Afera FOZZ - Kryminalne opowieści PRL

Fundusz Obsługi Zadłużenia Zagranicznego przekazywał pieniądze wielu podmiotom prawnym. Tak krajowym, jak i zagranicznym. W 1990 roku przekazał 60 miliardów starych złotych Bankowi Inicjatyw Gospodarczych. Dziś jego następcą jest Bank Millennium. Tymczasem 21 grudnia 1990 roku na polecenie wspomnianego już Janusza Sawickiego Fundusz wystawił weksle na kwotę 3,5 biliona starych złotych dla banku handlowego. Od marca 1989 do grudnia 1990 roku FOZZ zawarł 16 osób kredytowych, przez które finansował takie firmy jak Impex Metal, Universal czy Seco.

Urzędnika i przedsiębiorcy powiązanego między innymi z firmą Universal czy Bankiem Inicjatyw Gospodarczych. Przywierczyński został potem skazany za udział w aferze FOZZ. Przeszło 10 lat ukrywał się w Stanach Zjednoczonych. Podejrzewano go o współpracę z CIA. Do Polski ekstradowano go dopiero w 2018 roku. Już w lipcu 1990 roku dyrektor FOZZ Grzegorz Rzemek i Janina Chim, jego zastępca, zostali zawieszeni. Wówczas razem z Dariuszem Przywierczyńskim założyli firmę Trading Assets Company z kapitałem o wartości 5 miliardów starych złotych. Grudzień 1990 roku przyniósł ustawę o zniesieniu i likwidacji niektórych funduszy.

Wykazała ona niekompletność dokumentów i zakończyła się zaleceniami pokontrolnymi. Fundusz nie zastosował się do nich, a protokół z kontroli zaginął. Wrzesień 1990 przyniósł publikację urzędnika Izby Skarbowej i późniejszego kontrolera NIK-u Michała Falcmana w głosie wolnego robotnika. To on wykrył nieprawidłowości w transakcjach związanych z firmą Universal i przyczynił się do ujawnienia afery FOZZ. Początek 1991 roku rozpoczęła kontrola NIK w funduszu. Trzy miesiące później na łamach czasopisma Spotkania zaczęto nagłaśniać aferę, publikując na potwierdzenie część dokumentów.