Czy branża OZE chce Cię oszukać? [WYWIAD Z FILIPEM ODROBIŃSKIM I KRYSTIANEM BARTOŁDEM] - fotowoltaika i pompy ciepła w Polsce - czy warto?

Jak to się spina z poziomu ekonomii? No i Oskar, otworzyłeś puszkę Pandory, bo to jest temat bardzo szeroki. Jak wcześniej wspomniałem na samym początku, jeżeli wrócimy do genezy, czyli darmowa energia ze światła, to sama logika podpowiada, co tu może nie wyjść. Mam potrzebę energetyczną, każdy budynek ma jakieś zapotrzebowanie, produkuje własną energię, wszyscy są zadowoleni. Zawsze jest element, który decyduje o tej anomalii w którąś stronę. Już tłumaczę o co chodzi. Ja zawsze powtarzam na szkoleniach taki prosty wzór dla osób, które dopiero wchodzą w branżę. To jest CTR. C. T. R. Cena. Marża tak samo, zaraz powiem jakie mam doświadczenia.

Siedź. Czyli dlatego odrzucają te wnioski, bo wyobraźcie sobie, wiecie, sieć to są naczynia powiązane. Jeżeli postawimy farmę fotowoltaiczną w jednym miejscu, gdzie wokół jest mały popyt na energię, a od, wiesz, dużego zakładu, który dużo energii pobiera jest, nie wiem, 200 kilometrów, no to się okazuje, że mamy tutaj w lokalnej sieci za dużo energii, tam jest za mało, dlatego nam nie przyłączą, bo nie ma mocy. Już w tej konkretnej sieci, w tym konkretnym miejscu ta energia jest niepotrzebna i tej mocy jest za mało przyłączeniowej. Czyli tu jest po pierwsze geneza ekonomiczna, czyli geneza taka, Nie wszystkim się podoba to, że ta energia będzie tam wprowadzana do sieci, bo wtedy nie zarabiają spółki obrotu. Oczywiście. Tak, to są jakby jeden temat, a drugi to są po prostu sieci, które nie przyjmą tyle mocy w danym momencie i operatorzy sieci odrzucają takie wnioski, co oczywiście wpływa na spowolnienie rozwoju tej odnawialnej źródeł energii.

Ale rząd stawia na te mikroinstalacje, więc tutaj dla wszystkich, którzy słuchają i dla Was, no te duże farmowe projekty w sieci, ich jest za dużo. I teraz są wydawane warunki o przyłączenia. OK, możesz postawić farmę, ale połowa z tej farmy musi być magazynowana. I tutaj wyobraźcie sobie, że pojawia się zupełnie nowy rynek i ja nie wspomniałem, bo ja też reprezentuję spółkę Corab. Spółka Corab powołała nową spółkę Corab Energy Storage, która ma być pionierem w wysokoskalowym magazynowaniu energii, bo to jest Raczkuje w Polsce. W ogóle magazynowanie energii raczkuje. Te prosumenckie, a już wielkoskalowe magazyny 100 kWh, 200 kWh to jeszcze jest bardzo duża nisza. Więc odpowiadając Tobie konkretnie oskarżę na pytanie.

Macie przykład z waszego podwórka, bo jesteśmy w Krakowie. To jest Tauron, operator sieci dystrybucyjnej. Ja jestem z Olsztyna, u mnie jest Energa, dlatego pytam. Tauron wysłał w styczniu tego roku do każdego prosumenta No nie dla każdego, tam już nie będę wchodził w szczegóły. Dla niektórych prosumentów aneks do umowy, który według Taurona był zawarty, uwaga, 1 lipca 2024 i było napisane, że jak się nie zgadzają mają 14 dni na wypowiedzenie tego aneksu od momentu jego podpisania. Rozumiecie? W lipcu został podpisany aneks, oni mają 14 dni od momentu, czyli już jest masło maślane, wszystko się wyklucza, ludzie nie wiedzą co mają robić, bo przyszedł aneks, podpiszesz to on nie wie co się stanie, napisane językiem prawniczym, nie wiadomo o co chodzi. On dotyczył jakby powrotu na poprzedni system rozliczeń w fotowoltaice.

Dla kogo ona tak realnie jest, a dla kogo na przykład nie jest? Tak, ja tutaj wspominałem profil przeciętnego Polaka, więc jeżeli naprawdę nie mamy środków na magazyn energii, nie wiem, boimy się, są różne obiekcje, jeżeli chodzi o magazynowanie energii i mamy małe zużycie energii w domu, no to myślę, że to nie jest dla nas rozwiązanie, ale fotowoltaika co do zasady sprawdzi się wszędzie, gdzie mamy zużycie energii. Tutaj jest najważniejsza autokonsumpcja. Najbardziej fotowoltaika opłaca się dla firm, Produkcyjnych na przykład, jedno-dwuzmianowych, gdzie ta energia z fotowoltaiki zostanie zużyta na własne potrzeby bardzo szybko. Tak, tak. Więc czym większy poziom... To jest bardzo proste założenie i myślę, że tutaj jakby mam przecieki małe, że ma powstać kampania ogólnokrajowa, jeżeli chodzi o świadomość, czyli o fotowoltaikę.

I teraz grono, jak na samym wstępie powiedziałem, że dużo czytam faktur energetycznych, na 10 przedsiębiorców, 8 ma za przeproszeniem by, ury, W dystrybucji. Co to oznacza? Potrzebujesz 40 kW mocy, płacisz za 120, bo ktoś Ci nie powiedział, bo tak kiedyś było i płacisz, czyli de facto wyrzucasz pieniądze przez okno. Jak już ustaliliśmy wcześniej, Tauron Ci nigdy tego nie powie. Moce, taryfy. Kolejna rzecz. Energia bierna. Teraz jest bardzo duże wyzwanie, nie używam słowa problem, wyzwanie w branży. Przed fotowoltaiką nie miałem energii biernej, po fotowoltaice mam energię bierną. No i tu też jest kolejny zgrzyt jeżeli chodzi o naszą branżę, czyli znowu konto energetyczne. Nie płaciłeś? Czy płacisz energię bierną?

Trzeba to sprawdzić przed w ogóle jakimi kolwiek rozmowami. Następna rzecz. Papierologia. Uwierzcie mi, że przedsiębiorcy nie wiedzą, gdzie mają umowę przełączeniową, jaką mają umowę ze sprzedawcą, na ile, po ile, za co i dlaczego. Mogę sekundę tu wtrącić, żebyś kontynuował tę wypowiedź. Ja chciałem to podbić bardzo mocno, ponieważ my jako Holnik pracujemy z firmami produkcyjnymi, głównie sprzedających do konsumenta finalnego. I jest to problem, bo te koszty energetyczne w krótkiej jednostce czasu, plus cała kwestia zmian innych prawnych, podatkowych i tak dalej, nałożyły się na siebie i w krótkiej jednostce czasu jest bomba kosztowa. No wiecie, masz leasingi, masz wszystko, ta ekonomia też się pozmieniała, no chcesz mieć jakąś przewidywalność ekonomiczną swojej produkcji i kosztów z tym związanych, no i energia jest jednym z dużych problemów.

2022 rok, nie wiem czy Filip kojarzysz, cena na giełdzie 1300 złotych za megawattogodzinę. Energia strasznie wzrosła. Była panika. Wtedy przyszedł do Ciebie sprzedawca energii i mówi tak, panie Oskarze, pan podpisuje dzisiaj na trzy lata umowę, bo będzie rosło. I pan Oskar podpisał umowę na 1300 złotych. To jest pierwszy rodzaj klientów. Zaraz powiem, jakie są konsekwencje. Drugi rodzaj klientów, którzy nic nie zrobili, czyli przyzwyczaili się do sielanki i jest Eden. Nic nie robię. 1 styczeń 2025 wchodzę na cennik swojego sprzedawcy energii. Polecam tutaj dla Państwa zobaczyć cennik taryf biznesowych w Tauronie. Czyli wskoczą na wysokie ceny energii. Co się wtedy dzieje? Popatrzcie. Tarcza się skończyła. Ci klienci weszli na nowe ceny energii i w marcu dostaną pierwszą fakturę za styczeń, luty.

I jest na czas określony na 3 lata. I co się dzieje? I ci klienci wskoczą na dubla i nie mają wyjścia z sytuacji. Nie mają. Bo ci, którzy jeszcze są na tych umowach, tak zwanych cennikach, no mogą znaleźć tego sprzedawcę. Czyli w marcu tak, kapną się, nie? Płacę 2 tysiące złotych za megawattogodzinę, panika i teraz znajdę sprzedawcę energii, okej. No to wejdę tam okres wypowiedzenia umowy i uwaga, drodzy Państwo, Energa, tam skąd ja przyjechałem z Olsztyna, Energa Obrót ma, uwaga, uwaga, bo to będzie mocne, Ma okres wypowiedzenia umowy pół roku ze skutkiem na koniec roku. Więc jeżeli ktoś nie wypowie do czerwca tej umowy dzisiaj, tej niekorzystnej, to zostanie na 2026 na tej umowie. Więc popatrzcie, tych aspektów jest bardzo dużo. Więc tutaj takie przewidywanie branży, że będzie tutaj poszukiwanie rozwiązań OZE, no bo to jakby nie będzie czasu i możliwości, żeby cokolwiek zrobić w tym drugim kwartale.

Dużo czynników w jednej jednostce czasu i faktycznie można oszaleć, bo masz ilość ciosów, które wymagają drastycznej interwencji na już, żeby utrzymać tę produkcję. No plus powiedzmy najsłynniejsza choroba świata zmieniła trochę postawy konsumenckie i też się musisz do tego w sposób sensowny zaadaptować. No i energia jest dużym wyzwaniem z poziomu właśnie całej ekonomii, całego biznesu, nie? I konkurencyjności, tak? I tutaj przykład Filip pozwolisz? Ja no wpadam w monologi, przepraszam, musicie mnie tutaj stopować. Chciałem właśnie coś powiedzieć, ale dam Ci jak najbardziej możliwe wypowiedzi. Jest jeszcze bardzo ciekawy odbiorca energii w Polsce, czyli tak zwany rolnik. Tutaj rolnicy są nie do końca zdefiniowani, jeżeli chodzi o prawo energetyczne, no bo rolnik według mnie to jest przedsiębiorca, bo sprzedaje swoje płody rolne za pieniądze.

Tu z marszałkiem Kamińskim byli różni ambasadorzy i ja też tam byłem na tym spotkaniu. W kontekście ETS-ów, każdy z tych osób, które tam były, mówiły o bezpieczeństwie energetycznym w kontekście źródła, czyli czy to będzie energia z atomu, czy to będzie energia gazowa, czy z OZE i taka debata była, co jest bardziej bezpieczne i ekonomiczne. Tylko każdy z tych ludzi zapomniał, że nie tyle źródło jest kluczowe, co transport tej energii. I tu w kontekście i tam certyfikatów i uprawnień do emisji CO2 bardzo dużym wyzwaniem jest infrastruktura.

I co oni powiedzą? Pomyliliśmy się, daliśmy te pieniądze może niewłaściwie. Pójdźmy w tą stronę. Jak latanie z taczką, po prostu dobra, tu załaduję, za godzinę lecę w drugą stronę. Wiecie, poruszyłeś temat kotłów gazowych, tu też potwierdzę swoją tezę przed chwilą. Gazyfikacja Polski jest bardzo mała. Polskie sieci gazownicze też mają bardzo małe inwestycje w rozwój sieci gazowniczej. Nie wiem czy Państwo wiedzą, ale gaz ziemny i energia elektryczna w Polsce są towarami giełdowymi. Na towarowej giełdzie energii są rozliczane, tylko z bardzo malutką różnicą. To tak dla informacji na marginesie. Żeby zostać spółką obrotu energią, naprawdę nie trzeba się wysilić, żeby sprzedawać energię.

Kompas wartości bodajże, które Unia Europejska dzisiaj na zasadzie robimy, sprawdzamy to, co zrobiliśmy, czy aby na pewno te kwestie, które narzuciliśmy dla całej Unii Europejskiej, czy one były właściwe, czy musimy zrobić, wiecie, musimy zrobić taki trochę research tego. To jest niezłego sprawy ostatecznie. Tak, tak. I ona na przykład to, co strasznie... Ja rzeczywiście muszę do kilku tygodni na łamach Unii Europejskiej przedstawię pakiet rozwiązań dla Unii Europejskiej, jeżeli chodzi o kwestie cen energii. Tego w jaki sposób, w jakim stopniu zatrzymać te ceny energii, bądź sprawić, że ta energia po prostu będzie tańsza.