Datownik 20.10.2023 - Paweł Edmund Strzelecki

I tam w książce Tomek w krainie kangurów Szklarski zamieścił opis tych peregrynacji Pawła Edmunda Strzeleckiego po Australii, wszak tego właśnie miejsca na Ziemi dotyczyła ta książka. To postać niezwykła. Dzisiaj, kiedy przygotowywałem się dla Państwa do tego programu, zwróciła moją uwagę podobizna fotografia Pawła Edmunda Strzeleckiego. Niesłychanie inteligentna twarz, zdradzająca wielką wiedzę o świecie, ale także to, jak wiele ten człowiek w swoim długim życiu zobaczył. Urodził się bowiem w 1797 roku w Głuszynie, to obecnie jest część Poznania, w rodzinie Franciszka Strzeleckiego, który był szlachcicem. Był także, to bardzo ciekawa informacja, wujem pisarki Narcyzy Żmichowskiej, która nawet później przecież napisała książkę o Pawle Edmundzie Strzeleckim.

Narcyza Żmichowska, tu tak na marginesie Państwu dodam, to oczywiście zdana polska powieść pisarka Poetka dzisiaj uważana jest za jedną z prekursorek feminizmu w Polsce, ale na przestrzeni lat równie silnie wypowiadała się na rzecz niepodległości polskiej i także na rzecz chłopstwa. Wystarczy zacytować jedną z jej książek, w której pisała, że na naród składają się wszystkie warstwy społeczne, a upośledzonemu przez bieg historii chłopu należy się oświata. O ile ojciec Paweła Edmunda Strzeleckiego, wspomniany przeze mnie Franciszek, odebrał gruntowną edukację, bo on studiował przede wszystkim geografię, a także geologię na Uniwersytecie w Heidelbergu, o tyle sam Paweł Edmund Strzelecki był, jak wspomniałem Państwu na początku naszego spotkania, samoukiem.

To był magnat Franciszek Sapieha. który powierzył Strzeleckiemu zajmowanie się jednym z jego majątków, a Strzelecki sprawdził się mimo braku doświadczenia w tej dziedzinie ponoć znakomicie, no i zbierając dzięki temu bardzo pokaźny kapitał za swoje trudy. A później, kiedy w 1829 roku książę Franciszek Sapiecha zmarł, Pozostawił w testamencie Strzeleckiemu ogromną kwotę, którą później będzie pożytkował Strzelecki na finansowanie swoich kolejnych podróży. Tuż przed niezwykle burzliwym okresem w historii Polaków, czyli w 1829 roku, Paweł Edmund Strzelecki opuścił rodzinny kraj.