Bohater czy ofiara? Rozprawiamy się z narracjami o niepełnosprawności

Słuchasz Let's talk about wellbeing, podcastu Capgemini Polska, w którym odkrywamy jak dbać o siebie w świecie ciągłych zmian i niepokojów. Podcast prowadzi Katarzyna Smuda. Nazywam się Kasia Pucułek, w Capgemini jestem Learning Delivery Managerem, zajmuję się na co dzień prowadzeniem szkoleń, organizowaniem programów rozwojowych tutaj u nas w Polsce, w Capgemini, a zajmujemy się dzisiaj tym tematem, ponieważ tak prywatnie jestem osobą z niepełnosprawnością. I rzeczywiście stwierdziłam, że jest to dla mnie ważne, żeby trochę powiedzieć o tym, jak te osoby z niepełnosprawnościami są postrzegane i dlaczego pewne narracje wykorzystywania właśnie osób z niepełnosprawnościami do motywacji są szkodliwe i nie powinny mieć miejsca.

Jeszcze do tego wszystkiego miałam też rozmowę z ekspertem z PFRON-u, który weryfikował, czy taki rodzaj proteza, o jaki ja wnioskuję, jest dla mnie adekwatny. I on powiedział wprost, jak zobaczył tylko, że wnioskuje o taką protezę mioelektryczną, czyli to jest taki najwyższy możliwy stopień zaawansowania protezy, to powiedział wprost, nie, pani, taka proteza nie jest potrzebna, wystarczy proteza mechaniczna. I w tym wszystkim uświadomiłam sobie, że dzieje się taki absurdalny proces tego, że ja, jako osoba z niepełnosprawnością, muszę uzasadniać to, że chcę funkcjonować na takim poziomie, który dla większości osób jest poziomem defaultowym. Ja nie chcę czegoś ekstra. Ja chcę dobić poziomu niższej sprawności do tego, co wszyscy mają just like that.

Ja muszę się z tego tłumaczyć, uzasadniać i jeszcze przedstawiać właśnie, jak ja to wykorzystam, co dzięki temu będzie możliwe. Dlaczego nikt osób, które są pełnosprawne nie pyta o to, żeby uzasadnili, co robią ze swoimi na przykład wszystkimi kończynami. Dokładnie tak. Ja pamiętam, widziałam na jednej ze zbiórek tą rękę. Dobrze pamiętam, znaczy powiem szczerze, że całkiem cool taka trochę ręka Anakina Skywalkera, nie? No ale właśnie, wnioskujesz o protezę, która będzie jak dłoń, a nie wnioskujesz o rękę gadżeta, która ma po prostu ekstra funkcje, których inni nie mają. Ale to jest dobre, to jest dobre porównanie. Ale wiesz co, już pomijam tutaj to, że osoba, pewnie ten ekspert z PFRON-u byłby jeszcze dodatkowo pełnosprawny, więc zabawne, że ktoś inny mówi ci, czego potrzebujesz, czy to jest dla ciebie właściwe.

Jeżeli bardzo skomplikowane procesy, w tym przypadku akurat społeczne, powodują to, że pojawiają się jakieś trudności czy finansowe, czy tak jak w przypadku... Moim, jako osoby z niepełnosprawnością, trudności fizyczne, to dlaczego to jest aż tak źle oceniane, że korzystamy z tych form wsparcia, które zresztą, biorąc pod uwagę to jak w Polsce to działa w przypadku osób z niepełnosprawnościami, no to te formy wsparcia są skandalicznie niskie. Znowu tutaj starając się o protezę, byłam w Centrum Protetycznym, tam była praktykantka z Belgii, która powiedziała, że u nich tego typu protezy są w pełni dofinansowywane przez państwo. W Czechach, za granicą, jakby nasi sąsiedzi za granicą, tak samo to jest w pełni dofinansowane, a tutaj państwo dofinansowuje bardzo, bardzo mały procent tego, jaki jest całościowy koszt takiej protezy, a jeszcze przy okazji muszę się tłumaczyć, dlaczego wnioskuję o tego rodzaju protezę.