Euromity: Czy euro opłaca się Polsce? | Henryk Orfinger | #KapitalneRozmowy

Dzień dobry. Andrzej Mierzwa. Witam w kolejnych Kapitalnych Rozmowach. Moi drodzy, zapraszam do serii Kapitalnych Rozmów poświęconych Wspólnej Europejskiej Obywiecie Euro, którą nazwaliśmy sobie Euromity. W zeszłym tygodniu przybliżyłem Wam temat, podając wszystkie argumenty merytoryczne, dlaczego wejście Polski do strefy euro byłoby dla nas korzystne. I teraz chciałem Was zaprosić na kilka rozmów z doświadczonymi przedsiębiorcami, menedżerami, dziennikarzami ekonomicznymi, którzy sami będą mogli Wam powiedzieć, jakie są argumenty, ich zdaniem, istotne w tej sprawie.

Dzisiaj naszym gościem jest Prezes Henryk Orfinger. Dzień dobry Panie Prezesie. Dzień dobry. Witam serdecznie. Przypomnę zanim zaczniemy rozmowę, że patronem i partnerem naszego podcastu jest Towarzystwo Ekonomistów Polskich. Zapraszam jednocześnie do subskrypcji i lajkowania naszych kanałów na Apple Podcast, Spotify i YouTube. Dodam tylko jeszcze, że dzisiejszą edycję Kapitalnych Rozmów nagrywamy gościnnie w Biurze Przedstawicielstwa Parlamentu Europejskiego w Warszawie. Znamy się dosyć dobrze.

Tak jest. Przypomnę, że byłeś w sumie pierwszym honorowym gościem Kapitalnych Rozmów, dzięki Bogu. To już prawie 3 lata temu, czas biegnie. Więc jeśli pozwolisz, nie będę Cię dokładnie przedstawiał. Powiem tylko, że jesteś prezesem, założycielem firmy i prezesem... Ja jestem szefem Rady Nadzorczej. Właśnie, prezesem Rady Nadzorczej. Szefem Rady Nadzorczej firmy dr Irena Eris. No a Was odsyłam wszystkich do naszego pierwszego nagrania Kapitalnych Rozmów. Dowiecie się więcej jak powstawała dr Irena Eris, dlaczego prezes w ogóle ją założył. Znasz bardzo dobrze przemysł europejski, biznes europejski, więc jeśli pozwolisz zadam trzy pytania. Po pierwsze, jakie korzyści dałoby przystąpienie do strefy euro polskim przedsiębiorcom, firmom, tak, tak, twoja.

W Kapitalnych Rozmowach masz cały czas, żeby spokojnie powiedzieć. Tutaj analizujemy fakty. Tak, więc mając świadomość, że mam trochę więcej czasu, to chciałbym powiedzieć, że przy takiej rozmowie i przy odpowiedziach na te pytania chyba ważny jest jednak taki background, czyli trochę historii, trochę kto ja jestem, skąd się wziąłem, co robiłem, bo to wszystko jest bardzo ważne, to ma znaczenie dla Dla tego, jaką mam optykę, jak ja to widzę, co bym zrobił. 42 lata temu jeszcze w PRL-u z żoną z Ireną zdecydowaliśmy się na prowadzenie dzisiaj mówimy działalności gospodarczych, wtedy to było rzemiosło. I pamiętamy dokładnie PRL, pamiętamy 1989 rok, a później koniec lat 90., bo to był taki naprawdę moment ważny z punktu widzenia Unii Europejskiej, kiedy już mieliśmy świadomość.

Że Unia już stoi za progiem. Chyba w 2003 roku mieliśmy debatę o tym czy tak czy nie i tam głosowanie społeczne. Zdecydowaliśmy, że tak. W 2004 weszliśmy do Unii. I ta Unia zmieniła nasze życie. To jest mój punkt widzenia, bo dzisiaj jak spytasz zetki, to one nawet nie wiedzą, co było przed Unią. I mają zupełnie inne spojrzenie. Dlatego mówię o tej historii, bo ona ma znaczenie do tego, żeby zrozumieć, dlaczego ja tak, a nie inaczej odpowiadam i oceniam sytuację. Unia Europejska zmieniła nasz świat i to, że dzisiaj ten kraj, tak jak mówi premier Tusk, może złota era, to może za mocno, ale przynajmniej srebrna era, jest prawdą.

My naprawdę żyjemy w dobrych warunkach, czysto, bezpiecznie, rośniemy. Coraz lepiej nam się żyje i oczywiście zawsze znajdą się ludzie, którzy powiedzą, że im jest źle. Ale generalnie to nasze życie naprawdę nikt jeszcze kilka lat temu, te 20 lat temu, jak wchodziliśmy do Unii, nikt nie przypuszczał, że coś tak potoczy. I myślę, że w tym kontekście trzeba też mówić o euro, które jak wchodziliśmy do Unii już istniało i byliśmy przekonani, że zaraz pojawi się również w Polsce. I teraz już próbując odpowiedzieć bardziej konkretnie na te pytania, Jako przedsiębiorca właściwie po pierwsze przewidywalność, to znaczy jeżeli ja coś planuję, a u mnie przez długi czas koszty importu były wyższe niż sprzedaż w eksporcie, dzisiaj to się wszystko wyrównuje i powiedzmy to jest mniej ważne, ale w planowaniu jest bardzo istotne.

I to nie jest tak, jak mówiłeś w pytaniu, zadawałeś pytanie, że... Ktoś może nie chcieć, bo ma konkretne powody. Nie, to bardzo często polityka jest tym powodem. Tam nie ma, znaczy bo są oczywiście też konkretne może gdzieś jeszcze, ale ja nie sądzę, żeby te konkretne powody były aż tak istotne i tak ostro postawione, żeby one spowodowały, że zahamuje nasz ruch w kierunku euro albo zmusi nas do Brexitu. Raczej będzie o tym decydowała polityka. I nastawienie ludzi do tego, co przedstawiają, budują obrazy politycy. Te obrazy budowane przez polityków, one są najtrudniejsze, najgorsze, najbardziej przemawiające. Szczególnie do ludzi, którzy nie wiedzą, nie pamiętają, co było przed Unią, a co było w PRL.

To są światy, które już giną powoli. Dzisiejsze zetki albo urodziły się już wtedy, kiedy byliśmy w Unii, albo chwilę wcześniej i nie znają tego życia, które nam wtedy towarzyszyło. A euro ma jeszcze jedną zaletę. Euro buduje wspólnotę. To jest to, co dzisiaj przechodzimy przy sejfie, bo dyskusje są u nas przy sejfie. Czy to jest drogo, czy tanio? To jest przede wszystkim wspólnota, wspólne bezpieczeństwo, wspólne działanie. Ja w swojej działalności, w budowaniu firmy, w operacyjnych działaniach zawsze starałem się pracować z ludźmi i robić coś razem, a nie tylko wydawać decyzje i polecenia. I uważam, że Unia jest takim miejscem, gdzie ta wspólna praca raz wychodzi lepiej, raz gorzej, jak wszystko, ale ma olbrzymie znaczenie i euro bardzo by pomogło takiego spójnemu, wspólnemu działaniu we wszystkich właściwych obszarach.

Są na pewno jakieś niebezpieczeństwa i gdybyśmy zapytali przeciwników euro, to oni coś znajdą. Bo są sytuacje kryzysowe, gdzie można powiedzieć, gdyby przyszedł kryzys, to czasami złotówka pomaga. Bank Centralny może lokalnie wykonywać pewne, podejmować pewne decyzje, które ułatwią przeżycie trudnego czasu, ale z kolei bycie razem. Covid jest przykładem, tak? My mieliśmy inflację wywindowaną bardzo wysoko. Można oczywiście mówić, że z różnych powodów. Niewłaściwego działania NBP-u, ale też faktu, że nie byliśmy wspólnie walutowo, z różnych powodów ta inflacja została wydawana bardzo wysoko. Kraje europejskie, które miały euro, poradziły sobie z tym znacznie lepiej.

Po trzecie, dla Skarbu Państwa. Myślę, że ten element stabilności, bo zauważ, że tak jak wspomniałeś przy sejf, dyskusja była o dwóch rzeczach. Przypominam na ile był brany ten kredyt. Odsyłam zainteresowanych do nagrania na temat sejfu, który znajdziecie chyba pod numerem 125. Sejf proponowany jest na odsetkach za 3%. Polskie obligacje emitowane w euro dzisiaj płacą 4,5%. To jest 1,5 mld zł drożej w odsetkach. Gdybyśmy emitowali nasze obligacje, zamiast korzystać z finansowania Unii Europejskiej, pomijam ryzyko kursu walutowego.

Jeżeli kraj nie spełnia pewnych oczekiwań praworządności i właściwych działań, no to istnieje ryzyko, że będzie miał kłopoty. Ale z kolei tam to, że był w strefie euro, bo Grecja ich uratowała. Tak naprawdę, tak? Absolutnie. Tak, bo gdyby nie, to rzeczywiście bankructwo kraju. Ryzyko jest takie, że jeżeli w Unii coś się złego zacznie dziać, no to wtedy to się odbije również na tych krajach, które mają walutę euro, ale ja jestem optymistą i wierzę, że Unia jest w stanie tak budować swoją przyszłość, żeby takie ryzyka niwelować albo w dużym stopniu ograniczać. Przyznam szczerze, że nie widzę, znaczy poza nastrojami, gdzie mówimy złotówka, nasza waluta, a my chcemy mieć swoją walutę.

No, Duńczycy zrobili taki ruch, że taki trochę mieszany system, tak, że trochę utrzymali swoją walutę. Nie bardzo wiem dlaczego. Jak to powiedział premier Danii w jednym z wywiadów, w Danii obowiązuje euro i nazywa się korona. Tak, tak. Bo to się robi takie trochę zamieszanie, nie bardzo wiem jak to funkcjonuje. Duńczycy są w ogóle wyjątkowym narodem, bo z jednej strony... Ustalili sztywny kurs euro do korony i każda decyzja Europejskiego Banku Centralnego jest kopiowana przez Bank Narodowy. Danii dzień później. Także z punktu widzenia kursu jest dokładnie ustalony parytet i dzięki temu korona funkcjonuje na takich samych rąkach. Ale czy, czyli Bank Centralny Danii został dalej takim bankiem, jak był przed usztywnieniem kursu?

Tak, nie przekazał wszystkich kompetencji, co podejrzewam u nas, no pewno bardzo, może niewiele, ale spora część pewnych departamentów z Narodowego Banku Polskiego, bo bank by dalej istniał. Tak, zmieniałyby się kompetencje. Natomiast pewne kompetencje zostały przekazane do Europejskiego Banku Centralnego. Ale to wiesz, zadam jedno pytanie, bo Twoja firma, Dr Irena Eris, jest jedyną polską firmą, jedną z niewielu spoza Francji, o tym mówiliśmy w naszej pierwszej rozmowie, która jest członkiem słynnego Komitetu Colbert. Stowarzyszenie Marek Premium. Dokładnie, czyli bardzo zamknięty klub, do którego jesteś zapraszany, a nie można się zapisać.

Ja tak zawsze myślę o tym Comite Colbert i myślę o Twojej firmie, o Tobie. Ty jesteś członkiem bardzo wstydzonego gremium na poziomie europejskim. Rozmawiasz z nim, negocjujesz, zawierasz pewne kompromisy. Czy nie wydaje się, że nasza obawa przed euro czasami wynika też z tego, że my jak gdyby jeszcze nie czujemy się gotowi, żeby zasiąść przy tym stole rzeczywiście europejskim i spokojnym, zdecydowanym głosem negocjować sprawy tak samo ważne dla nas? Oczywiście, że ciągle dojrzewamy, można by powiedzieć, i mamy świadomość tego, że nasza pozycja Jako gospodarki rośnie, ale ciągle jest wiele miejsc na mapie Europy czy świata, gdzie nasza pozycja nie jest za bardzo mocna.