Gen. Leopold Okulicki
Po raz pierwszy został aresztowany przez sowietów 21 stycznia 1941 roku. 5 lat później wydał rozkaz o rozwiązaniu Armii Krajowej. Nim zginął w moskiewskich kazamatach, bronił honoru swych podkomendnych. Opowiada Michał Ostapiuk, historyk IPN w Olsztynie. Przygotował Mirosław Sochacki. https://radioolsztyn.pl/wp-content/uploads/2022/01/Leopold-Okulicki.mp3
W gruncie rzeczy będzie bardzo pożyteczny w sztabie. Nadmieńmy, że opinie sporządzone w Wyższej Szkole Wojskowej na temat przyszłego dowódcy Armii Krajowej nie zawsze były pochlebne. W jednej z nich Okulickiemu zarzucano, że jest... Lekko myślny, nieobowiązkowy, niepewny. W tym samym roku Okulicki ożenił się z Władysławem Jabłońskim. Niespełna dwa lata później na świat przyszło jedyne dziecko małżeństwa – syn Zbigniew. Podobnie jak ojciec walczył o wolność Polski. Poległ na froncie włoskim w 1944 roku. Od 1925 roku Leopold Okulicki służył w sztabach różnych formacji Wojska Polskiego. Był sztabowcem w dowództwie Korpusu III w Grodnie, służył w Centrum Wyszkolenia Piechoty w Rembertowie, wreszcie był planistą 13 Dywizji Piechoty w Równym.
Powierzona mu misja nie była łatwa. Okupant część łódzkiego włączył do Rzeszy i na tym obszarze zaprowadził krwawy terror. Pomimo tego Jan Miller, bo pod takim nazwiskiem Okulicki prowadził działania, potrafił zorganizować zręby konspiracyjnych struktur. Służbę Zwycięstwu Polski przekształcono w Związek Walki Zbrojnej. Nad nową strukturą dowodzenie objął pułkownik Stefan Rowecki Grot. W marcu 1940 roku podpułkownik Leopold Okulicki pełnił rolę komendanta Okręgu Związku Walki Zbrojnej Łódź. Mimo trudów pracy na włączonych do Rzeszy terenach potrafił skutecznie budować organizację, która gromadziła broń, prowadziła szkolenia wojskowe oraz wywiadowczo infiltrowała niemieckie okupacyjne struktury.
Wzrost 170-175 cm. Przysadzista sylwetka. Włosy ciemny blond, lekko siwiejące. Znaki szczególne. Na twarzy blizny po ospie. Chodzi o podpułkownika w Polskim Sztabie Głównym Leopolda Okulickiego. Gestapo rozpoczęło intensywne poszukiwania Okulickiego. Funkcjonariusze niemieckiej policji byli na tyle zdeterminowani, że aby dopaść komendanta łódzkiego okręgu ZWZ, wyaresztowali wszystkich mężczyzn nazywających się Jan Miller. Okulicki był jednak sprawnym konspiratorem i zdołał uniknąć aresztowania. W Łodzi nie mógł jednak pozostać. Opuścił to miasto i udał się do Warszawy. Pułkownik Rowecki cenił Okulickiego. Awansował go do stopnia pułkownika i wyznaczył bardzo trudne i niebezpieczne zadanie.
Jan Mrówka, bo tym razem takimi Okulicki posługiwał się danymi, miał objąć komendę nad ZWZ w strefie okupacji sowieckiej. W październiku 1940 roku wyruszył do Lwowa, gdzie miał zreorganizować konspiracyjne ogniwy, które zostały w znacznym stopniu rozpracowane przez sowieckich funkcjonariuszy NKGB. Przewodnikiem pułkownika Okulickiego był podporucznik Bolesław Zymon. Nowy dowódca dotarł do Lwowa, nawiązał konspiracyjne kontakty i rozpoczął porządkowanie organizacyjnych spraw. Wydawało się, że zaczyna panować nad podległym sobie terenie. Niestety, było to tylko złudzenie. Okulicki od samego początku był obserwowany przez funkcjonariuszy sowieckiego aparatu represji.
Nie można wykluczyć, że ów pamiętnik stanowi pośmiertną grę Sierowa. Jeśli tak istotnie jest, to zapewne celem tej gry była dezinformacja, tym razem w wymiarze historycznym. Wróćmy jednak do drugiej połowy 1941 roku. Pułkownik Okulicki jako szef sztabu gen. Władysława Andersa otrzymał zadanie odnalezienia wziętych do niewoli przez Sowietów we wrześniu 1939 roku polskich oficerów. Aby zrealizować to niewykonalne jak wiemy zadanie, powołał komisję, która zarejestrowała wiele przykładów martyrologii Polaków na wschodzie. W 1942 roku pułkownik Okulicki objął dowodzenie VII Dywizją Piechoty. Miesiące jego bardzo trudnej służby w Armii Polskiej na Wschodzie zostały pozytywnie ocenione przez gen. Andersa.
Pułkownik dyplomowany Okulicki, obecnie dowódca VII Dywizji Piechoty, współpracował ze mną jako szef sztabu od pierwszych dni organizacji naszej armii w ZSRR. W tych najcięższych chwilach, kiedy 7 miesięcy współpracy można śmiało policzyć za 7 lat, pułkownik dyplomowany Okulicki wykazał tyle niespożytej energii i hartu ducha oraz tyle żołnierskich zalet, jak poprzednio w wojnie 1939 roku i następnie w ZWZ. Ani na chwilę nie zawiódł mojego całkowitego zaufania. Był wzorem lojalności służbowej i odwagi cywilnej. Dziękując mu za wielką pomoc wykazaną naszej sprawie, mogę wyrazić całkowitą pewność i wiarę, że taki żołnierz nie zawiedzie nigdy na żadnym stanowisku w pracy dla Polski.
Losy powstania pokazały, jak bardzo się pomyli. O ile w warstwie oceny racjonalności rozkazu o wywołaniu zbrojnego zrywu w okupowanej przez Niemców Warszawie możemy dokonywać ocen skrajnych i nieprzychylnych generałowi, to już w ocenie jego bojowej postawy w Warszawie należy mu się uznanie i szacunie. Został udekorowany po raz trzeci krzyżem Virtuti Militari. W uzasadnieniu czytamy. Za całokształt wydatnej pracy konspiracyjnej od 1940 na eksponowanych stanowiskach kierowniczych i wykazany hart ducha w najcięższych okolicznościach. Kapitulacja Warszawy otwierała ostatni etap walki Okulickiego o niepodległość kraju. Nie pomaszerował do niemieckiej niewoli, co zapewne uratowałoby mu życie.
Generał Bur, przed tym jak został zamknięty w obozie jenieckim, wyznaczył Kobrę dowódcą Armii Krajowej. Leopold Okulicki już jako Niedźwiadek stanął na czele Komendy Głównej Armii Krajowej w bardzo trudnym momencie jej funkcjonowania. Starał się ratować zdekonspirowane struktury AK. Wyciszył akcję burza, tak aby nie ujawniać przed Sowietami kolejnych ogniw konspiracji. Zdając sobie sprawę, że na wielu płaszczyznach funkcjonowania AK straty spowodowane działaniami Niemców i Sowietów są nie do odrobienia, skupił wiele wysiłku na organizacji kadrowej struktury, która otrzymała nazwę Niepodległość. Organizacja ta znana jest szerzej pod kryptonimem NIE. W tworzeniu tej struktury nie można pominąć udziału gen. Emila Fildorfa Nila.
Proces ten ma charakter polityczny. Nie chodzi w nim, jak w każdym procesie politycznym, o ukaranie jednostki. W rzeczywistości chodzi o ukaranie społeczeństwa, napiętnowanie jakiejś idei. Jednym słowem, chodzi o ukaranie polskiego podziemia. Ten bezprecedensowy przykład bezprawia zakończył się skazaniem Okulickiego na karę 10 lat więzienia. Generał zginął w grudniu 1946 roku w do dziś niewyjaśnionych okolicznościach. W ten sposób dopełniła się linia życia różnie ocenianego przez historyków, ale niewątpliwie dzielnego i zasłużonego oficera Rzeczpospolitej.
Pokazano wszystkie 9 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Podróż biograficzna Leopolda Okulickiego od jego urodzenia do pierwszego aresztowania przez Sowietów.
Opis aresztowania Okulickiego przez NKWD i jego przesłuchań, a także opinię historyka IPN.
Opis służby Okulickiego w Armii Polskiej i jego roli w ZWZ, a także ocena jego postawy przez gen. Andersa.
Opis powrotu Okulickiego do Polski i jego roli w AK, a także kontrowersje dotyczące jego postawy podczas powstania.
Opis procesu i karnej śmierci Okulickiego, a także jego ocena przez historyków.
Rozdziały i streszczenia generowane automatycznie. Pełna transkrypcja nie jest publikowana — wyszukaj frazę, aby zobaczyć dopasowane fragmenty.
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.