Dzikość serca - Miłość, przemoc i Elvis | David Lynch

Bardzo intryguje mnie postać Davida Lyncha, jego podejście do twórczości, to w jaki sposób przedstawia on w senny, baśniowy wręcz sposób podział na dobro i zło. Motywy społeczne, które są, można powiedzieć, niedosłowne, tak jakby dziecko je postrzegało, ale wciąż jego tematyka w filmach jest bardzo poważna. Nie spotkałem się nigdy z tego typu twórczością, żadnego innego reżysera, dlatego od jakiegoś czasu mam crusha na punkcie Davida Lyncha i zaczynam chłonąć jego twórczość. Miałem okazję obejrzeć już Blue Velvet i jestem w połowie trzeciego sezonu Twin Peaks, czyli prawie z 50 odcinków obejrzałem tego spięknego serialu. Do tego na pewno będę się odwoływać, no bo trudno się nie odwoływać, zwłaszcza do Twin Peaks, kiedy mówimy o Davidzie Lynchu.

I to jest motyw typowy dla Lyncha, kiedy widzimy na powierzchni pewną rzecz, ale kiedy przyjrzymy się bardziej widzimy zło. I ten motyw był, dokładnie ten motyw, był zastosowany w filmie Blue Velvet, który bardzo polecam. Tam też gra Laura Dern, Ale tam gra z kolei Kyle McCullochan, to jest aktor, który praktycznie w każdym filmie od Lyncha występuje. I to co się okazuje, że mamy tam pewną zwykłą mieścinę w Ameryce, która jest piękna, która jest kolorowa, otwierający kadr pokazuje nam... Mleczarza albo strażaka, który jedzie i macha do kamery. I wszystko jest cukierkowe i piękne, ale potem mistrzostwo Lyncha się pokazuje, ponieważ kamera schodzi niżej.

Mamy makroujęcie, czyli bardzo, bardzo dokładne zbliżenie. Wchodzimy w trawę. I wraz z tym mamy znowu warstwę muzyczną, która się zmienia z sielankowej i nagle słyszymy jakieś szelesty, jakieś metaliczne, dziwne dźwięki, które narastają. Kamera schodzi coraz niżej, coraz niżej i widzimy potem robactwo w ziemi, które się pożera nawzajem. I o co tutaj chodzi? No, to jest wizualna reprezentacja idei. Jaka jest ta idea? Że mamy piękny, kolorowy świat, ale kiedy zejdziemy pod powierzchnię, ujrzymy zło. I to jest typowy motyw u Lyncha. Tak samo w Twin Peaks, ale w Twin Peaks różnica powiedzmy jest jeszcze taka, że tamto zło ma personifikację. I tak jak w Blue Velvet na przykład, czy w tym filmie, w Dzikości serca, mamy bohaterów, którzy ucieleśniają czyste zło.

W Blue Velvet jest to postać Franka, który przetrzymuje syna kobiety, gwałci ją, brutalnie się zachowuje wobec niej, bije Kyle'a McCullochana. I w pewnym momencie Kyle McCullochan mówi kwestię, jak to jest możliwe, że ktoś tak zły jak Frank istnieje. I to jest jakby pytanie, na które każdy z nas w jakimś momencie życia może mu przyjść do głowy, tego typu pytanie. Kiedy spotkamy się z czymś złym, z przejawem okrucieństwa, jak to jest możliwe, że to istnieje? No i właśnie to jest piękne w filmach Lyncha, że on pokazuje nam w takim sennym wydaniu surrealistycznym z elementami nawet realizmu magicznego tego typu motywy, które są bardzo, bardzo rzeczywiste i bardzo uniwersalne.

W tym filmie Mamy postać, do której też pewnie jeszcze będę się odwoływać, którą gra William Dafoe, Bobby Peru, który ma jakąś taką obleśną szczękę, albo to są dziurawe zęby, albo nie ma tych w ogóle zębów, nie do końca wiem, ale jest obleśny, jest odrażający. I Lola Dern, czyli Lulu, nazywa go aniołem śmierci na przykład, że to jest zły bohater, że on doprowadzi do zguby głównego bohatera naszego, Nicolas Cage'a. W tym filmie, tak jak i w Blue Velvet, mamy ten aspekt, że mamy złych ludzi. Mamy dobrych i złych. Jest bardzo mocny podział między nimi. W Twin Peaks mamy ten sam motyw, ale on jest jeszcze bardziej abstrakcyjny. Jest transcendencyjny nawet, można powiedzieć. Dlaczego?

I to jest tak zwany insert. Makroujęcie. Całkowita zmiana perspektywy, zmiany muzyki też u niego są bardzo charakterystyczne, kiedy na przykład główny bohater robi coś nieoczekiwionego, na przykład uderza kogoś i nagle wtedy słyszymy mocnego riffa na gitarze elektrycznej. Styl Lyncha, no. Najprościej mówić, warstwa muzyczna jest u niego bardzo ważna. Nie tak jak w Blue Velvet czy Twin Peaks na pewno, bo w Twin Peaks warstwa muzyczna to jest po prostu inny świat, to jest kosmos, jeśli chodzi o to, jak dobre to jest. Jeśli chodzi o Blue Velvet, to tak jak mówiłem wcześniej, mamy tam ładną, sielankową muzyczkę na wierzchu i potem, kiedy schodzimy głębiej, mamy nagle te mroczne odgłosy. Coś, co wyróżnia Lyncha, to tak ci mogę powiedzieć, na przykład jeśli chodzi o jego

No i zwróć uwagę, to jest taki trochę aspekt jako Romeo i Julia. Nienawiść zabiła wam szczęście, to jest fragment taki Który to mówi? Chyba to mówi brat Wawrzyniec na sam koniec. Miłość to zrobiła wam szczęście. Chyba on. No i logicznie tutaj jakby... Miłość zabiła wam szczęście? Nie, nienawiść zabiła wam szczęście? Ojejku, zapomniałem już dokładnie tej kwestii. W każdym razie, w tym wypadku ta miłość nie jest możliwa, ponieważ świat, w cudzysłowie, ma inne plany wobec nich. Ten Bobby Pearl jako personifikacja zła, to też jest bardzo lynchowski motyw. Kiedy mamy takie czyste zło, tak jak mówiłem wcześniej, jeśli chodzi o Blue Velvet, to była postać Franka, który zabrał matce dziecko,

I nie dość, że to zrobił, to jeszcze przychodził do niej i ogwałcił, bo w innym razie by zrobił krzywdę temu dziecku. I jeszcze chodził na jej koncerty, kiedy ona właśnie śpiewała Blue Velvet albo tam inny Velvet i słuchał jej, co było tak groteskowe. Karma Callahan nawet nazywał go w pewnym momencie Czy zadaje pytanie retoryczne, jak to jest możliwe, że ktoś tak zły istnieje? Tak jak mówiłem wcześniej, to jest pytanie, na które każdy człowiek, który zetknął się ze złem, Możesz szukać odpowiedzi na tego typu pytania, jeśli taka sytuacja mu się przydarzyła, kiedy czytał np. książki o II wojnie, zwykłych ludzi od Browninga lub inne tego typu rzeczy.