9 | Dom pracy twórczej
Dzień jak co dzień - Ptak myli pisarzy, ptasie mleczko jest jedzone, herbata jest pita. O tworzeniu rozmawialiśmy. O blokadach twórczych, procesach, standardach, pisaniu, radiu. Pozycja obowiązkowa dla tych, którzy coś tworzą...2️⃣🚫🍰!PS. Gdyby się okazało, że zasłużyliśmy na wirtualną kawę, to można tutaj: https://buycoffee.to/dbsZ góry dzięki! ☺️
Tak, no w pewnym sensie tak. Zacząłem... Tylko właśnie, to jest to, że w liceum mieliśmy rozprawki, tak? Mhm. A na studiach i tam w okolicach PO to już były felietony. Czyli coś, co... Inna forma. Zupełnie, wiesz, ja nie umiem rozprawiać. A ja lubię, bo ja lubię pod prąd i zawsze udowadniałam coś innego niż wszyscy. I w tym byłam mocna. Czyli postawić tezę, która jest sprzeczna z założeniami. Czyli zanegować wszystko. I potem ją wybronić. I lubiłam, ale... Jako dzieciak w podstawówce pisałam, że przez RZ, nie? A, no.
To, że zmieniają zainteresowania nie jest wynikiem ich niestałości, niestabilności i braku konsekwencji, tylko tego, że im się mózg tak rozwija, więc wybieranie profilu w tym momencie jest... Idiotyczne. Jest idiotyczne, no ale taki mamy system szkolnictwa i mówisz, że jest tendencja i że rodzic, który się na to zgodzi, to piona w ogóle super fajnie, żeby dać odpocząć po liceum przed studiami dzieciakom rok. I że przez ten rok dzieci odpoczną, powiedział, że są przeciążone maksymalnie i te mózgi ciśnięte na jeden temat są w ogóle nie, bo często zdarza się tak, że idziesz za ciosem kończąc szkołę średnią i idziesz na studia i nagle na drugim roku, tak śmiesznie wspominał, mówi na drugim roku prawa
Musisz się nauczyć. Jak cię coś interesuje, to będziesz to zgłębiał czy w internecie, czy w miejscu, do którego pójdziesz pracować, tak jak ty radio. Sam się nauczyłeś pisać, bo było ci to i potrzebne, i ci się to podobało. Nie musiałeś tego robić na studia. Dokładnie. Nie pisałem na ocenę, bo po prostu taki był czas, taka była potrzeba wewnętrzna, żeby się wywnętrzyć, a że zaczęło mi to iść całkiem zgrabnie, no to tak przygoda się... Tak pojszło. Tak pojszło. Szarpnęło, gwizdnęło i się potoczyło. Natomiast faktycznie robiłem to dlatego, że mi to sprawiało przyjemność. Rzeczywiście wiadomo, że te pierwsze teksty to dzisiaj z perspektywy czasu, jak się na to patrzy i się to czyta, to tak człowiek uśmiechnie.
Ja to usłyszałam i mówię, matko boska, czyli ja nigdy nic nie napiszę, bo ja nie mam takiego trybu. Nie, ja w ogóle nie mam takiego trybu. Ja siadam, piszę, jak mam to piszę. I mówię, koniec, po mnie, nigdy nie będę pisała. A potem przeczytałam Zdanie, które powiedział Wiesław Myśliwski, powiedział, jak mam pierwsze zdanie, to mam wszystko. Ale z pierwszym zdaniem chodzę na przykład kilka lat. I jemu się wszystko dzieje w bani. On nie siada i nie pisze godzinę. On siada i pisze, jak wie, co ma napisać. Więc szkoły są różne, ludzie są różni, metody są różne. Teraz się dowiedziałam na przykład o bardzo ciekawej metodzie, o której nie wiedziałam, która w Stanach jest super popularna, a u nas w ogóle nieznana. że Hemingway na przykład ją stosował i bardzo dużo pisarzy stosuje ją, angielskich, że amerykańskich, ręcznie przepisujesz tekst autora, książkę, która ci się bardzo podoba.
Ręcznie. Ręcznie. Z druku? Tak, tak. Z druku przepisujesz. Ja się śmiałam. Nie będę mówił brzydkich wyrazów. Sto razy napisz. Chodzi o to, że... To tak jak języka się uczysz słuchając. Chodzi o to, że jak zaczniesz przepisywać frazy, które ci się podobają, to mózg w tym czasie tak sobie je zakoduje, tak przepracuje, że zbuduje swoją wersję tych samych fraz. W sensie takie podobne zdania, tylko o twoich rzeczach już następnym razem. Takie działanie na podświadomość. Tak. Mechaniczne na mózg. Ćwiczenie, po prostu ćwiczenie. Wiesz, że pisanie, to mój redaktor powiedział, że jak ktoś twierdzi, że lubi pisać, to znaczy, że jest grafomanem.
Ci ludzie, którzy dzisiaj mają około pięćdziesiątki, no to oni 30 lat temu to byli świeżaki albo w trakcie studiów, albo tuż po. I oni budowali prywatną komercyjną stację. Mierzalną w słuchaczach. Patrzyli co działa, co nie działa. To już swoją drogą. Nie ma czegoś, co można by było nazwać szkołą radiową, bo każdy się uczył po swojemu. Ja się też uczyłem po swojemu. No ale ci, co dzisiaj idą, to już chyba mają, czy nie? Nie wiem, no wiesz, są jakieś zasady. No właśnie, wiesz, no widzisz, są zasady. Słychać, ja słyszę, kto słucha jakiego radia, jak idzie do pracy jako nowa osoba.
Poluzowało. Że się poluzowało gdzie nie gdzie. Ja myślę, że to w ogóle wszędzie jest takie, że trochę zdziadziały pewne rzeczy. Albo my się zboomerowaliśmy. Nie, znaczy wiesz co, wiesz na czym polega standard. Na bardzo fajnej prelekcji kiedyś miałem okazję być a propos procedur, po co są procedury we firmie, po co są standardy. I podała pani prowadząca taki przykład ze złotymi łukami z fast foodem.
Że jeżeli jesteś gdzieś poza krajem, poza domem na przykład i musisz na szybko coś zjeść, a nie masz czasu za bardzo wybierać, grzebać po ofercie lokalnej gastronomii, To gdzie idziesz? Idziesz do Złotych Łuków. Dlaczego? Bo wiesz, że tam jest standard. I to jest to, że standard daje poczucie bezpieczeństwa. Standard, czyli to, do czego jesteś przyzwyczajona będąc tutaj, bo możesz sobie do Maczka wjechać i wziąć to i owo. I pójdziesz tam i to, co powiedziałeś, że jest dokładnie to samo. To jest standard, który daje poczucie bezpieczeństwa. Hacap. Co? Hacap.
Tam był pan Piotr Łodej, tak się nazywał, i podsłuchiwałem jego, natomiast Później podsłuchiwałem też inne stacje lokalne, tutejsze, zielonogórskie. Podsłuchiwałem też centrale. Więc tak trochę stąd, trochę stąd, żeby zobaczyć to spektrum. Czyli jednak zrobiłeś sobie... Wycieczka taka krajoznawcza. Poletko, po którym się można poruszać. Research. Research, tak i tak, bo tak jak mówię, ja nie miałem tej, podobnie jak ty, nie miałem kultury słuchania radia, więc dla mnie to było totalnie coś nowego.
A Ola powiedziała po tym dniu, że jeżeli chcę, to mogę przyjść na poranny program na 6 w poniedziałek i zaczniemy się uczyć. No i przyszedłem. Pierwszy tydzień wyglądał licho, ale później już było coraz lepiej. Tylko tydzień? Bo Ola została zatrudniona wówczas po tym przesłuchaniu i się wytransferowała troszeczkę szybciej niż ja, więc ja zostałem i tam się uczyłem. Pod okiem i uchem też Oli, bo ona mnie nasłuchiwała, poprawiała mnie. Był to ciekawy czas. I tak się zaczęła cała historia. Nie skończyłem żadnych studiów radiofonii, nie przeczytałem ani jednej książki o tym, jak się robi radio, nie przeszedłem żadnego kursu realizacji dźwięku.
To jest w ogóle złe... Postrzeganie siebie to jest jakaś nieprawda totalna, bo nie ma nic niekonsekwentnego w tym, co ja robię. Po prostu traktowałam się źle, mówiąc, że jestem niekonsekwentna. Bardzo łatwo jest o wypalenie w tej robocie. W rodiu? Tak. Czemu? Bo to jest ciekawa rzecz, bo o ile ta praca jest fajna z tego powodu, że każdy dzień jest inny. Oczywiście są elementy, które się powtarzają pod tytułem święta, wszystkich świętych, Boże Narodzenie, Wielkanoc, ferie zimowe, wakacje.
To są te stałe elementy, które gdzieś tam po drodze się na antenie zaistnieją. Natomiast komentując na przykład rzeczy, które się wydarzają, nic się nie wydarza dwa razy. Wielkie dzięki i do zobaczenia w kolejnym odcinku. To szczególnie widać i słychać po prowadzących. To się tyczy tak samo mnie, jak i każdego innego, że my pracując już długo np.
możesz zacząć od godziny podania stacji i np. kogoś kto śpiewa. Taki standard. Możesz zacząć od podania kto śpiewa. Możesz zacząć od podania jaka jest tam na przykład co za oknem i dopiero później godzina. To są klocki, z których się składa całą tą konstrukcję pod tytułem wejście antenowe. I chcesz czy nie, będziesz sięgać po te same klocki. Skończona ilość kombinacji. Dokładnie, dokładnie. Natomiast warto tego i pod tym względem jest bardzo łatwo o wypalenie i bardzo łatwo o wpadnięcie w taką rutynę. Dlatego kiedy miałem okazję poszefować trochę Radiu Zielona Góra, ja mówiłem wtedy ludziom, że zmieniajcie coś dla zasady.
On się nie powtarza, ale to jego pisanie jest do siebie podobne. On nagle nie napisze kryminału. To zawsze będą takie filozoficzne książki, taki strumień świadomości, który pobudza cię do myślenia, a nie będzie to obyczajówka ani nagle przygodowa książka. Wiadomo, czego się po nim spodziewać. Widzisz, ja na przykład mam tak, że ja jestem od samego początku mocno osadzony w tym rozrywkowym klimacie. Ja cierpię strasznie, kiedy ja muszę mówić o poważnych rzeczach na antenie, a muszę umieć to robić. Bo masz łatwość heheszkowania, nie?
Co cię tak mocno przeszudra twarzą po ziemi, że aż cierpisz? Także o samym wypaleniu w radiu to jest tak, że kiedy jest ta powtarzalność, bardzo łatwo jest wpaść w rutynę. W powtarzalność. Tak, w tę powtarzalność i przestać później w konsekwencji przestać mieć radość z tego, co się robi, bo Bo widzisz, że o ile widzisz, bo są tacy, którzy nie mają tego świadomości i jadą od 20 lat, prowadzą program tak samo. Ale też mają jakichś zwolenników, z jakiegoś powodu pracują.
Zespoły moje dziecko i mówił mamo, a ten i ten powiedział, że ty robisz gówno. Ja mówię widzisz, ja robię gówno, a on gówno robi. I tak byłam z siebie zadowolona. To jest tak. Dobra to było dziecko, ale tam też było moje dziecko w to zamieszane. I wracając do tego wątku, że czasami nawet wiesz, co ten prowadzący powie, bo już ma tak to wyuczone mechanicznie, Ale to jest twój ziomek i nawet fajnie, że się spodziewasz, co on powie. Jeżeli jesteś jego słuchaczem, jego widzem. Standard daje poczucie bezpieczeństwa. Jeżeli wiesz, czego się spodziewać po prowadzącym, to wszystko jasne.
Natomiast ja staram się pilnować tego, żeby jednak nie przestawać pływać, jak ten rekin. A dajesz sobie jakieś wyzwania w związku z tym? Zadania? Jakieś rozwojowe? Jakieś a jak to? Czy analizujesz po prostu? Dobra, w zeszłym tygodniu powiedziałem trzy razy wiatr, ciśnienie, godzina, to teraz powiem ciśnienie, wiatr, godzina. W pewnym sensie tak jest. Dlatego, że staram się to zauważać. Dlatego, że staram się tego pilnować. Czyli świadomość chyba, co? Tak. Natomiast wiesz, to też nie jest... Chociaż zdarzają się challenge'e. Mogę zdradzić takie, że czasami jak ktoś mnie podsłuchuje i mówi, że podsłuchuje, to podrzuca na przykład słowa do powiedzenia.
Kiedyś moja pani psychoterapeutka powiedziała, nie ma czegoś takiego jak olśnienie. To są rzeczy, które wymyśliliśmy. Nad czymś myślisz tak długo, że nic się samo nie zjawia nagle. Po prostu tak długo o czymś myślisz, że w końcu wymyślisz. W końcu procesy nastąpią takie, że wymyślasz. No to to jest to olśnienie chyba, nie? No tak, ale to nic samo nie przyszło. Nie spadło, nie objawiło się. Tak, to jest kilka ścieżek. Idziesz jedną ścieżką, okazuje się, że ona prowadzi w jakieś tam zarośla. O Jezu, błota jak cholera i żwir i gruz i gnój, to tam nie idziemy. Trzecia wjedzie w jakieś tam pole, a czwarta wjedzie do celu. To jest właśnie podążanie po tej mapie chyba. Dobrze to odczytuję?
Zobaczyć, usłyszeć, być czujny na jakąś inspirację. Pani powiedziała, albo coś usłyszycie, albo zobaczycie, albo coś. Każdy z nas po pół godzinie wrócił z taką historią, że to się w głowie nie mieści, że w pół godziny możesz zrobić takie coś. Tylko mózg w pełni skupiony, sfokusowany na tym, żeby wyłapywać. A co było w twoim przypadku? Ja myślałam, że mogę, mogę. U mnie historia wydarzyła się taka, że wyszłam, usłyszałam, mówię, dobra, ja mogę wracać, ja już to mam, ale mówię, no nie, zadanie było... Na pół godziny. Na pół godziny, to idę pół godziny. Wyszłam i mijałam państwa i pani powiedziała do pana takie zdanie, ale czy ja mam to?
I mówię, to jest zdanie mówiące o mnie wszystko. Wszystko po prostu, ja już wiem wszystko. Ale czy ja mam to? Cały czas wątpliwości. No na każdy temat, ale czy ja mam to? No ale idę nad tym morzem i mówię, kurde, jest tu pełno ludzi, pieski, dzieci, helikopter, tyle się dzieje. Wszyscy wyglądają jak z filmu jakiegoś holenderskiego albo duńskiego. Wielka płaszczyzna, płaska. Jak płaska, to płaszczyzna, wiadomo. Ale wielkie, dużo piachu płaskiego, pełno ludzi, wszyscy uśmiechnięci, nikt nie był wnerwiony. Jakoś nie wyobrażam sobie, jak ktoś spaceruje wnerwiony nad morzem. W Polsce? W taki bruz? Słońce świeci. Wiesz, to wspaniale. Ja idę i sobie myślę, ja pikolę, jestem nad morzem, świeci słońce, ja sobie zbieram muszelki, mówię, opłuczę.
Nie, ale zimna woda, nie opłuczę. Wsadzę do kieszeni z tym piachem, to jak je wyciągnę w domu i jak jeszcze... Zanurzę rękę po miesiącu, to tam będzie ten piach i ja sobie przypomnę dokładnie ten moment, że tu jest fajnie i myślę sobie, tyle złego mnie w życiu spotkało, tyle trudnego, ale ile dobrego. Mam super rodzinę, jestem nad morzem, spaceruję sobie w piasku, za chwilę patrzę, piesek leci. Szczeniaków pełno, ten leci, się przytula i pan podchodzi. A ja wiem, że nie gadać z nikim. Ale mówię, no z pieskiem muszę zagadać. I tak do tego pieska się nachylam, a pan, taka fajna pani. I ja mówię, Jezu, jeszcze pani taka fajna, nie? Bo piesek na mnie skakał, bawił się, nie mógł odejść. I sobie myślę, wszędzie jest mnóstwo, mnóstwo, mnóstwo historii się dzieje.
A to tak. Więc po co mi ta wątpliwość, czy ja mam to? Ja mam to. I zobacz, wróciłabym po dwóch minutach bez tego wszystkiego. Zapisz se to. Zapisałam, bo na końcu było super zadanie. No i ja przyszłam z taką ciekawością, że ja teraz opowiem historię, że wszyscy jesteśmy statystami w jednym filmie. Ale czy ja mam to? I taka już wymyślona historia w głowie, co ja opowiem. Przychodzimy, a pani mówi, no to teraz proszę napisać haiku. Haiku to jest pięć sylab, siedem sylab, pięć sylab. Najlepiej jak z przyrodą. Wierszyczek. Pięć sylab, siedem sylab, pięć sylab. Nie wierszyczek, to nie jest wierszyczek, są trzy linijki. To co napisałaś? No i napisałam hejku.
Które brzmi? Już ci mówię. Piesek w zachwycie robi siku na Bałtyk. A czy ja mam to? No i już. I mogłabym nie wyjrzeć za tego słupka. A to wszystko tam było i to wszystko tam jest, więc jak ja się zamknę po dwóch minutach, to nie będę, to nie usłyszę, nie zobaczę. Nie byłoby pieska. Nie byłoby haiku, nie byłoby, wiesz, tego przeżycia całego, tej radości z tego, że mam to, co mam, że mimo, że wcześniej zbierałam, jak kiedyś opowiadałam przypowieść buddyjską o kurach, że mimo, że wcześniej zbierałam wiaderko z gównem, tak teraz mogę opłukać i nałapakować tam jajek, nie?
Gdzieś tam mijam kogoś i słucham. Ktoś powiedział jedno, dwa zdania. To też pozwala gdzieś tam zobaczyć, wiesz, ile jest tych historii dookoła. Tak jak, nie wiem, wylazłem rano 6.30 z chałupy, ciemno, biegnę po wiadukcie, przez który jadą samochody. I tam w każdym samochodzie jest przynajmniej jedna historia jakaś. Może dwie, więcej. Ktoś gdzieś jedzie do pracy, z pracy, może do domu, może od kogoś do kogoś. Może się rozmówić, może się umówić. Tych historii jest od cholery.
Wiesz, każdy po coś przyjechał, warsztat, a ona Dobrzegu. No naprawdę tak otwierające głowę, że każdy może zobaczyć coś innego w tym samym, usłyszeć, powąchać. Jedna dziewczyna mówiła, ja patrzyłam tylko na słońce przez zamknięte oczy. Że ono miało taki kolor, a potem woda z bliska miała ileś odcieniek, a z daleka była tylko granatowa. Czy to ta sama woda? Oprócz tego, to moja obserwacja, żeby być uważnym na świat, to jeszcze... Postrzeżenie, że jesteśmy tak różni, że postrzegamy różnymi zmysłami, zauważamy różne rzeczy i każdy też wziął dla siebie to, co jemu akurat było potrzebne.
Pokazano pierwszych 25 dopasowań — doprecyzuj frazę, aby zawęzić wyniki. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.
Dzień jak co dzień - Ptak myli pisarzy, ptasie mleczko jest jedzone, herbata jest pita. O tworzeniu rozmawialiśmy. O blokadach twórczych, procesach, standardach, pisaniu, radiu. Pozycja obowiązkowa dla tych, którzy coś tworzą...
2️⃣🚫🍰!
PS. Gdyby się okazało, że zasłużyliśmy na wirtualną kawę, to można tutaj: https://buycoffee.to/dbs
Z góry dzięki! ☺️