Wyszmontów w gminie Ożarów

Ona zajmowała prawie cały nasz kraj między VII a III wiekiem przed naszą erą i wiązała się między innymi z eksploatacją bursztynu. Dlatego też przypuszcza się, że wprost ten bursztyn eksportowany do Imperium Rzymskiego w postaci tych urn twarzowych nawiązywał do kultury etruskiej, gdzie takie urny W związku z tym zwróćmy uwagę na to, że takie to są konotacje bardzo daleko sięgające. I kiedy też patrzymy na te neolityczne znaleziska około 40, to są bardzo często takie pojedyncze, ale niezwykle interesujące. Z jednej strony to są siekiery i siekierki, no bo jak są mniejsze, to raczej nie służyły do celów utylitarnych, tylko służyły do takich estetycznych.

Więc być może, że również ten Marcisz, mimo że nie był heraldycznie wymieniony, Wyszmontów w gminie Ożarów. Dotyczące nie tylko naszej ziemi sandomierskiej, gdzie przedstawiciele różnych rodów tym herbem się posługiwali. Możemy też powiedzieć o tym, że na pewno jakieś wspólne związki z tą ziemią lubelską, z którą przecież bardzo mocno też rodzina Jana III Sobieskiego była

To jest w dodatku jeszcze taki herb intrygujący, ponieważ to jest herb, który określa się w taki sposób tarcza na tarczy. Dlatego też wiele osób myśli, że herb został zniszczony, ponieważ nic tam nie ma. A to jest właśnie kartusz herbowy i tam jest tylko tarcza, no właśnie położona na tarczy na kartuszu herbowym. Stąd czasami jak są jakieś zniszczenia, no to może się okazać, że mówimy o, jaka szkoda nie widać tego herbu, a kiedy się bliżej przyjrzymy albo kiedy wertujemy informacje historyczne, to wtedy prawda wychodzi na jaw. Mam nadzieję, że w najbliższym czasie uda się wydać taką książkę, którą przygotowuję, poświęconą pamiątkom Jana III Sobieskiego w regionie świętokrzyskim.

Kiedy to Michał Piekarski, z tej rodziny się właśnie wywodzący, usiłował zamordować króla Zygmunta III Wazę. Było to 15 listopada 1620 roku. Michał Piekarski może nie miał zbyt łatwego życia, bo szybko został sierotą, trafił pod opiekę krewnych, a to już wiadomo. W dodatku miał wypadek, podczas którego doznał urazu głowy i prawdopodobnie to spowodowało jakieś problemy o charakterze psychicznym. W każdym razie doszło do jakiegoś morderstwa, którego on dokonał w Krakowie. Więc król zdecydował, że przejdzie pod opiekę krewnych. No a jak pod opiekę krewnych, no to dobra, które mu się należały, też były w dyspozycji krewnych, a nie w jego dyspozycji.

No i on zaczął uważać, że anioły przekazały mu taką informację, że powinien zabić króla Zygmunta III Wazę. Jeździł za królem, próbował takiego zamachu w różnych miejscach, aż w końcu w Warszawie tego 15 listopada 1620 roku Uderzył króla czekanem w głowę. Następnie chciał drugi raz uderzyć, ale okazało się, że ten czekan się tam zaplątał w ubiór. Poza tym świta królewska zaczęła przeciwdziałać temu zamachowi. Piekarski nasz wyciągnął więc szablę i chciał dobić króla, no ale na szczęście okazało się, że ta świta królewska i jeden z zakonników, bo to działo się w kościele, w obecnej archikatedrze św.

Czyli po tych piekarskich na pewno jakieś rozdąbnienie Nie sami więc ożarowscy tutaj gospodarowali, ale wkrótce okazało się, że przejęli zdaje się te wszystkie majątki, ponieważ się już zaczęli pisać. Pisali się właśnie z Wyszmontowa oraz z Sulejowa, ale bardzo często sprowadzali te zapisy tylko do tej pierwszej, naszej miejscowości, do Wyszmontowa. Dlatego też to jest o tyle ważny moment, że syn naszego Mikołaja, ten o którym mówiliśmy, jeden z jego synów drugi, czyli Józef, Józef Ożarowski, podjął bardzo ważną decyzję w 1562 roku. Czyli wystarał się w Lublinie będąc, żeby król Zygmunt August zezwolił na udzielenie praw miejskich miejscowości, która powstała na surowym korzeniu.

Dokument został wydany 12 lutego 1569 roku, a tą miejscowością na surowym korzeniu powstałą na gruntach Wyszmontowa jest Ożarów. Dzisiaj oczywiście znacznie bardziej ważna miejscowość niż nasz Wyszmontów, no ale bez Wyszmontowa Ożarowa by zapewne nie było. To jest o tyle też istotne, że czasami pojawiają się takie wzmianki dotyczące 1591 roku, że wtedy To nastąpiło, ta lokacja Ożarowa, co jest o tyle błędną informacją, że król Zygmunt August już dawno nie żył. To było prawie 20 lat, kiedy już tego władcy nie było na świecie, więc nie mógł wydać 20 lat po swojej śmierci zgody na to, żeby utworzyć miasto.

Więc w tych puszczach jego, w pustym miejscu, wynalazł godne miejsce do tego, żeby uprawiać rolę. Umyśliłem wtedy miasto to Ożarów założyć i założyłem za zezwoleniem i przywilejem potwierdzonym najjaśniejszego króla Zygmunta Augusta, króla polskiego. Fundowania tego miasta oznajmuję wtedy wszystkim i wiadomo czynię komu to wiedzieć należy, iż ja z dobrotliwości swej pańskiej, no tutaj troszeczkę tak to zadęcie było duże, przeciw poddanym swym miasta Ożarowa, które jest założone przeze mnie w ziemi i powiecie sandomierskim, taką wolność i swobodę im wiecznymi czasy dawam i tym niniejszym przywilejem swoim waruję.

Historia obeszła się z nami w ten sposób, że to nie jest jak na zachodzie Europy, gdzie dysponują rzeczywiście rozbudowanymi archiwami. My w większości te archiwa potraciliśmy na skutek najazdów obcych wojsk i tych wszystkich tragedii, które nas dotykały. W związku z tym każdy taki odkryty dokument, każdy malutki planik, każda jakaś informacja, one są na wagę złota, bo budują nam właśnie to, jak przeszłość wyglądała, a my ciągle powtarzamy, że przeszłość ma służyć przyszłości. Wszystko jest więc ważne. Szkoda, tak jak wspomnieliśmy, że w kolejnych wiekach nie mamy opisu tego, jak zmieniały się te zabudowania, jak zmieniał się dwór w Wyszmontowie. No ale cóż, historia jest bezlitosna, ale wróćmy jeszcze do właścicieli, bo tutaj w kolejnych latach pojawiają nam się też znane nazwiska.