Wyczyszczony kraj - Rwanda cz.2 (odc. 170)

No więc nie mogłem się powstrzymać, patrząc na tych starszawych mężczyzn po wioskach, żeby się nie zastanawiać, co ten gość robił w 1994 roku. Był katem? A może ukrywał Tutsi w chlewiku? A może po prostu był biernym uczestnikiem masakry, tą słynną, milczącą większością? Co teraz o tym myśli? Chciałoby się zapytać, no ale przecież nie zapytam chłopa na ulicy, hej, czy przypadkiem nie mordowałeś ludzi. Nie zapytam go nawet, czy jest Tutsi czy Hutu, bo takie pytanie to dzisiaj srogie fopa, są tylko Rwandyjczycy. A jeśli ktoś za bardzo podkreśla swoją etniczność, no to może nawet iść do więzienia. Jak się poczyta wywiady z tymi ludźmi, to macie takie odpowiedzi jak w tym artykule, że Figaro z poprzedniego odcinka, że bali się, że to Tutsi zabiją ich. No to z dzisiejszej perspektywy oczywiście idiotyczne obawy, no ale wtedy działała propaganda, tak?

Mało tego, ludzie naprawdę wrzucali trupy do rzeki Nyabarongo, która wpada do Kagery, a ta niosła z kolei ciała do jeziora Wiktorii w Ugandzie, bo w Radiu Tysiąca Wzgórz mówiono, że Turcji przyszli znad Nilu i mają wrócić do Nilu. Ugandyjczycy potem wyławiali te ciała tygodniami, więc rzeki krwi spełniły się niemal dosłownie. I ciekawostka, biskup, który te objawienia zatwierdził, sam był sądzony za ludobójstwo. W 1999 roku, podczas nabożeństwa za ofiary, w samym Kibeho prezydent ówczesny, pastor Bizimungu, publicznie go oskarżył, tego biskupa, mówiąc, że nie stoi ponad prawem. Tydzień później wojsko zatrzymało jego samochód, ale sąd go uniewinnił, choć prokuratura żądała kary śmierci, która wtedy była jeszcze wykonywana w Rwandzie. Rok później ten biskup zatwierdził objawienia.

No tylko po prawdzie, co mieliby robić? Śmieci się nie walały, drogi zbudowane, wszystko działa jak należy. W takim przypadku, jak powiedzieli lokalsi, władza nie każe na siłę wychodzić tym ludziom na ulicę. Może być takie zalecenie, żeby zostać w domu i dom posprzątać własny, własne obejście. Bo pan prezydent buduje Rwandy na swój obraz i podobieństwo, a Polka Gamy jest człowiekiem schludnym, czystym, punktualnym i zorganizowanym. Chodzi też o to, żeby ludziom zaszczepić ten zwyczaj sprzątania z trudności. Także znowu, bardzo wielowymiarowe działanie i takie połączenie wolontariatu z przymusem. Trzecia sprawa to już zupełny przymus, a mianowicie likwidacja tożsamości etnicznych. Nie ma już Turcji, nie ma Hutu, nie ma nawet Twa. Są Rwandliczycy, naród Bania Rwanda.

Konstytucja nakazuje wykorzenienie podziałów etnicznych. Partie oparte na kryterium etnicznym są zakazane. Jedyny wyjątek to nazwa samej zbrodni, którą oficjalnie tytułuje się jako ludobójstwo na Tutsi w Rwandzie. To znaczy, że nie można sprawdzić np. który z ministrów jest Tutsi, a który Hutu. Oczywiście Rwandyjczycy to wiedzą, ale nie można o tym mówić ani pisać. Jednocześnie jeśli prezydent jest Tutsi, jak teraz, to premier ma być Hutu. I odwrotnie, gdyby się zmieniło. Rwanda ma też najwyższy odsetek kobiet w parlamencie, tzn. prawie 64% w Izbie Niższej i 38% w Senacie, a 13 z 33 ministrów to kobiety. Konstytucja wymaga minimum 30% kobiet w organach decyzyjnych, ale premierem no póki co kobieta była tylko raz i to była ta nieszczęsta Agata Uyengiyama, o której opowiadałem w poprzednim odcinku.

Nowy cel średniego dochodu przesunięto na 2035 rok, ale kto wie, może uda się już w przyszłym roku. A wysoki dochód mają osiągnąć w 2050. To jeszcze bardziej ambitny cel, bo na dziś ten wysoki dochód jest przez bank światowy definiowany na poziomie około 14 tysięcy dolarów, czyli jakieś 12 razy tyle, co obecnie w Rwandzie. Dla porównania, Polska weszła do klubu krajów o wysokim dochodzie w 2009 roku, a polski dochód narodowy brutto per capita to dzisiaj nieco ponad 21,5 tys. dolarów. Przy okazji, właśnie Bank Światowy używa tego wskaźnika do klasyfikowania państw ze względu na dochody, bo dochód per capita mierzy to, co zostaje w kieszeniach obywateli i lepiej koreluje z jakością życia. No i wedle tej klasyfikacji Polak jest mniej więcej 19 razy bogatszy od Rwandyjczyka.

Gdyby jednak uwzględnić parytet siły nabywczej, tzn. ceny towarów, a w Rwandzie jest oczywiście taniej, no to okaże się, że jesteśmy bogatsi tylko 12-13 razy. Tzn. ja za swoją pensję mogę kupić 12 razy więcej rzeczy w Polsce niż statystyczny średni i nieistniejący oczywiście Rwandyjczyk w Rwandzie. W poprzednim odcinku powiedziałem, że Polak jest bogatszy od Rwandyjczyka 25 razy, co też jest prawdą, jeśli brać pod uwagę nominalne PKB na głowę. A to wcale nie wyczerpuje listy możliwych wskaźników, jakimi można porównywać bogactwo czy też rozwój kraju. Najbliżej rzeczywistości będzie jednak uzdolnienie tej siły nabywczej, czyli te 12-13 razy jesteśmy bogatsi. No więc może wizja 2020 nie osiągnęła do końca celów tej twardej dochodowej kategorii, zaraz powiem dlaczego, natomiast we wszystkich innych Rwanda odniosła spektakularny sukces.

Więc trochę za brytyjskie pieniądze Rwandijczycy kupowali sobie promocje w brytyjskim klubie i w ten sposób te pieniądze do Brytanii wracały. No, mechanizm był trochę bardziej skomplikowany, to nie było tak bezpośrednio, ale nie o to chodzi. Rwanda reklamowała się też na koszulkach PSG, Bayernu, Atletico Madryt, no ale z Bayernem też się ta współpraca zakończyła, bo kibice oskarżali Rwandę, no i swoje kluby, o sportwashing, czyli wybielanie grzechów rządu pozytywnym imidżem związanym ze sportem. Zwłaszcza w kontekście wspierania tej partyzantki we wschodnim Kongu. Więc na tym pięknym wizerunku Rwandy pojawiła się Rysa. Ale spokojnie, nie na tyle poważna, żeby inne znane kluby szybko nie wzięły loga Rwandy na swoje ciuszki. I tak wizyt Rwanda podpisało w lipcu tego roku umowę z Aston Villą, wartą ponoć około 20 milionów funtów rocznie.