04:00 Fakty

Jak się ekscytować, to Allegro Days! Teraz paczka paneli podłogowych Dom Sunflower marki Swiss Chrono za 132,25. Tylko 79,20 za metr kwadratowy. Najniższa cena oferty z 30 dni przed obniżką 146,94. RMF FM na zegarach w całej Polsce już prawie godzina czwarta. Skoro tak, zaczynamy Fakty. A zebrał je dla nas i przedstawi Karol Płaczkiewicz. Melduję się, zapraszam. Fakty zaczniemy od istotnych wieści dla kierowców w Wielkopolsce. Są utrudnienia na krajowej 90 C2. Za chwilę szczegóły. Polska gospodarka rośnie najszybciej od 2021 roku. Posłuchajcie z czego wynika to przyspieszenie. W tym wydaniu odwiedzimy również Kaszuby. Tam po ostatnich mrozach ruszył stok w Szymbarku.

Uwaga kierowcy na krajowej 90 C2. Zaskoczeniem są inwestycje. W polskiej gospodarce te wzrosły o ponad 7%. Analitycy spodziewali się wyniku niższego, o prawie połowę. To prawdopodobnie zasługa pieniędzy, które napłynęły z Brukseli w ramach Krajowego Planu Odbudowy. Dobrze wypadły też liczby obejmujące import i eksport, 6% w górę w ciągu roku. Słabiej za to w trzecim kwartale prezentuje się konsumpcja w gospodarstwach domowych.

Tu też mamy wzrost, ale poniżej oczekiwań. Ogólnie jednak dane o PKB są zaskakująco dobre i dołączają do zbioru ostatnich pozytywnych wieści z gospodarki. PKB w górę, przemysł się rozpędza, Polacy kupują coraz więcej a jednocześnie inflacja ciągle spada. Większość z tych danych była dla ekspertów niespodzianką, bo okazywały się lepsze niż w prognozach. O czym informował nasz dziennikarz Igor Skrzypek. Ukraina oraz kraje europejskie powinny uczestniczyć w przygotowaniu ostatecznej wersji porozumienia pokojowego. Dziś rozmowy na ten temat przeprowadzą przedstawiciele Stanów Zjednoczonych i Rosji, paryskiego oświadczenia prezydentów Francji i Ukrainy Emanuela Macrona i Wołodymyra Załęskiego. Po wczorajszym spotkaniu wysłuchał korespondent RMF FM Marek Gładysz.

Emmanuel Macron podkreślił, że w najbliższych dniach kraje europejskie przedstawią między innymi precyzyjny plan sposobu wykorzystania zamrożonych na naszym kontynencie rosyjskich środków finansowych w celu zwiększenia bezpieczeństwa Ukrainy i odbudowy tego kraju. W ten sposób skomentował nieoficjalne informacje, jakby władze w Moskwie miały dać dostęp do tych setek miliardów euro amerykańskim przedsiębiorstwom, które będą chciały współpracować w przyszłości z Rosją. W czasie paryskiego spotkania Macron i Zełenski odbyli również rozmowy telefoniczne lub wideokonferencje Z przedstawicielami między innymi władz USA, Wielkiej Brytanii, Niemiec i Polski wszyscy zgodnie uznali, że należy dążyć do sprawiedliwego i trwałego porozumienia pokojowego pomiędzy Ukrainą i Rosją. Kanada zakończyła negocjacje w sprawie dołączenia do europejskiego systemu pożyczek obronnych SAFE.

Poinformowało w poniedziałek biuro premiera Marka Carneya. Kanada jako pierwszy kraj spoza Europy uzyska dostęp do funduszu o wartości 244 miliardów dolarów kanadyjskich. W najbliższych tygodniach planowana jest ratyfikacja umowy i oficjalny start współpracy. Uczestnictwo w SAFE ma przyspieszyć dostawy sprzętu wojskowego oraz otworzyć nowe rynki dla kanadyjskich firm. Te fakty wyjdą nam na zdrowie. Do 15 grudnia w Krakowie dorośli nieobjęci nieobowiązkowym kalendarzem szczepień mogą bezpłatnie zaszczepić się przeciwko krztuścowi. Program szczepień ochronnych obowiązkowych kończy się na 18-19 roku życia i później możemy tylko zalecać osobom dorosłym szczepienie. Ostatnio Polskie Towarzystwo Medycyny Rodzinnej opublikowało taki program szczepień ochronnych zalecanych dla osób dorosłych i szczepienie przeciw krztuścowi zalecane jest co kilka lat, co 8 do 10 lat, również dla osób dorosłych.

Tłumaczy dr Lidia Stopyra, szefowa oddziału infekcyjnego w Szpitalu Żeromskiego w Krakowie. W 2023 roku w stolicy Małopolski odnotowano 32 przypadki krztuśca, a w ubiegłym roku aż 1237. Szwajcaria Kaszubska przyciąga turystów malowniczymi krajobrazami i licznymi jeziorami. Pomimo braku naturalnego śniegu, dzięki ostatnim mrozom udało się sztucznie naśnieżyć stok narciarski w Szymbarku. Super, fajnie, troszeczkę na plusie, ciężko, śnieg nie jest szybki, ale idzie pięknie pojeździć. Ale jadąc tu nie widziałem w ogóle śniegu, a tu pełna zima. Ładnie, także gospodarz fajnie przygotował górkę. Także jesteśmy zadowoleni, bo przed wyjazdem na prawdziwe narciarstwo możemy troszkę potrenować. Wiadomo, że to nie są góry, ale jak się... Kaszubskie takie narciarstwo.

Tak, takie kaszubskie góry. Tutaj parę zakrętów można zrobić. Od tego przełamania już można normalnie jechać na krawędziach, bo żeby jechać na krawędziach to musi być prędkość, nie? Z narciarzami z Gdańska rozmawiał nasz trójmiejski reporter Stanisław Pawłowski. Moda na papierze, plakaty ze zbiorów Muzeum Narodowego w Poznaniu. To nowa propozycja wystawy, którą można obejrzeć na poznańskim Wzgórzu Przemysła. Ekspozycja pozwala przyjrzeć się blisko 80 plakatom na co dzień przechowywanym w muzealnym magazynie. Prezentowane są prace zarówno polskich, jak i japońskich ikon projektowania graficznego, mówi Anna Grabowska, kuratorka wystawy, z którą rozmawiał reporter RMF FM, Beniamin Kubiak-Piłat. Czy któryś plakat jest Pani ulubiony? Nie, oczywiście, że jest jakiś mój ulubiony. Jeden z ulubionych jest tuż za moimi plecami, ten, który widać, do Mody Polskiej, bo to jest ikoniczny plakat.

On jest, być może niepozornie tutaj wygląda na tle innych plakatów, w szczególności japońskich, perfekcyjnie wydrukowanych, ale drukowany w Polsce w 60 roku nie mógł wyglądać inaczej, a to jest oryginał, tak? Ale pod względem formy i koncepcji samego projektowania, wymyślenia tej figury, która łączy starożytność ze współczesnością, z elegancją, z francuskim haute couture, to jest wybitny plakat. Blisko 80 plakatów ze zbiorów Muzeum Narodowego w Poznaniu, gdzie tym wspólnym mianownikiem no właśnie jest moda, tak? Wspólnym jadownikiem jest moda, ale moda to jest bardzo szerokie pojęcie, więc mnie interesowało to, w jaki sposób właśnie graficy, projektanci i ludzie, którzy wymyślają plakaty, mają pomysł na pokazanie mody.

Przede wszystkim pierwsza, najważniejsza różnica jest taka, że one nie pokazują, chociaż tutaj w polskich też, akurat w tych, które ja wybrałam, bardzo rzadko te plakaty pokazują bezpośrednio sam produkt. Mamy do czynienia z taką nachalną reklamą, że mamy produkt, daną firmę i podpis. To są plakaty artystyczne. Artystyczność tych plakatów polega na tym właśnie, że ta koncepcja pokazania tak zwanego produktu jest w inny sposób zakodowana w obrazie. A jeśli chodzi o plakat japoński, no to to jest jeszcze bardziej wzmocnione, bo dochodzi do tego, że mamy Reklamę butiku modowego i on jest abstrakcyjną formą. Jeśli chodzi o Japończyków, to chociażby czołową postać, najważniejszą, bardzo znanego projektanta Makoto Nakamura, który zaprojektował całą nową wizję promocyjną dla firmy kosmetycznej C-Shadow.

A, bo powiem jeszcze tego, że moda, oczywiście myślimy sobie o ubraniach, w pierwszym może jakby takim pomyśle, ale Z drugiej strony tutaj są również plakaty reklamujące kosmetyki. No ponieważ dla mnie akurat akcesoria, kosmetyki, to wszystko gdzieś, buty, obuwie, to wszystko łączy się z modą, także to wszystko tworzy nasz wizerunek. Czyli tu są plakaty, które generalnie tworzą nasz, produktów, które tworzą nasz wizerunek. Wracając do tego, o czym Pani powiedziała przed chwilą, czyli do tego, że to nie jest takie oczywiste, że mówimy o jakimś produkcie, to trochę odbiega od tego, co dzisiaj byśmy widzieli w marketingu, w tym, że jak to niektórzy się śmieją, trzeba uderzyć się wręcz głową o znak, żeby zobaczyć, że on w ogóle tu jest?

Tak. Tutaj jest dużo tej nieoczywistości. Tak, tutaj jest dużo tej nieoczywistości, ale wydaje mi się, że to jest właśnie, szczególnie dla Japończyków, to wydaje mi się, że było kluczowe, żeby z tego morza obrazów, tej takiej zwyczajnej reklamy, która tam pewnie też jest, no bo nie oczekujmy się, to nie jest tak, że w Japonii nie ma takich zwyczajnych reklam, to żeby się czymś wyróżnić, żeby faktycznie to było coś, na co zwrócimy uwagę, to musiało mieć ten... To coś, czyli to coś, czym artysta przykuł naszą uwagę i najczęściej to jest właśnie coś bardzo nieoczywistego, co pobudza nasze emocje. Nie wiem, albo nas bawia, albo jest lekko erotyczny, albo łączy te dwie strony, albo czasami podprogowo przekazuje jakieś treści społeczne, albo jest skonfrontowana na przykład to, co widzimy z tym, co czytamy na plakacie.

Też są takie różne koncepcje odbierania plakatów, że coś, co nas po prostu wyburzy z takiego, wybije z takiego Dlaczego akurat druga połowa XX wieku? To wynika chociażby z formatu naszej kolekcji po prostu. Nasza kolekcja w większości to są plakaty, ponieważ powstała w 68 roku i od wtedy są zbierane plakaty. No to najwięcej plakatów mamy po prostu z drugiej połowy XX wieku. Cały czas ta kolekcja jest powiększana, cały czas staramy się o nowe plakaty i przy tej okazji, na przykład przy organizacji tej wystawy, to ja bardzo sobie to cenię, udało mi się pozyskać plakaty właśnie tej artystki japońskiej Eiko Shiyoki, której mieliśmy tylko kilka w zbiorach.

Bo w ciągu całego roku, od października do czerwca prezentujemy naszą kolekcję nie tylko na wystawach, tylko w czasie wykładów, gdzie opowiadamy o różnych plakatach pod różną tematyką. Najbliższy wykład będzie teraz, był pierwszy w październiku, teraz w połowie listopada kolejny wykład będzie prowadziła koleżanka z działu. Cykl tegoroczny, o którym pomyślałyśmy, akurat nie dotyczy mody. Dotyczy podstawowych form projektowania, czyli o czym artysta musi pomyśleć, zabierając się za projektowanie plakatu. Czyli mówi o kompozycji, o materiałach, o technikach drukarskich, o sposobie myślenia, o kolorze. Czyli to jest, można powiedzieć, to są tematy, które poruszają warsztat, warsztat projektanta graficznego, który projektuje plakaty.

I opowiadamy o tym na podstawie naszych prac. Wystawa w stolicy Wielkopolski, ale tak spoglądając na te plakaty, to jednak ta polska stolica mody włókiennictwa wychodzi trochę też przed szereg na tych plakatach, prawda? Tak, oczywiście tak. No, jeśli chodzi o poznańską modę, to mamy tutaj jeden jedyny przykład plakatu dla poznańskiej Modeny. Autorem tego plakatu jest Tadeusz Piskorski, również artysta, grafik z Poznania. Plakat jest bardzo ciekawy, ponieważ posługując się, artysta posługując się taką techniką, można powiedzieć, komiksowo-rysunkową, Połączył wizerunek kobiety w płaszczu i w kapeluszu i do tego dołączył bardzo ciekawą typografię, także pod względem kompozycyjnym ten plakat jest bardzo ciekawy. Tłumaczyła w rozmowie z naszym dziennikarzem Anna Grabowska, kuratorka wystawy.

To już wszystko na teraz. Fakty w RMF FM wracają punktualnie o 5.00. Radio Muzyka Fakty. RMF FM.