Echa Rynku #287: Mała czerwona książka Bogle'a 📕

Ja się trochę śmiałem, że jak kupiliśmy prawa do tej książki, to już widzieliśmy, że to będzie najmniej sexy tytuł możliwy na rynku, czyli ta zdrowo, rozsądkowego inwestowania i tak dalej i jeszcze legenda absolutna inwestowania na świecie, której naprawdę nie znamy w Polsce siłą rzeczy, po prostu nie dotarliśmy do tego tematu i dla wielu osób Warren Buffett jest takim oczywistym, jeśli chodzi o inwestowanie gdzieś po drodze, Charlie Munger, Benjamin Graham, gdzie tego inteligentnego inwestora mamy od wielu, wielu lat na polskim rynku, A ten Bogle to jest taki znak zapytania, co to za gość. Coś mi się obiło uszy. No a w Stanach Zjednoczonych oczywiście człowiek, który już dosłownie ma pomniki, bo wydaje mi się, że nawet widziałem taki pomnik w ramach researchu i uznawany za jedną z najważniejszych osób rynku finansowego od ponad 20 lat.

Książki wzięły się stąd, że on nie tylko stworzył produkt, Ale też przede wszystkim mocno ten rynek edukował. Tych książek jest naprawdę dużo więcej. Publikacji, wywiadów w mediach. W zasadzie do tych produktów Bogle dokładał tę dużą dawkę edukacji. No i między innymi dlatego chociażby Buffett często wspomina, że to ten gość zrobił najwięcej w historii dla inwestorów indywidualnych. No i nie mogliśmy tego po prostu nie wydać. Jeśli wszyscy znamy inteligentnego inwestora i podstawy oczywiście Grahama, które też już przetrwały próbę czasu solidnie, no to drugą taką książką na świecie jest właśnie ta książka Bogle'a. To jest niesamowite, co ty powiedziałeś. Właśnie wspomniałeś Warrena Buffetta. Warren Buffett, tak można powiedzieć mistrz aktywnego zarządzania jednak, celowego doboru spółek, sam wymienia Bogle'a, że to właśnie ten gość, nie on sam.

Może skromność mu nie pozwoliła, prawda? Wymienia Bogle'a, że to jest ten gość, który zrobił najwięcej dla inwestorów indywidualnych i o ile tak powiem, bo ty jesteś ekspertem od tematyki tutaj Warrena Buffetta, Warren Buffett sam mówi, że jak on umrze, to żeby jego żona, która odziedziczy wszystko, to ma to wszystko sprzedać i kupić S&P 500. Podobnie jak częsta rada, w co inwestować? To bardzo często właśnie odpowiedź jest banalnie prosta, w całą amerykańską gospodarkę, najlepiej najprostszym, najtańszym instrumentem, takim jak chociażby fundusz na S&P 500. Jednak każdy tam Buffetta podziwia i jego wyniki inwestycyjne i to, co on robi, ale jakbym zadał komuś pytanie, czy chciałby żyć tak jak Buffett, czyli zajrzeć do jego kalendarza i robić dokładnie to, co on przez tyle lat,

Jeszcze próbuję udowadniać, że to się tak naprawdę wszystkim opłaca i inwestorzy indywidualnie przede wszystkim już nie muszą kombinować, być obejmowani doradztwem. Zmieniać tego składu portfela wielokrotnie, tylko po prostu mogą kupić ten indeks jakiś, na przykład S&P 500, no i już tak dojechać do emerytury, tak? I sam Warren Buffett to powtarza, no to musiałbyś, on naprawdę musiał być tymi palcami wytykany, tak? Wiadomo, po latach możemy stwierdzić, że on tak naprawdę poszerzył rynek, ale wtedy, no to powiem ci, trzeba by to co mówisz, rys historyczny zobaczyć, jak to wtedy się działo, tak? Ale wiesz, ja jeszcze dopowiem a propos, jak mówimy jeszcze o Buffet'cie, to wydaje mi się, że to jest też taka jedna wspólna cecha, która trochę połączyła tych panów, że oni naprawdę byli ostro cięci na tę branżę, która chciała po prostu łatwo zarobić na nieświadomych inwestorach, bo przecież pamiętam te sytuacje, gdzie fundusze kupowały akcje Berkshire Hathaway, gdy te były bardzo drogie, tylko po to, żeby sprzedawać je w jednostkach funduszy z wysoką opłatą klientom.

I dlatego między innymi powstały akcje klasy B, które możemy dzisiaj kupić za 200 dolarów, a nie za kilkaset tysięcy dolarów. No właśnie dlatego, że fundusze chciały po prostu zarobić na tym, co robił Warren Buffett, a on jak to zobaczył, to po prostu dostał szału, chociaż ciężko mi sobie wyobrazić Buffetta denerwującego się i krzyczącego w biurze, jak znamy jego wizerunek No ale podobno reakcja była taka bardzo gwałtowna i stąd w ogóle cała koncepcja, że Wall Street znowu chce po prostu zarobić na nieświadomym inwestorze i na tej sytuacji, a tak absolutnie być nie może. Więc wydaje mi się, że to jest coś co tych panów łączy, że takie robienie klienta w ten sposób to jest absolutnie nie do przyjęcia. Tak, no przypomnijmy, są dwie akcje Berkshire Hathaway, akcje klasy A i one są tam po kilkaset tysięcy dolarów, no i nie każdego stać, prawda?

I są akcje klasy B za kilkaset dolarów, co już każdego stać i możesz sobie też kupić, tak? Ale to nawet nie wiedziałem, że taka jest geneza powstania tych akcji klasy B Berkshire Hathaway, No bo już nie każdego stać na kilkadziesiąt, kiedyś, a teraz kilkaset tysięcy dolarów, żeby sobie zrobić takiego wieża. Szczególnie, że to jest takie dziedzictwo Buffetta, że on nie chciał nigdy robić splitów po to, żeby pokazać tę historię spółki, jak ona rośnie od samego początku do dzisiaj, więc w zasadzie dla wielu inwestorów ona stała się w pewnym momencie absolutnie niedostępna, no bo trzeba by było, jak się startuje, to cały portfel kosztowała jedna akcja, a w pewnym momencie kosztowała więcej niż w ogóle mamy oszczędności, no i dzisiaj to są już absurdalne kwoty. Bo jak patrzę czasami na wasze badanie obieksów, wartość portfela i tak dalej, no to wiesz, fajnie, że coraz więcej mamy w portfelu, ale nadal gdzieś tam statystycznie nie byliśmy w stanie kupić jednej akcji.

Nie, nie ma szans. Więc dobrze, że to się stało. To jest fajna historia, że amerykańskie fundusze chciały sobie po prostu na Buffet'cie zarobić, ale koniec końców dobrze, że to się stało, no bo ten inwestor indywidualny znowu dostał narzędzie, no i ma jeden do jednego tak naprawdę możliwość w ogóle inwestowania tak jak Buffet. Dobrze, Tomek, jedno z ważniejszych pytań. Jak się czyta książkę, to jest w tej książce taki fragment poświęcony temu, że na samym, samym początku John Bogle był, uwaga, przeciwnikiem Ojciec pasywnego inwestowania przeciwnikiem ETF-ów. I tutaj w książce zaznaczyłem sobie fragment. W ogóle zachęcam osoby, które będą nas słuchały w podcaście, żeby zajrzały czasami naszego stowarzyszeniowego YouTube'a, bo mamy tutaj taką możliwość, że możemy sobie tę książkę pokazać.

Przytoczmy ten słynny może przykład tego zakładu Warrena Buffetta, który tam z Tedem Saysem kiedyś tam założył, że przez ileś tam lat może wybrać ileś tam dowolnych funduszy aktywnie zarządzanych i one tam w odpowiedniej perspektywie czasowej przegrają z indeksem S&P 500 i po latach Warren Buffett ten zakład wygrał. Czemu tak się dzieje tak po prostu? Naturalnie mamy z tyłu głowy ten błąd po prostu ryzyka, które bierze na siebie po prostu człowiek. Czegoś nie przewidzimy, nie jesteśmy w stanie No indeks jest doskonałym zarządzającym, bo on odpowiada na to, co się dzieje na rynku, więc on sobie przesuwa, jak rynek wypycha spółki value, ale dużo gorzej radzą sobie spółki growth, no to indeks tak jakby pięknie te wszystkie proporcje łapie, a ten zarządzający w popłochu musi dostosować swoją strategię, co w tym momencie z tym robimy, czy zaliczamy rok na przykład na minusie, bo strategia bardziej pozycjonowała się na te spółki bardziej agresywne.

Więc oczywiście czynnik ludzki jest takim naturalnym problemem. Ciężko jest być zarządzającym, który przez 10-20 lat bije rynek. Takie sytuacje się zdarzały i nawet Pitera Lynch'a tutaj przykład jest przytoczony w tej książce, który miał fantastyczne lata z indeksem, przełożąc za swoim funduszem. Co nie zmienia faktu, że kiedy fundusz się rozrósł, to naturalnie było mu ciężej po prostu nim zarządzać, żeby osiągać takie wyniki, nawet jeśli jest się genialnym inwestorem. No Buffett też ma to samo. Zarządzanie jedną z najpotężniejszych spółek świata z gotówką na rachunku powyżej 100 miliardów to jest zupełnie co innego niż jak się miało relatywnie mały fundusz, który miał kilkaset milionów dolarów. Ładnie to brzmi. Chciałbym mieć relatywnie mały fundusz. Myślę, że wielu inwestorów byłoby w stanie to potwierdzić na poziomie tych po prostu profesjonalnych zarządzających, że ten większy kapitał sprawia, że też ta sytuacja jest zupełnie inna.

To zarządzanie ryzykiem, często niemożliwość kupienia jakichś akcji niezauważonym. Przecież ile było tam sytuacji, żeby Buffett próbował kupować Coca-Colę tak, żeby rynek nie zauważył. Po prostu wypełnić jakieś się dużym funduszem, To nie jest łatwo ileś rzeczy zrobić i ten wynik siłą rzeczy będzie w ten sposób mniejszy. No i oczywiście królowa wszystkich problemów życiowych Bogle'a, czyli koszty, które pojawiają się i jeśli chodzi o samo zarządzanie i jeśli chodzi chociażby o obrót akcjami, no bo często dokonujemy wielu tam transakcji w środku, my tego do końca nie widzimy, ale ten zarządzający funduszem jak podejmie dużo decyzji, to też te koszty transakcyjne w środku również będą. Gdzieś tam po drodze kwestie oczywiście podatkowe, jak to jest rozliczane czy nie, czy on się gdzieś skupia na tych dywidendach, które są bardzo ważne w długim terminie i też zasilają rachunek, czy właśnie ta strategia w ogóle na to ten sposób nie patrzy, a indeks siłą rzeczy, jak ktoś płaci dywidendę, no to po prostu w tym indeksie to się będzie akumulować.

To jest ta trudniejsza droga, bym powiedział, że dużo łatwiejsza to jest skupienie się na swojej pracy, gdzie jesteśmy specjalistą, a ten rynek pomoże nam pomnożyć te oszczędności czy uchronić je przed inflacją. Wydaje mi się, że to jest trochę to o czym mówi Buffett, że większość inwestorów raczej na prawo te drzwi ETF-y i na spokojnie zarabiajcie i takie małe drzwi po lewej to wy jesteście ci aktywni i macie 8 godzin dziennie na Echa Rynku 287 To pokażcie mi takich inwestorów, prawda? Tylko ze spekulacji na giełdzie, z aktywnej spekulacji. A powiedz mi tak, bo patrz, tu wróciliśmy do początku rozmowy, że ja zadałem takie pytanie, czy stare Wall Street wtedy w latach 70. do 80. lubiło Johna Bogle'a, który nagle powiedział, że to wszystko będzie proste i tanie.

Fajnych cytatów na rynku, które potem się wykorzystuje na różnego rodzaju prezentacjach, szkoleniach, jako podsumowanie. Autorem wszystkich cytatów jest Warren Buffett, ewentualnie Charlie Munger, który też okazuje się taką kopalnią fantastycznych mądrości, takich inwestycyjnych, że głowa mała. Tymczasem okazuje się, że sam używałem niektórych cytatów, a okazuje się, że John Bogle jest Jest autorem bardzo wielu takich znanych inwestorskich powiedzeń. Powiedz mi, co ty zapamiętałeś z książki Bogle'a. One są tutaj wypisane i co najbardziej zapadło w pamięć. Jakimi ty CTT-ami będziesz się na różnego rodzaju szkoleniach i prezentacjach posługiwał? Ja faktycznie jednym cytatem się posługiwałem wcześniej, nie znając, że to jest w zasadzie podstawa całej filozofii Bogle'a, czyli że w inwestowaniu w tych zwrotach czas jest twoim sprzymierzeńcem, a w kontekście kosztów czas jest twoim największym wrogiem.