Mentionsy Mentionsy
Dziennik Literacki. Podkast
Dziennik Literacki. Podkast

Występy gościnne #23 | Literatura w Iranie. Pisarze, cenzura i wolność słowa

03.07.2026 ·1 godz 33 min · 15 rozdziałów

Literatura w Iranie od dziesięcioleci powstaje w cieniu cenzury, represji i politycznej przemocy. Czy można pisać, tłumaczyć i wydawać książki, gdy każde słowo może stać się powodem do prześladowań? W Domu Literatury w Warszawie spotkali się badacze, tłumacze i znawcy kultury Iranu, by opowiedzieć o współczesnym życiu literackim tego kraju. Rozmawiają o twórcach więzionych za swoje poglądy, Stowarzyszeniu Pisarzy Irańskich, cenzurze, rynku wydawniczym, roli kobiet w literaturze oraz o tym, jak kultura próbuje zachować wolność w rzeczywistości zdominowanej przez represje. W dyskusji udział biorą:• prof. Anna Krasnowolska• dr Karolina Rakowiecka-Asgari• dr Mateusz Kłagisz• Aein Ghobadi (tłumacz literatury polskiej na język perski) Spotkanie prowadzi Ludwika Włodek.Rozmowa odbyła się w Polskim PEN Clubie w Domu Literatury w Warszawie i rozpoczyna się od symbolicznego „Pustego Krzesła” poświęconego Andrzejowi Poczobutowi – przypomnienia o pisarzach i dziennikarzach prześladowanych za wolność słowa.

Wprowadzenie i prezentacja gości

Moderator przedstawia gości i przedstawia temat rozmowy, skupiając się na sytuacji pisarzy i intelektualistów w Iranie.

4:00
Historia represji w Iranie

Doktor Karolina Rakowiecka-Azgeri omawia historię represji w Iranie, od początków republiki islamskiej do ostatnich lat.

3:32
Zaginiecie Bertesza Optina

Doktor Karolina Rakowiecka-Azgeri opisuje zaginiecie Bertesza Optina, poetę i dokumentalisty, który został aresztowany podczas protestów.

3:19
Poezja i wolność słowa w Iranie

Anna Krasnowolska omawia poezję irańską, jej rola w społeczeństwie i zagrożenia związane z wolnością słowa.

5:40
Literatura więzienna w Iranie

Anna Krasnowolska omawia rozwój literatury więziennych w Iranie, od średniowiecza do dzisiejszych czasów.

2:50
Stan literatury we współczesnym Iranie

Anna Krasnowolska i doktor Karolina Rakowiecka-Azgeri poruszają temat stanu literatury we współczesnym Iranie, porównując jej sytuację do PRL-u.

5:13
Walka literatów z cenzurą i moralnością

Autor opisuje walkę literatów z cenzurą i moralnością, podkreślając konsekwencje i pressurę, jaką zmusza to do działania.

6:46
Rynki wydawnicze i dostęp do publikacji

Rozważania nad rynkami wydawniczymi w Iranie, w tym dostęp do publikacji i wpływ cenzury.

1:53
Literatura narodowa i cenzura

Analiza literatury narodowej i cenzury, pokazującej różne perspektywy na wojnę iracko-irańską.

2:50
Finansowanie wydawnictw i nakłady drukowe

Opis sytuacji finansowej wydawnictw, małych nakładów i wpływ ekonomii na publikacje.

4:13
Znaczenie literatury w codziennym życiu Iranu

Analiza znaczenia literatury w codziennym życiu Iranu, podkreślając jej obecność w spotkaniach towarzyskich.

1:36
Amatorskie spotkania literackie i ich znaczenie

Opis amatorskich spotkań literackich i ich rolę w intelektualnym życiu Iranu.

52:50
Kryzys ekonomiczny i wydawnictwo

Refleksja na kryzys ekonomiczny w Iranie i jego wpływ na wydawnictwo.

52:50
Literatura i kultura w Iranie pod cenzurą

Rozmowa o zróżnicowaniu społeczeństwa irańskiego, jego podziałach i protestach, a także o sytuacji mniejszości etnicznych i religijnych.

30:06
Role pisarza w Iranie

Diskussja o roli pisarza w Iranie, jego odpowiedzialności społecznej i wyzwaniach związane z emigracją i cenzurą.

22:13

Rozdziały i streszczenia generowane automatycznie. Pełna transkrypcja nie jest publikowana — wyszukaj frazę, aby zobaczyć dopasowane fragmenty.