Gwiazdowski mówi Interii. Odc. 3: Trójpodział władzy czy system wodzowski?

Bezsprzecznie korzystał z niego John Locke. John Locke, który napisał dwa traktaty o rządzie. Dwa traktaty jak dwie księgi. Pewne pomysły dotyczące urządzenia państwa, dobrego ustroju i dobrego rządzenia tym państwem są wspólne. Niektórzy powiadają, że ten Goślicki, poprzez zainspirowanie Locke'a i trochę chyba Jeremy'ego Bentham'a, inspirował też twórców konstytucji amerykańskiej, głównie Tomasza Jeffersona. W systemie angielskim ten podział wygląda jednak troszeczkę inaczej, bo Locke popełnił trzy funkcje władz ustawodawczą, wykonawczą i federacyjną.

Sir Edward stwierdził wówczas, że Taka ustawa, co to jest sprzeczna ze zdrowym rozsądkiem, to w ogóle nie jest żadna ustawa, więc należy ją wywalić do kosza i nie będziemy pana doktora za nic skazywać. Powtórzył tym samym pewną myśl Arystota Lessa, a ze średniowiecza św. Tomasza Zakwinu, którą później powtórzył po doświadczeniach, okropnych doświadczeniach II wojny światowej, ustaw Radbruch. O prawie i bezprawiu. Nie jest prawem ustawa, która jest bezprawiem. Anglicy, mając ten system, koncentrowali się więc na funkcjonowaniu władzy ustawodawczej i wykonawczej i relacjach między nimi, przyjmując jednak, zwłaszcza w przypadku Rzymiego Bentama, że ta władza monarsza, królewska jest taką władzą wyższą, ale nie najwyższą.

To jest sprzeczne z naszą polską tradycją, bo ruch egzekucyjny, to niektórzy jeszcze może pamiętają z historii, domagał się przestrzegania zasady incompatibilitas. Notabene o tej zasadzie pisał w Anglii Locke i pisał w tejże Anglii Bentham. Incompatibilitas to zasada nie łączenia stanowisk, nie łączenia urzędów. No a u nas poseł może być ministrem. Co więcej, on jako poseł może głosować za sobą jako kandydatem na ministra. Jak jest ministrem, to zgodnie z Konstytucją przygotowuje projekty ustaw, no bo Rada Ministrów ma kompetencje w tym zakresie.

No więc tak skonstruowany System wodzowski partyjny z zasadą podziału władzy nie ma nic wspólnego, bez względu na to, czy jest to trójpodział, dwupodział czy pięciopodział. Natomiast istotnym zagadnieniem w tym wszystkim jest jeszcze władza trzecia, czyli władza sądownicza. Ta, o której Locke z Benthamem niewiele pisali. Ta, o której pisał już trochę Montesquieu, ale też niezbyt dużo. I ta, która jest tak istotna z dzisiejszego punktu widzenia. Bo poza systemem wodzowskim, my alternatywnie budujemy sobie system sędziowski.