RP446: Powstanie w getcie warszawskim

Większość Żydów Mieszkało w miastach. Najwięcej w Warszawie, ale również w Krakowie, Lwowie, Wilnie, Lublinie, Białymstoku. Głównie mieszkali w większych miastach. Po wybuchu wojny we wrześniu 1939 roku Niemcy powołali Judenrat, czyli Żydowską Radę Starszych. Ta rada starszych istniała wcześniej przed wojną, ale gdy weszli Niemcy oczywiście dostała niemiecką nazwę Judenrat. I ta rada starszych miała administrować ludnością żydowską. Judenrat zajmował się wprowadzaniem niemieckich praw, zarządzeń i rozkazów.

W Warszawie szefem Judenratu był Adam Czerniaków. Miesiąc po wybuchu wojny Niemcy wydali nakaz zablokowania przez banki żydowskich kont bankowych. Żydzi mogli wypłacić miesięcznie 250 złotych. To była wtedy niska przedwojenna pensja robotnicza. Żydzi nie mogli również posiadać więcej niż 2000 złotych w gotówce. Dlatego ludność żydowska kupowała złoto, kupowała dolary. Ludzie chowali pieniądze. Nikt nie chciał oddawać swoich pieniędzy. Prawo mówiło, że jeśli masz więcej pieniędzy, więcej niż 2 tysiące złotych, musisz je oddać.

Judenrat dostał polecenie policzenia ludności pochodzenia żydowskiego w Warszawie i na początku wojny okazało się, że było 360 tysięcy Żydów. Ale do Warszawy napływały od samego początku transporty Żydów z Niemiec, a później z Generalnej Guberni. Niemcy przywozili stamtąd Żydów do Warszawy. Warszawa została podzielona przez Niemców na trzy sektory. Sektor niemiecki, polski i żydowski. Pod koniec roku 1939 Niemcy zaczęli blokować niektóre ulice sektora żydowskiego drutem kolczastym.

W małym getcie była siedziba Judenratu, natomiast w dużym getcie mieszkali biedni Żydzi. Obie części getta były połączone ze sobą małymi drewnianymi mostkami, kładkami przechodzącymi nad ulicami. W getcie obowiązywał nakaz pracy. Każdy, kto miał między 16 a 65 lat, musiał pracować w niemieckich zakładach przemysłowych. Te zakłady nazywano shopami. Cały czas transportowano nowych ludzi do getta. W kwietniu 1941 roku w getcie było 450 tysięcy ludzi.

Żydów, którzy schowali się w lesie i utworzyli oddział partyzancki. Ta wiadomość doszła do Warszawy. Od tego momentu młodzi Żydzi w getcie zaczęli myśleć o ucieczce, zaczęli myśleć o zbrojnym powstaniu. W lipcu obóz zagłady w Treblince był już gotowy i wtedy Niemcy przystąpili do wielkiej akcji wysiedleńczej i eksterminacji Żydów. Judenrat został zobowiązany przez Niemców do przygotowywania codziennie 7000 ludzi do przesiedlenia. Oczywiście Niemcy nie powiedzieli, że te transporty pojadą do obozu zagłady w Treblince.

Informacja była taka, że pociągi pojadą na wschód i to będzie po prostu przesiedlenie, bo tutaj w getcie jest za ciasno. Żydzi pojadą na tereny Rosji Sowieckiej do obozów pracy. Oczywiście Judenrat, czyli ta rada żydowska, wiedziała, że to jest nieprawda. Ponieważ budowniczowie Treblinki, Żydzi, którzy budowali Treblinkę, wrócili do getta i opowiedzieli, co tam jest szykowane przez Niemców. Szef Judenratu Adam Czerniaków odmówił podpisania obwieszczenia o przymusowym wysiedleniu Żydów z Warszawy, a następnego dnia popełnił samobójstwo.