Stanisław Staszic cz. 1

No a my na pewno chcemy też w szczególny sposób odnieść się do tego, że z regionem świętokrzyskim był tak w wyjątkowy sposób związany. I tutaj też zaznaczymy, że Radio Kielce w te obchody się włącza, bo objęło patronatem wszystkie te wydarzenia, które będą się odbywały w ciągu tego roku w naszym regionie. To jest taka inicjatywa, która ciągle jeszcze się tworzy, mimo że już mamy 1 stycznia i można by powiedzieć tak, że należałoby rozpocząć obchody, ale taka kulminacja będzie pod koniec roku, kiedy to w listopadzie planowana jest duża konferencja naukowa. To będzie jeden dzień, a drugi dzień Podróż naukowa

Stanisława Staszica czy też język Stanisława Staszica. Na pewno też nie ma innej możliwości, żeby nie prezentować kwestii, które dotyczą geologii, ale też tych, które dotyczą Stanisława Staszica jako ekonomisty. No i wreszcie generalnie, tak można powiedzieć, Stanisław Staszic w krajobrazie ziemi świętokrzyskiej, bo ogólne hasło będzie takie świętokrzyskie wykłady staszicowskie, ponieważ oprócz tej konferencji Stanisław Staszic

Stanisław Staszic cz. 2. Ale współdziałają z tymi dwiema tak ważne instytucje jak kieleckie uczelnie, w tym Uniwersytet Jana Kochanowskiego i Politechnika Świętokrzyska, ale także np. Archiwum Państwowe, Ośrodek Myśli Patriotycznej i Obywatelskiej, Oddział Świętokrzyski PPTK. Więc tych różnych środowisk, które są zainteresowane popularyzacją postaci Stanisława Staszica mamy w naszym regionie bardzo dużo.

Również i takim nie tylko przypomnieniem postaci Stanisława Staszica, ale też wskazaniem na te nowe badania, których wyniki będą ogłaszane. Plus do tego oczywiście takie pospolite ruszenie, żebyśmy, tak jak Stanisław Staszic kiedyś pisał w odniesieniu do młodzieży, nawoływał, żeby was tylko nikt nie ubiegł w poznawaniu własnego kraju, to my również musimy o tym pamiętać, żeby nas nikt nie ubiegł w tym, że w regionie świętokrzyskim tak mocno zarysował swoją działalność Stanisław Staszic i tak mocno z regionem świętokrzyskim wiązał różnego rodzaju swoje plany, więc nie możemy na to pozwolić, żeby o nas nie mówiono. Oczywiście będzie zapewne Piła, będzie zapewne Chrubieszów, będą Tatry, wiele środowisk będzie o sobie przypominało.

Natomiast my też myślimy tymi kategoriami, że świętokrzyskie wykłady staszicowskie mają spowodować właśnie, żeby nas nikt nie ubiegł we wskazaniu roli regionu świętokrzyskiego. Patrząc jeszcze nie tak daleko wstecz to przecież w zeszłym roku obchodziliśmy Stanisław Staszic cz. 1. Urodził się, jak wspominaliśmy, w Pile, w rodzinie burmistrza Piły. Po ukończeniu seminarium duchownego w Poznaniu otrzymał święcenia kapłańskie, bo był księdzem.

Jak od momentu, kiedy Staszic napędził rozwój polskiego przemysłu w oparciu o Góry Świętokrzyskie. Więc to jest aspekt niezwykle ważny, ponieważ Staszic był członkiem Komisji Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego, to przy okazji przyczynił się do tej rewolucji edukacyjnej, epokowego wydarzenia, jakim było w 1816 roku utworzenie w Kielcach, pierwszej w Polsce wyższej uczelni technicznej, i VII w Europie Politechniki, która 10 lat w Kielcach przetrwała. No i w ślad za tym oczywiście, znowu Staszic sprawował funkcję aż przez 8 lat Dyrektora Generalnego Wydziału Przemysłu i Kunsztów Królestwa Polskiego i wtedy opracował te swoje plany modernizacyjne, bardzo nowatorskie i imponujące koncepcje rozbudowy staropolskiego okręgu przemysłowego.

W tym między innymi ten taki niezwykle intrygujący projekt, jakim była idea ciągłego zakładu fabryk żelaznych nad rzeką Kamienną. I ważne jest to, że oczywiście mówimy o 200 rocznicy śmierci Stanisława Staszica, ale trzeba pamiętać, że nawet po śmierci Staszica To były też te projekty, które dawały inspirację kolejnym badaczom i kolejnym działaczom. Aż w końcu, jak pamiętamy, pojawiła się idea centralnego okręgu przemysłowego COP-u. I to jest bezpośrednie pokłosie tego, czym Stanisław Staszic się zajmował i czym zainspirował wszystkich wielkich ludzi w następnych wiekach. Dlatego też możemy powiedzieć tak, że to Stanisław Staszic ukształtował taką opinię o regionie świętokrzyskim, który był regionem przyczyniającym się do pomyślności naszego kraju.

Więc taka opinia rzeczywiście z jednej strony mogąca być powodem dumy, ale taka opinia jest bardzo zobowiązująca jednocześnie. I rzeczywiście, kiedy popatrzymy na pamiątki, bo powiemy przecież o tym, Jakie są pamiątki postaszicowskie w naszym regionie? I przez ten cały rok też będziemy o tych różnych sprawach wspominać. No to cały czas będzie nam towarzyszyła właśnie ta z jednej strony duma, z drugiej strony zobowiązanie, że tego wszystkiego, co rzeczywiście się wiązało z opinią o regionie świętokrzyskim, jak o tym Znamienne były podróże Stanisława Staszica nie tylko po kraju, ale po regionie świętokrzyskim, który, jak już wspomnieliśmy, miał ogromny potencjał, bo były i surowce,

Chociaż formalnie należałoby troszeczkę szerzej popatrzeć, czyli aż do Ameliówki na zachód powinno się ten obszar wyznaczać, czyli między rzekami, między Słupianką a Lubrzanką. To byłyby Łysogóry, ale dla Stanisława Staszica Łysogóry to był obszar znacznie większy. Stanisław Staszic cz. 2. To znacznie większy obszar niż Góry Świętokrzyskie, bo powiedzmy na Pilicy Góry Świętokrzyskie się kończą z jednej strony, czyli z tej strony zachodniej.

A średnice w najgrubszym miejscu no około 37 centymetrów, a w najcieńszym miejscu około centymetra. Natomiast po rozłożeniu tej laski można z tego było zrobić siedzonko. Więc Staszic sobie siadał i te nasze góry świętokrzyskie z tego siedzonka oglądał niemal jak wędkarze, którzy mają takie malutkie siedziska. Nie wiem czy z drewna gruszkowego, ale ty Robercie o tym mówisz trochę. W związku z tym rzeczywiście, kiedy patrzymy na działalność Stanisława Staszica, to są między innymi właśnie takie motywy. Rzecz jasna, że teraz kiedy przyjrzymy się na przykład tym podróżom naukowym, no to już żarty się kończą i to jest już potężny zasób takiej wiedzy i też intrygujących niektórych momentów, które dotyczą tej kwestii.

Nie pierwszy raz w MOC HISTORII. Nasza podróż potrwa więcej niż jeden odcinek, no ale Stanisław Staszic na to zasługuje i te wszystkie jego osiągnięcia, a do tego, że jeszcze mamy rok staszicowski, to jest jakby dodatkowy argument. No i zanim zatrzymamy się, zanim przysiądziemy sobie na tym siedzisku z drewna gruszkowego, później złożymy laskę i przejdziemy dalej do jego podróży, no to powoli będziemy kończyć. Bo tak się zaoferowaliśmy rzeczywiście tymi kwestiami, że o Bożym Świecie zapomnieliśmy, a tymczasem trzeba będzie sobie odpowiedzieć na pytanie, czemu Stanisław Staszic w tych swoich podróżach naukowych w regionie świętokrzyskim wybierał takie dwa, a właściwie gdyby jeszcze dodać jedno miejsce, które dzisiaj jest w województwie mazowieckim, ale do regionu świętokrzyskiego tak szeroko rozumianego,

Szydłowiec Następnym razem, bo tak patrząc na ten rys historyczny, to przemysł głównie rozwijał nam się tutaj po tej stronie północnej regionu świętokrzyskiego, a te dwie miejscowości, o których wspomniałeś, to zupełnie inna strona regionu. No bo z jednej strony Góry Świętokrzyskie, ale z drugiej strony Sól. To był też taki surowiec, którego poszukiwano wówczas intensywnie. Badacze zagraniczni również tym się zajmowali, ponieważ po rozbiorach Polski nasze słynne miejsca jak Wieliczka, Bochnia znalazły się poza Królestwem Polskim, czyli w zaborze austriackim.