Wideodrome – gdy ekran zaczyna Cię pożerać | David Cronenberg

Czy masz czasem wrażenie, że ekran na który patrzysz wpatruje się w Ciebie bardziej niż Ty w niego? A co jeżeli nie tylko patrzy, ale także Ciebie zmienia? Opowiem Tobie dzisiaj o świetnym horrorze pod tytułem Wideodrome od Davida Cronenberga. Opowieści o zatarciu się granicy między rzeczywistością a telewizją. Jest to film o producencie telewizyjnym, który pewnego razu natrafia na sygnał wideodromu, pełnego brutalnego seksu i tortur, po czym z czasem zatraca kontakt z rzeczywistością. Dlaczego w ogóle o tym mówię? Jest to film z lat 80., ale jest bardzo aktualny. Wydaje mi się nawet, że nawet tak mroczny umysł jak twórca body horroru David Cronenberg nie przewidział w pełnej skali tego co mamy dzisiaj.

Ponieważ to co mamy dzisiaj moim zdaniem jest jeszcze gorsze od jego mrocznej wizji. Na wstępie chcę zwrócić uwagę na kilka rzeczy. Po pierwsze kim jest David Cronenberg? Jest to świetny reżyser, twórca body horroru. Miałem okazję obejrzeć z nim następujące filmy. Mucha, gdzie Jeff Goldblum zamienia się w Muchę. Skanerzy, gdzie ludzie whakują się do swoich umysłów i ta hakowana osoba się rozpływa. I ten film, Wideodrome, który moim zdaniem jest najlepszym filmem spośród tych, które miałem okazję obejrzeć. Z tego powodu, ponieważ dotyczy najbardziej profetycznego aspektu, aspektu społecznego, no bo jakby nie patrzeć, kwestia uzależnienia od telewizji i wpływu telewizji na człowieka, czy ogólnie rzecz biorąc mediów, jest bardzo aktualna cały czas.

Nie wie dlaczego on to sam ogląda, ale to ogląda. Potem dopiero się okazuje, że wpływ tej konkretnej stacji, wideodromu jest katastrofalny, ponieważ prowadzi do transformacji jego ciała. Jego ciało się deformuje. To jest oczywiście typowy motyw u Cronenberga, to jest ten element horroru tutaj. Ale też, co jest bardzo interesujące, rzeczywistość zaczyna się robić taka psychodeliczna bardzo. Nie jest w stanie już odróżnić swojej wizji, fantazji od świata rzeczywistego. I to moim zdaniem jest ten najbardziej istotny motyw w filmie. To znaczy, kiedy doznajemy ekspozycji na tego typu treści, które są usiane brutalnością i seksem, które też jest brutalne oczywiście,

Bardzo prosty przykład. Jeżeli widzisz dużo brutalności w świecie, innymi słowy, jeżeli widzisz dużo brutalności w internecie, zaczniesz ją potem propagować w świecie. No bo jeżeli to jest to, co ty postrzegasz za normę, to wkrótce tak zaczniesz działać. Dlatego moim zdaniem lepiej jest na przykład poświęcać czas na słuchanie stoików niż takiego Andrew Tate'a i tak dalej i tak dalej. Kogoś, kto ma wartościowy przekaz. Przynajmniej tak mogę to określić. No a jakby Andrew Tate jest Andrew Tate'em, ale Wideodrome jest... Maksymalnie symbolicznym wyrażeniem najbardziej negatywnych rzeczy, jakie mogą dziać się w mediach, ponieważ to, co Cronenberg chce nam przekazać, to że media, jeżeli będą optymalizować tylko i wyłącznie pod oglądalność i zachęcanie człowieka do oglądania, będą dążyły do skrajnej przemocy.

I wydaje mi się właśnie, to jest coś, co Cronenberg w swojej wizji przewidział, tylko że wyraził to bardziej symbolicznie. I to, tak jak mówiłem, wydaje mi się, że to się będzie propagowało. I to jest jakby, ja to łączę z tym konceptem memu od Richarda Dawkinsa. Czyli masz tak gówniane treści, ludzie oglądają, sami tworzą tego typu gówniane treści i to wpływa też na ich zachowanie. I mamy taką spiralę, takie sprzężenie zwrotne. Tutaj językiem inżynierskim możemy to określić, więc... Nieźle. I teraz bardzo istotna rzecz. Media kształtują rzeczywistość. To jest temat, jaki sił mnie przejawia na kanale już od dłuższego czasu, mi się wydaje przynajmniej. Uważam, że jest bardzo ważny. Na początku taka dygresja mała, na przykład Orwell w 1984 ma tam swoje te słynne teksty, jak na przykład to, że ten kto kontroluje teraźniejszość, kontroluje przeszłość, kto kontroluje przeszłość, kontroluje przyszłość.

To trochę zalatuje takim cyberpunkiem, ale jeszcze nie takim intensywnym. To znaczy... Jeden z ciekawszych elementów i to też jest trochę taki body horror typowy od Cronenberga, że główny bohater ma dziurę w brzuchu, gdzie może włożyć kasetę. Oczywiście kaseta to jest już archaiczna dla nas rzecz, to jest archaiczny stary nośnik informacji, ale jak na tamte standardy, gdzie przypominam, jakby nie było pendrive'ów, to się wydaje być dość logiczny symbol oprogramowania, które na nas wpływa jakoś. Wkładamy je w siebie i zmieniamy swoje zachowanie, no bo tak się dzieje z głównym bohaterem, on jakby jest zamieniany w jakiegoś mordercę, kiedy wkłada tą kasetę. No i oczywiście to ma wszystko taki twist od Cronenberga, body horror, rozpadające się ciało, otwory, wkładanie jakichś rzeczy, cyborg, symbioza człowieka i maszyny, no jest interesujące.

No ale właśnie, wpuszczamy jakąś informację w siebie i ona zmienia nasze zachowanie. No to jest trochę to samo, o czym już mówiliśmy wcześniej. Ten koncept od Dawkinsa memu, który jest jak wirus, czyli propagowanie się informacji w kulturze. I w tym wypadku znowu zobacz, Cronenberg jakby nam przekazał, że wkładasz w siebie informację, która jest negatywna, transmisję wideodromu i wtedy nagle zmieniasz swoje zachowanie. Zwróć uwagę, to jest też to, co mówiłem wcześniej, czyli oglądając jakieś treści będziesz propagował zachowania, one wpłyną na Ciebie w ten czy inny sposób. Jeżeli oglądasz brutalne sceny seksu w telewizji, to możesz nagle dojść do wniosku, że to jest coś, czego oczekują kobiety na przykład.

Co nie jest prawdą. Kiedy oglądasz brutalne sceny walki na przykład, to możesz siebie sam uznać za jakiegoś maczo i uznać, że to jest coś, co powinieneś robić i wtedy będziesz bójki w barze na przykład wszczynał, aż nie stracisz zębów. To jest jakby ten element propagowania przemocy. No ale oczywiście też może wykrzywić człowiekowi jeszcze bardziej percepcję i pomyli mu się... Koncepty etyczne mu się pomylą i nie będzie już w stanie odróżnić góry od dołu i nie będzie wiedział co jest dobre, co jest złe. Wszystko jest względne już. A jakby nie patrzeć to co Cronenberg uznał za szczytowy symbol... Optymalizacji telewizji, czyli pokazywanie tortur i gwałtów, to jest na porządku dziennym praktycznie w naszym świecie.

Jak mamy coś takie jak Dark Web chociażby, gdzie mamy pornografię dziecięcą lub inne nawet Seks ze zwierzętami i inne jakieś dziwne rzeczy, jakie tam można zobaczyć. Oto pomysł sobie, jak bardzo to człowiekowi wypacza percepcję, gdy umiesza taką metaforyczną kasetę z tym wszystkim, tym chłamem w swoim ciele i jak to na niego wpływa wtedy, na jego zachowanie, na to, jak traktuje innych ludzi. To jest moim zdaniem piękny, piękny wątek tutaj od Cronenberga, warty zapamiętania. Że stajemy się właśnie takimi cyborgami. Po prostu kiedy wpatrujemy się w te ekrany i niekończące się strumienie przewijanych filmów. Wpływa to na nas i zmienia nas. Też dość ciekawy koncept był w filmie Ghost in the Shell, to jest anime z kolei właśnie cyberpunkowe.