RYWALE USA ŁĄCZĄ SIŁY, a POLSKA „dostanie” €45 MLD od UNII #BizWeek

Polska zgarnie prawie 1 trzecią puli z unijnego budżetu SEIF na inwestycje w obronność. Pytanie, do kogo trafią te pieniądze, czy je firmy wykarmią i ile będziemy je spłacać? Tymczasem w niemieckim budżecie pieniędzy właśnie zabrakło. Kanclerz Merz twierdzi, że gospodarka ledwo zipie, a winą obarcza zbyt hojny system socjalny. Zatem ile Niemcy wydawali na socjal i czy właśnie idea państwa opiekuńczego się rozpada? Ciekawi? Sprawdźmy to! Bizweek. Cotygodniowy przegląd świata biznesu i finansów. Partnerem programu jest bank PKO S.A. Skorzystaj z promocji do 7% na koncie oszczędnościowym.

Niemiecki ład oparty na wiecznym dobrobycie zaczyna powoli się sypać. I nie dam się wytrącić z równowagi słowami takimi jak demontaż socjalu, rzeź czy innymi podobnymi określeniami. Państwo opiekuńcze w takiej formie, w jakiej istnieje dzisiaj, nie jest już do utrzymania przy tym, co jesteśmy w stanie wypracować gospodarczo. I dlatego będziemy musieli to zmienić. Niemcy przeżywają obecnie najdłuższy okres stagnacji od czasów II wojny światowej. PKB naszych sąsiadów spadł w 2024 roku o 0,2%, po spadku o 0,3% rok wcześniej. W drugim kwartale 2025 roku gospodarka skurczyła się o dodatkowe 0,3%. Może nie brzmi to jakoś szczególnie groźnie, ale nasi sąsiedzi ewidentnie stanęli w miejscu i nie wyjdą ponad pewien poziom bez gruntownych zmian koncepcyjnych w strukturze państwa.

Tym samym niespełna 1 trzecia przybyłych jest aktywna zawodowo w Niemczech. Dla porównania u nas to ponad 2 trzecie, czyli 67,1%. Niemcy muszą więc szukać oszczędności i to nie tylko po to, aby zmniejszać wydatki budżetowe, ale także po to, aby przekierować środki na obronność. W 2026 roku na wojsko planują przeznaczyć aż 108 miliardów euro. Warto podkreślić, że to znacznie więcej niż zakładano jeszcze w czerwcu. Wtedy mowa była o niespełna 83 miliardach. Dla porównania w tym roku wydatki mają wynieść 62 miliardy euro. Natomiast docelowo wydatki obronne Niemiec mają sięgać 3,5% PKB, czyli około 140 miliardów euro.

Z jakiegoś miejsca trzeba będzie uszczknąć te pieniądze, aby dosypać gdzie indziej, a to całkiem dobry pretekst do racjonalizacji wydatków socjalnych. Przez dziesięciolecia Niemcy uchodziły za wzór cudu gospodarczego, natomiast nawet dla tak potężnej gospodarki, tak hojny system socjalny stanowi nie lada wyzwanie. A jak wygląda ogólne zadłużenie Niemiec? Czy naprawdę jest aż tak źle, jak opisuje to Merz? Niemiecki dług publiczny spadł przez ostatnie 14 lat z rekordowych 82% w 2010 roku do 62,5% w 2024. Oczywiście dużo lepiej było jeszcze przed COVID-em, który sporo kosztował także i Niemców. Czy publiczne zadłużenie na poziomie 62,5% PKB to dużo?

Niekoniecznie i ciekawostką może być fakt, że Polska w przyszłym roku najprawdopodobniej wyprzedzi Niemców w tej kategorii. A jak pod tym względem wygląda największa gospodarka świata, czyli USA? W zeszłym roku ich dług w odniesieniu do PKB wyniósł już 124%, a końca spirali zadłużenia ciągle nie widać. Stany Zjednoczone są zmuszone do emisji kolejnych obligacji, a przy tak wysokich stopach procentowych jest to coraz bardziej odczuwalne dla budżetu. Domyślacie się pewnie, że utrzymanie w ryzach 37 bilionów dolarów długu nie jest wcale takie proste. Wydaje się więc, że obligacje USA to kiepski interes, a tym bardziej przy zbliżających się kolejnych obniżkach stóp procentowych.

A tak się składa, że właśnie te papiery są najbardziej wrażliwe na zmiany stóp procentowych. Innymi słowy, jeśli Fed rzeczywiście zacznie ciąć stopy, rentowność obligacji spadnie, a ich ceny pójdą mocno do góry. sprawia, że takie ETF-y mogą nagle wyskoczyć z dołka, w którym się znajdują i zapewnić imponujący zwrot. Dlatego w tym tygodniu kupiłem 450 jednostek IDTL EU za około 3,20$ każda u globalnego brokera Freedom24. Trafią one bezpośrednio do naszego portfela emerytalnego, gdzie mamy również ETF na S&P 500 i 4 amerykańskie rejty. Oczywiście wszystkie decyzje zakupowe to efekt mojej subiektywnej analizy i nie traktujcie tego broń Boże jako poradę inwestycyjną.

W lutym 2026 roku mogą już natomiast ruszyć prefinansowania. Wbrew pozorom to bardzo mało czasu. Mamy zaledwie 3 miesiące na ocenę projektów wartych docelowo 150 miliardów euro. Oczywiście tego typu pośpiech generuje całkiem wysokie ryzyko podobnych historii jak z KPO, więc tutaj obywatele także będą musieli być uważni. O ile rząd po ostatniej wtopie zdecyduje się pochwalić, co sfinansował za kapitał, który później będzie trzeba spłacać przez 45 lat. Warto też pamiętać, że do 2030 roku Unia ma zamiar zainwestować w obronność 800 miliardów euro, czyli naprawdę ogromne pieniądze. Spore zwiększenie wydatków na obronność to oczywiście dobra wiadomość także dla naszego kraju.