Datownik 29.09.2023 - Maurycy Mochnacki

Taki był pełny tytuł tego dzieła. Urodził się, jak wspomniałem, we wrześniu 1803 roku w Bojańcu. Do 1945 roku to były tereny Polski, teraz obecnie to wieś na Ukrainie. Wychowanie odebrał przede wszystkim w domu rodzinnym, ale chcąc być przyjętym na studia uczęszczał w Warszawie do liceum i studiował na Uniwersytecie Warszawskim, konkretnie na Wydziale Prawa. I teraz cytat z pamiętnika jego znajomego. Na kilkanaście dni przed złożeniem magistrowskiego egzaminu we własnym mieszkaniu napadnięty przez policjanta i zelżony, gdy chciał napaść odeprzeć, porwany do więzienia z rozkazu księcia na 40 dni pod gołym niebem z największymi zbrodniarzami przeznaczony do robót publicznych w ogrodzie belwederskim.

Chodzi tutaj o rozkaz księcia Konstantego, który nakazałby Mochnackiego relegować z Uniwersytetu. Dlaczego? No dlatego, że Mochnacki już wtedy marzył o niepodległej Polsce i dawał temu wyraz na przeróżne sposoby. Zresztą pomiędzy rokiem 1823 a kolejnym 24 był także uwięziony przez Rosjan za przynależność do Związku Wolnych Polaków. Tutaj też warto wspomnieć o tej organizacji, bo ona powstała w 1819 roku w Warszawie. Wśród jej założycieli mamy między innymi Wiktora Heltmana, Tadeusza Krępowieckiego, Ale także Seweryn Goszczyński tutaj brał udział, czy Stanisław Jachowicz, także Ksawery Bronikowski i właśnie Maurycy Mochnacki.

I ona zrzeszała także członków innych organizacji, czasami również występowała pod nazwą Narodowe Towarzystwo Patriotyczne. Niestety Rosjanie na chwilę złamali, to może jest nie do końca trafne określenie, ale na skutek represji, kiedy w krasztorze karmelitów był przetrzymywany Mochnacki, Rosjanie zmusili go, by przygotował taki memoriał godzący w podstawy polskiego szkolnictwa w Królestwie, I zmusili go także do potępienia wszelkich pism wolnościowych. On oczywiście po latach bardzo tego żałował, no ale na skutek represji na chwilę uległ okupantowi. W latach 1825-1829 zajmował się wydawaniem miesięcznika naukowego Dziennik Warszawski.

Co prawda, zdaniem przyjaciół, pracował tam tylko 6 miesięcy, ponieważ Rosjanie nękali go także zakazem pracy w instytucjach publicznych. Dziennik Warszawski to był miesięcznik o charakterze mniej politycznym, bardziej literacko-naukowym. Ukazywał się od 1825 do zaledwie niestety 1829 roku. Później z Ksawerym Bronikowskim założył Gazetę Polską. Tutaj był i redaktorem w latach 1827, 1828 i 1829. To już był ogólnopolski dziennik informacyjno-polityczny, to jest ważne w tym momencie, wydawany od 1826 aż do 1907 roku. Między innymi w 1831 roku, proszę Państwa, Maurycy Mochnacki pisał nam, że to car moskiewski śmie grozić z dala, nam, najstarszym synom europejskiej wolności, nam, najokrzeńszemu ludowi słowiańskiemu, nam, którzyśmy wczoraj święcili pogrobową uroczystością pamiątkę Besturzewa i Relejewa,