Czy social media to gospodarka mistyfikacji? Sylwia Czubkowska. Rozmawia: Agata Kołodziej

Może dzisiaj jeszcze wokół doktora Kaweckiego trwa jakaś dyskusja, no ale za miesiąc nikt już nie będzie o nim pamiętał, to znaczy będzie pamiętany, no bo będzie dalej publikuje tak i dalej zbiera te tysiące lajków, Ale nie będzie mu pamiętane, że jednak nie jest to tak przejrzyste, transparentne, dobrze zresearchowane, jak powinno być, jeżeli mówimy tutaj o promocji, no nie lodów dla dzieci, prawda, nie nowego zestawu ćwiczeń czy jakiejś knajpy na mieście, tylko rzeczy związanych z nauką, z technologiami, z innowacjami, czyli takich specjalistycznych. Ty jak rozumiem mówisz o tym, że doktor Kawecki w jakimś tam momencie trochę się przejechał na tym, że nie zweryfikował dokładnie technologii, którą opisuje, która wcale nie była taka innowacyjna.

Jak to w praktyce można weryfikować, żeby rzeczywiście tych influencerów trzymać krótko, że tak powiem, albo przynajmniej pilnować, żeby trzymali się litery prawa? No przynajmniej skłonić ich do transparentności w imię tak naprawdę jakiegoś takiego naszego wspólnego dobra, żebyśmy wiedzieli kiedy jest reklama, kiedy jest treść nie reklamowa. Z tym będzie naprawdę bardzo ciężko, bo to co przygotowuje, przygotował i próbuje wdrażać u OKIK to nie jest prawo, to jest kodeks dobrych praktyk można powiedzieć. A to, za co karze UOKiK, za co karał prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, to nie jest brak oznaczeń reklamowych, to jest brak odpowiedzi na zapytania UOKiK. To jest bardzo ważne. Te kary, które się posypały dla kilku influencerów, tam w wysokości kilkudziesięciu, kilkunastu, kilkudziesięciu tysięcy złotych, to nie były kary za to, że te były treści nieoznaczone, reklamowe, tylko za to, że ci influencerzy, no przepraszam bardzo, ale po prostu zlali obowiązek, jako przedsiębiorcy, obowiązek odpowiedzi na pytania UOKiK.

To też wynika tak naprawdę, no wiem, że to tak zabrzmi trochę bumersko, ale po prostu z trudnej historii Polski. Ostatnie 100 lat nie rozpieszczało nas i nie mieliśmy dłuższego momentu na budowę społeczeństwa obywatelskiego i mechanizmów demokratycznych, takich republikańskich wręcz można powiedzieć. I nie mieliśmy też takiego dłuższego momentu na budowę tego zaufania względem też siebie. Dopiero te ostatnie trzydzieści lat, ono też nie było łatwe, no do lata dziewięćdziesiąte, prawda? Młodsi nie pamiętają, ci, którzy pamiętają, to wiedzą, że to nie jest okres, do którego chciałoby się wracać. Też pod kątem właśnie ekonomicznym był bardzo trudny, więc tak naprawdę lepsiejszy moment dla nas zaczął się w 2004 roku, wejściu typowe do Unii Europejskiej. To jest piętnaście, osiemnaście lat, to jest wciąż mało.

Są takie, jacy my jesteśmy. I stąd tak naprawdę chyba warto mówić i mówić głośno, i mówić często, i podkreślać, jakie są mechanizmy funkcjonowania w tych mediach społecznościowych, jak łatwo się nim poddajemy, na co trzeba uważać. No my tym nie wyleczymy, nie uleczymy oczywiście wszystkich problemów związanych z taką influenzą, tak, można powiedzieć, z tą chorobą influencerstwa. Tu oczywiście kreditsy do Taco Hemingwaya. To nie jest mój pomysł z influenzą, ale genialny był ten kawałek. Ale drugi poziom, no to są po prostu regulacje. Jeżeli coś możemy regulować, to w pierwszej kolejności regulować platformy. Będzie nam trudno uregulować, no oczywiście są już tutaj podejścia, będą przygotowane DSA, Digital Service Act, Digital Market Act, czyli DMA, dwie ogromne dyrektywy, które właśnie wyszły z Komisji Europejskiej, będą czekały na implementację w poszczególnych państwach.