#35 Musimy porozmawiać o... ONZ [MOŚCICKI + PIETRZAK]

to to jest zagrożenie dla europejskich klas panujących, ponieważ żadne państwo europejskie nie jest militarnie tak silne, żeby móc polegać tylko na swojej nagiej sile wojskowej. Jeżeli Zachód jako całość straci ten element prestiżu, tego soft power, tego oddziaływania metodami również innymi niż naga siła militarna, no to będzie oznaczało bardzo szybki no spadek znaczenia tych państw europejskich, być może jakieś tarapaty dla tych państw, być może też te państwa zdają sobie już sprawę, że jakby część, nie to, że państwa, ale powiedzmy, że część elit europejskich zaczyna się chyba bać tej sytuacji, w jaką Stany Zjednoczone wpychają Europę już od więcej lat niż tylko tam od przejęcia władzy przez Trumpa.

I po rozpadzie Związku Radzieckiego ten element dwubiegunowości w Radzie Bezpieczeństwa wyparował. Bardzo długo Rosja się zachowywała na arenie międzynarodowym i akceptowała wszystko, co dyktował Zachód, czyli Stany Zjednoczone. Więc w tym systemie nie ma żadnych mechanizmów, jak sobie radzić z sytuacją, w której hersztem tych bad guys są Stany Zjednoczone, bo one miały być gwarantem tego liberalnego, szanującego, pewne zasady. porządku międzynarodowego, a tu one są tym najgorszym z bad guys i protektorem tego najbardziej bandyckiego państwa na Bliskim Wschodzie, czyli Izraela.

Więc ja w tym widzę coś takiego, że ten dyskurs antykolonialny wciąż jest jednak źródłem legitymizacji różnych polityk. I to ma znaczenie pewnie na bardzo wielu różnych poziomach, ale przypomniało mi się to, że to może też pokazywać, że może właśnie faktycznie jeszcze jest jakaś nadzieja i że faktycznie da się coś wynegocjować. Kiedyś już mieliśmy w historii coś takiego. Mówiliśmy o tym, że prawo międzynarodowe powstało w celach takich trochę... Był w nim zawsze ten element przewagi Zachodu nad resztą świata i on najpierw się wyrażał w tym, że reszty świata pierwsze akty prawa międzynarodowego nie chroniły przed żadną formą najgorszej przemocy.

Jeżeli wyczuwasz, że tak naprawdę te uniwersalistyczne obietnice są niedotrzymywane, bo wszystko osłania interesy Zachodu, żeby się czegoś domagać. Kiedy powstał ten blok państw niezaangażowanych w Bandungu, którego pierwotnie tam fundatorami były Indie, Indonezja, Jugosławia i tam ktoś jeszcze. Ale później wiadomo, że to się przechodziło po prostu w reprezentacji całego świata. Tego, który się wyzwalał wtedy z kolonializmu.

Głównie przebudowy stosunków ekonomicznych między państwami północy, a państwami południa, między państwami zachodu, a dawnymi państwami kolonialnymi. Przebudowy tych relacji, w których ceny surowców były zaniżane, Europa subwencjonowała niektóre swoje przemysły, głównie rolnictwo. utrudniało konkurencję na rynkach międzynarodowych tych państw trzeciego świata. Ta rezolucja się nazywała New International Economic Order, NIEO. I to była próba właśnie wywalczenia jakichś innych proporcji między innych stosunków, innych relacji władzy między Zachodem a państwami.

wyzwolonymi dopiero z kolonializmu. I to było przedsięwzięcie, które się ostatecznie nie powiodło. Więc Vijay Prashad ma dwie książki o tych perypetiach. To są The Darker Nations i The Poorer Nations, które bardzo polecam. Szkoda, że to nie wyszło po polsku nigdy. To się nie powiodło, ale to pokazuje, że to się nie powiodło, ponieważ wtedy Zachód odpowiedział ze swoim, jakby Amerykanie się od razu zorientowali, czym to grozi i zaczęli od razu przystąpili do przegrupowania po stronie Zachodu i zaczęli wymyślać te różne instytucje gwarantujące właśnie, instytucje forsujące pochód neoliberalizmu.

To jest mylące określenie. Ta nazwa prawa autorskie jest myląca, ponieważ ono chroni różne rzeczy, ale niekoniecznie autorów. No i cały ten system, w którym to właściciel własności intelektualnej, patentu jest właśnie tym najważniejszym. Ostatecznie te neoliberalne instytucje i ten zakaz tego przejmowania technologii itd. zapewniły przewagę Zachodu na kolejnych kilkadziesiąt lat i pokonały ten projekt, który był za tym New International Economic Order, wniesionym do ONZ przez państwa bloku państw niezaangażowanych.

Ja myślę, że to, co ty powiedziałeś na temat BRICS, to też jest jakoś pouczające, bo też się często mówi, że rozpoznając tą dynamikę, że po prostu kraje się próbują organizować poza tymi strukturami, które istniały dotychczas i które były w dużej mierze właśnie skolonizowane przez Zachód, czyli przez Stany Zjednoczone, no ale... Często się też mówiło o tym, że BRICS to będzie taki nowy ONZ, czy alternatywny ONZ. O szanghajskiej organizacji współpracy też się tak czasem mówi. Ja myślę, że może być jeszcze inaczej. To znaczy, że właśnie potrzebne są wszystkie te płaszczyzny. To znaczy, że tam, gdzie potęga BRICS będzie wzrastać, będzie też wzrastać być może znaczenie samego ONZ-u, ponieważ układ sił