz już korzystam. I na tym właśnie polegają neuronawyki, że ja na podstawie wiedzy, jak działa mój mózg, wdrażam jakiś nawyk, mój mózg się tego uczy i ja już to od niego po prostu wykorzystuję go w codziennych właśnie takich czynnościach. Tutaj już Pani użyła różnych sformułowań, które dobrze przy okazji może wyjaśnić. Bo Pani powiedziała m.in. o połączeniach neuronalnych. Powiedziała Pani też o szlakach nerwowych. Tak, tak. Czym one są? Bo ja zawsze próbuję to sobie jakoś zobrazować. Jak to może wyglądać? Jak się tworzą te ścieżki? To są jakieś połączenia elektryczne?

Pani powiedziała, że te neurony ze sobą rozmawiają. Tak, tak. One ze sobą rozmawiają. Sygnał elektryczny na podstawie impulsu, który jest dostarczany do mózgu Dlaczego 90 postanowień upada? Poznaj metodę małych kroków i neuronawyki. Names mentioned Mój organizm odbiera ten sygnał i w postaci impulsu elektrycznego neurony, które odebrały ten sygnał, przekazują go dalej. I teraz, czy ten sygnał ugrzęźnie i nie zostanie uświadomiony przez mój mózg, czy ten sygnał pójdzie dalej, to właśnie zależy od tej komunikacji.

Więc żeby wdrożyć ten neuronawyk w pamięć już właśnie tą proceduralną, my musimy powtarzać tą czynność. Wtedy to białko, które zostało tymczasowo wypuszczone właśnie na powierzchnię tej synapsy, tego miejsca, gdzie się kontaktują te neurony, Ono zacznie być produkowane, zacznie tam być i zacznie przetwarzać impulsy. I tych neuronów i tych połączeń zrobi się coraz więcej. I ten sygnał będzie miał rację bytu. To tak jakbyśmy w lesie chodzili, właśnie używam w książce takiej metafory, jakbyśmy w lesie chodzili przez, wydeptali szlak, gdzie go nie było najpierw, ale chodziliśmy na tyle często, że już powstała ścieżka i inni mogą z niej korzystać, ponieważ widzą, że tam już ta droga dokądś prowadzi. Dokładnie tak samo dzieje się w mózgu.

Takie ścieżki w lesie swoją drogą można znaleźć, a później teren rezerwatu zawróć na przykład. No dobrze, ale tak jeszcze wracając do tych postanowień noworocznych, bo czytałem, że praktycznie wszystkie Większość przypadków, nawet 90%, jak wyczytam, 80 do 92 zależnie od drudźwa, tych wszystkich postanowień rocznych kończy się niepowodzeniem. No to gdzie jest ten błąd? Bo Pani tutaj wytłumaczyła te połączenia, jak się tworzą, no ale coś musi stać na przeszkodzie. To prawda. Statystyki pokazują, że nawet właśnie 90, nawet więcej procent tych postanowień noworocznych nie jest realizowanych, a jak popatrzymy w miesiącach, to tak z styczeń, luty, w marcu już nie ma tych postanowień.

O, bywa, że jednak i w połowie miesiąca. Marzec, tak, dlatego marzec to już jest tak bardzo odległy termin. Jak jeszcze ktoś w marcu myśli o postanowieniu noworocznym, to jest naprawdę wielki. Dlaczego? Po pierwsze, często postanawiamy sobie a priori Jeszcze zanim postanowimy, to wiemy, że tego nie wykonamy, bo na przykład postanawiamy coś, na czym nam tak naprawdę nie zależy, czyli to jest moment, chwila, bo wszyscy postanawiają, bo jesteśmy w euforii noworocznej, bo tak wypada, bo wszyscy to robią albo koleżanki właśnie wokół mnie postanowiły, no to ja też i postanawiam sobie coś o tak po prostu na zasadzie, żeby też coś postanowić, ale wcale na przykład tym nie żyję, bo na przykład

Postanawiam sobie, że ja na przykład schudnę, prawda? Schudnę, nie wiem, 8 kilo. Postanowienie dla mnie tragiczne. Po pierwsze tak, ani nie chcę schudnąć. Właściwie postanowiłam dlatego, że wypada. Lubię jeść. Lubię jeść. Słodycze są super. Nie lubię się ruszać. Słodycze są super. Czyli ja już a priori przed powzięciem postanowienia, ja już wiem, że ja sama u siebie okłamuję. Czyli to jest pierwszy mechanizm, dlaczego postanowienia nam nie wychodzą. Drugie. Zbyt duże cele sobie kładziemy. Właśnie. Osiem kilo. Dlaczego 8 kilo? Jeżeli ja schudnę pół kilo w miesiąc, to mogę odtrąbić sukces, bo zmienię metabolizm, zmienię moje przyzwyczajenia.

Bardzo dużo muszę zmienić, żeby osiągnąć te pół kilo, bo mój organizm się przyzwyczaił do tego, jak funkcjonuję, jaki mam metabolizm, jak się odżywiam, jaki ma właśnie timing różnych czynności, jedzenia i wszystkiego, co jem. To właśnie wytworzyły się neuronawyki. Nawet te niewłaściwe, bo ja mogę się źle odżywiać, prawda? Mogę na przykład wjeść kanapowy tryb życia, co prowadzi mnie w konsekwencji do choroby. Ale ja to wykształciłam. I teraz, jeżeli ja sobie w nowym roku postanowię, że ja 8 kilo nagle, to z czym się wiąże to postanowienie? To postanowienie wiąże się z zbyt wieloma wyrzeczeniami. Bo tak, ja muszę, żeby schudnąć 8 kilo, ja muszę zmienić całkowicie drastycznie dietę.

Ale proszę popatrzeć, jak wysoko jest postawiona poprzeczka, zmiana stylu życia i zdrowego życia i w ogóle trybu życia, prawda? No tak, często to może być wywrócenie życia do góry nogami. To jest do góry nogami wywrócenie, czyli to jest ta wysoko postawiona poprzeczka, ale ja do niej dojdę bardzo powoli. Czyli, już tłumaczę, chodzi o to, żeby nie postanawiać, nie wykonam tego, że ja schudnę 8 kilo, bo ja nawet nie jestem dietetykiem i nie wiem, jak to zrobić, prawda? Tak, znaczy też, przepraszam, jedna rzecz, nasza audycja też nie ma charakteru poradnikowego, tylko informacyjno-edukacyjnego, więc my mówimy jak to działa albo jak coś może działać, ale każda zmiana wymaga oczywiście też konsultacji indywidualnej. Ja dlatego mówię o sobie jako, że ja zmieniam, bo tak samo ja nie jestem też dietetykiem i ja na przykład wprowadzając taką rewolucję w życiu mogę spowodować jakieś skutki zdrowotne u siebie, prawda?

Czyli... Trzeba zacząć, żeby dojść do tej wysokiej poprzeczki, żeby jak często widzimy na przykład na różnych mediach społecznościowych takie obrazki, że na przykład ja w 2025 i ja w 2026 i pokazana jest na przykład otyła kobieta i bardzo super wysportowana zgrabna kobieta, prawda? Tak. Róbmy sobie takie wizualizacje. Niech to będzie ta wysoka poprzeczka, ale właśnie małymi kroczkami. Małymi kroczkami i tak jak mówię, my musimy zmienić sposób myślenia najpierw. Czyli nie najpierw ćwiczenia, nie najpierw dieta, najpierw sposób myślenia. Ja chcę być zdrowa, tak? I dopiero teraz jak to osiągnąć?

O, genialnie, genialnie. I właśnie pięć przysiadów. No to teraz proszę zobaczyć. Jest to bardzo niewiele, to jest mikrokroczek, ale proszę zobaczyć w skali roku. Jak bardzo dużo osiągnę w ten sposób, jeśli będę konsekwentna? Tylko właśnie clue jest konsekwencja. Ponieważ ja tylko tym kroczkiem osiągnę to, że będę wyglądać 1000 razy lepiej za rok, że ja będę się czuć przede wszystkim 1000 razy lepiej, bo jak ja zobaczę, Ile mi daje ten mały wysiłek, ta mała zmiana dietetyczna, a przecież to nie jest rewolucja taka jak zmiana całej diety, prawda? To jest zmienienie jednego czynnika dietetycznego rano, prawda? Żeby na przykład, nie wiem, no zamiast jakichś bardzo słodkich przekąsek na rano w pośpiechu zjedzonych, tylko właśnie zrobię sobie coś zdrowego, to ja w tym momencie w skali roku

Ale mogę sobie na przykład zrobić zdjęcie. Mogę sobie zdjęcie, to już bardziej, zrobić sobie zdjęcie, zmierzyć na przykład lepsze samopoczucie, lepszy, głębszy sen. Oczywiście i to będzie taka nagroda naprawdę już duża. I teraz tak. Jeżeli chcemy podejść do postanowień noworocznych w kontekście właśnie tej wiedzy i neuronawyków, to musimy wiedzieć, które centra mózgowe i dlaczego są zaangażowane w tą aktywność, czyli w moje postanowienie noworoczne. To będzie kora mózgowa, frontalna kora mózgowa, czyli ta odpowiedzialna za impulsy, za logiczne myślenie, za przewidywanie.

Dlaczego? Ponieważ jeżeli wiem, że ważna jest w postanowieniu noworocznym aktywacja kory mózgowej, Dlaczego 90 postanowień upada? Poznaj metodę małych kroków i neuronawyki. Names mentioned! Powtarzać coś regularnie, nie zniechęcać się. Jak to osiągnąć? Trenując właśnie korę mózgową. W jaki sposób to robić? Na przykład ćwiczyć sobie tak zwany delay, odroczoną nagrodę. Czyli na przykład nagradzać się w osiągnięciach należy zawsze.

Często jest tak, że ja już za minutę jej nie chcę. Czyli to napięcie, to uczucie potrzeby przechodzi. Przechodzi albo nawet jeśli nie przejdzie, to moja kora mózgowa mi wytłumaczy, że ja czekam i dlaczego ja czekam, czyli ja dam czas mojej korze mózgowej na to, żeby dogadała się z niższymi centrami mózgowymi, czyli np. z amygdalą, czyli centrum odpowiedzialnym za emocje. I właśnie, żeby ten pik dopaminy nie był wyrzucony zbyt wcześnie i zbyt wysoko, ja to wyłagodzę wszystko i moja kora mózgowa zdąży innym centrom mózgowym wytłumaczyć, że ja czekam, dlaczego czekam i co dzięki temu będę miała. I wtedy sięgam po tą czekoladę.

Tak samo. Na przykład mogę sobie włączać ulubioną muzykę albo ulubiony podcast, tylko na przykład w trakcie danej aktywności. Niech to będzie moja nagroda, że na przykład to jest właśnie połączenie, też taki inny sposób na wytrzymanie w postanowieniach. Na przykład biegam słuchając podcastów. I na przykład nie słucham podcastów kiedy indziej, tylko jak biegam, czyli ja się nagradzam biegając i wtedy jakby to bieganie jest przy okazji, prawda? Tak. I wtedy ja łączę ten kontekst z tym, że wykonuję czynność, która może niekoniecznie jest dla mnie przyjemna. Szanowni Państwo, kłaniam się przy mikrofonie Kamil Wróblewski. Właśnie mieli Państwo okazję wysłuchać fragment rozmowy w audycji i podcaście Myśl na głos.

Całość znajdą Państwo w podcastach na tok.fm.pl i w aplikacji mobilnej oraz w linku, który znajdą Państwo w opisie tego odcinka. Zapraszam do słuchania, bo w internecie często znajdą Państwo dłuższe wersje rozmów od tych emitowanych w Radiu Tok FM.

Pokazano wszystkie 20 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.