#6 Czego unikać podczas rekrutacji na Scrum Mastera?

Ja w ogóle zacznę jeszcze od czegoś takiego, że oczywiście przejdziemy do tego co na samej rozmowie powiedzieć albo nie mówić. Ale co jeszcze można powiedzieć, żeby do tej rozmowy rekrutacyjnej w ogóle nie doszło, bo ja często dzwonię do kandydatów na taką rozmowę wstępną, no i już można się spalić w dwie minuty. Co zrobić, żeby się spalić w dwie minuty? No na przykład można odebrać telefon i na moje pytanie, czy ma pan, pani teraz trzy minutki na rozmowę, odpowiedzieć, no tak, w sumie to jestem teraz na colu, ale to trzy minuty możemy porozmawiać, bo przecież Scrum Master to tak tylko słucha. No, to w tym momencie już nie musimy kontynuować oczywiście. Można też rzeczywiście na rozmowę aplikacyjną nie przejść, bo się zapomni, zapomni się też powiedzieć, że się nie przyjdzie, można się też po prostu spóźnić 15 minut, no to są już takie rzeczy, które w zasadzie przekreślają dalszy sens rozmowy, no bo tu mówimy o jakimś tam podstawowym, szacunku podstawowej odpowiedzialności.

No dobra, to przejdźmy może do samej rozmowy. Ja lubię taką rozmowę rekrutacyjną, zacząć od takiego pytania w ogóle, dlaczego ktoś chce zostać Scrum Masterem? No i fajnie by było, żeby ktoś wiedział, dlaczego chce zostać Scrum Masterem. I to nawet zadaje to pytanie, wiadomo, że osobom, które chcą zostać, czyli przeprowadzającym się albo wchodzącym w tą rolę, jak i również osobom, które są Scrum Masterami. To też pytam wtedy, dlaczego chcą być Scrum Masterami? Co w tym widzą dla siebie, tak? Więc jeżeli ktoś wie co robi, wie co chce robić, no to potrafi na to pytanie odpowiedzieć, a jeżeli jest zaskoczony w ogóle takim pytaniem albo odpowiada coś w stylu, no bo to jest najłatwiejsza rola w IT, no to raczej się myli. To, że ktoś chce pracować w IT, to samo w sobie jest zrozumiałe, tak? Ale jeżeli po prostu też mówi, że dlatego, że to jest łatwe, no to uważam, że to nie jest łatwe.

Nie jest. Często się pojawiają takie podstawowe pytania, właśnie dlaczego chcesz być Scrum Masterem, dlaczego może w tej firmie, to akurat takie sztompowe pytanie, ale jakie są Twoje mocne strony, co możesz sobą zaprezentować, jaką wartość możesz dać firmie, co możesz zrobić w firmie? I też jakie są Twoje słabe strony, to takie bardzo, bardzo podstawowe. Ale warto sobie to wcześniej przygotować. Jeżeli umiem na to pytanie odpowiedzieć, no to też widać trochę taką dojrzałość w naszym podejściu i samoświadomość, czyli wiemy, co chcemy dać firmie.

Dlaczego mogliby nas zatrudnić, co możemy zrobić. No zdecydowanie, jakby ktoś wszystkie te rzeczy wymienił, no to uznałbym go za poważną osobę i kandydata godnego dalszej rozmowy i poznawania w ogóle takich rzeczy, jak jakaś tam wiedza bardziej konkretna i merytoryczna. Ja też każdemu kandydatowi zadaję takie pytanie, Jakby odpowiedział, jakby zapytał go ktoś ze znajomych, kto to jest Scrum Master, bo przecież nie każdy w ogóle słyszał o takiej roli jak Scrum Master, zwłaszcza jeżeli ktoś nie pracuje w IT, jak słyszy Scrum Master, to po prostu nie wie, o co tu chodzi. I zawsze proszę, żeby ktoś odpowiedział zwięźle, w 30 sekund, w dwóch zdaniach, różnie tu i muje. Chodzi mi o taką krótką odpowiedź. No więc to też jest bardzo ciekawe. Albo ktoś wie, jak to ująć krótko i treściwie, skupić się na rzeczach kluczowych, to wtedy jest bardzo dobrze.

A jeżeli ktoś odpowiada W pięć minut powiedzmy. Dla mnie to też jest bardzo niedobre, bo ja specjalnie kładę nacisk, że to ma być odpowiedź krótka dla jakiego znajomego albo w windzie, a nie wypowiedź na pięć minut, kiedy omawia wszystkie tutaj rzeczy, którymi powinien zajmować się Scrum Master i pracował z organizacją itd. To jest w ogóle niezrozumienie i to nie jest odpowiedź na moje pytanie. Ja lubię jak ktoś odpowiada na pytania zadane, a nie na pytania, które sobie wyobraził. Ogólnie, jeżeli nie potrafisz czegoś wytłumaczyć w prosty sposób, to znaczy, że nie do końca to rozumiesz, a Scrum Master musi mieć to przemyślane, jak chce pracować, w jaki sposób i co ma robić, czy to z zespołem, czy to w organizacji.

Dokładnie, dokładnie tak. I pociągając jeszcze wątek w ogóle odpowiedzi na inne pytania, to nie dotyczy się tylko pytania o tego kim jest Scrum Master, to się w ogóle dotyczy całej rekrutacji. Uważam, że na rekrutacji powinniśmy odpowiadać konkretnie, wyczerpująco i wystarczy. Nie musimy powtarzać tego samego trzy razy różnymi słowami. No bo to jest po prostu marnowanie czyjegoś czasu, mówiąc wprost. Ja już usłyszałem odpowiedź, nie potrzebuję jej usłyszeć po raz drugi. To wcale nie wpływa budująco na ocenę kandydata, tylko wręcz ujmująco. No bo po co powtarza to samo, co już raz powiedział? Czy to dlatego, że czuje, że nie ma więcej do powiedzenia, więc stara się powiedzieć to samo jeszcze raz? No ale przecież to nie daje żadnej wartości.

Ja myślę, że to jest inny przypadek, że to jest stres i że w stresie niekoniecznie kontrolujemy to, co chcemy powiedzieć. Czyli warto sobie wcześniej przećwiczyć odpowiedź na jakieś takie konkretne pytania na dane stanowisko np. Scrum Master i po prostu zakończyć na trzy zdania powiedzmy. Jeżeli rekruter będzie czuł, że nie dostał odpowiedzi, to dopyta szczegóły. Wystarczy po prostu esencja, czyli krótko i na temat. Wydaje mi się, że to właśnie może być związane ze stresem. Przynajmniej ja tak mam. Na pewno. Oczywiście, że stres jest elementem całej rozmowy i na każdego wpływa inaczej. To nie jest tak, że jak ktoś powtórzy dwa razy to samo różnymi słowami, to już dla mnie jest skreślone, żeby ktoś tego tak nie zrozumiał.

I dam tutaj przykład. Jeżeli ktoś na przykład mówi, że uczy się do roli Scrum Mastera oglądając dużo podcastów, No to zawsze pytam co to za podcast, no i często jest tak, że wiem który to jest podcast, znam go, bo sam jestem też słuchaczem, no to wtedy zawsze zadaję jakieś pytanie, no i co z tego podcastu było najbardziej wartościowe. Jeżeli ktoś nie jest w stanie nic, nic absolutnie sobie przypomnieć, no to znaczy, że po prostu tego nie słuchał, no bo to nie widzę innego wytłumaczenia, no już tutaj chyba stres nie jest odpowiedzią, że ktoś nie jest w stanie przypomnieć sobie chociażby jednej wartościowej rzeczy. Nie do końca jestem przekonana, że to w stresie to po prostu możemy zapominać jakieś konkretne rzeczy i że tak kurczę przecież ja to wiedziałam. Często miałam takie przypadki, ale tak, konkretne rzeczy, czyli jeżeli chwalę się, że bardzo dużo się uczę, czytam dużo książek, słucham podcasty, chodzę na meetupy, no to przynajmniej wymienić jakie ostatnio się czytało, słuchało, gdzie było i tak dalej, konkretne przykłady.

Jeżeli nie wiemy konkretnie, no to jednak, jeżeli konkretnie nie wiemy, to może Nie warto w ogóle poruszać ten temat, bo mówi to o naszej takiej trochę niekompetencji, nieprzygotowaniu do tematu. Trochę inaczej rzeczy się mają wtedy, kiedy mówimy o rekrutacji nie osoby chętnej, szukającej pierwszej swojej pracy jako Scrum Master, tylko osoby, która po prostu już Scrum Masterem jest z jakimś doświadczeniem i przychodzi na taką rozmowę szukając po prostu nowej firmy, z którą będzie współpracowała. No więc ta osoba ma już jakąś wiedzę, ma już jakieś doświadczenie i tutaj największym błędem, który ja widzę często powtarzalny jest taki, że ktoś opowiada o swoich doświadczeniach i te doświadczenia są po prostu, ta praca w Scrumie, ze Scrumem nie miała wiele wspólnego i to oczywiście nie jest w ogóle wina tego kandydata, że pracował w takim miejscu, które

No tak, tego Scrama zaimplementowało, że akurat zapomnieli, żeby jakiekolwiek wartości Scrumowe w tym były i żeby to miało sens. Trudno, wiem, że tak bywa, no ale natomiast jeżeli ta osoba opowiada o tym, no bo to jest fakt i tak było, a potem jeszcze popiera to tym, że tak powinno być i tak właśnie powinno wyglądać planowanie, No to to już jest duży problem, no bo jeżeli ktoś ma tak utrwaloną, a jakieś antywzorce ma utrwalone, no to ja wolę już osobę świeżą, która czegoś nie wie i się po prostu nauczy dobrze, niż kogoś, kto jest przekonany, że trzeba robić w sposób, który jest po prostu szkodliwy. Czyli takie trochę bezmyślne powielanie tych antypaternów, prawda? Bo Scrum Master to jest, znaczy ta rola wymaga ciągłej nauki, dostosowywania się.

Scrum Guide też był kilka razy aktualizowany, bo trochę się tam zmieniało rzeczy, ale Scrum Master wydaje mi się, że powinien szukać takich najlepszych praktyk, a nie, że tu było w tej firmie tak i tak, może niekoniecznie zgodnie, dobrze. I czy Warto powielać te same błędy w następnej firmie, no chyba niekoniecznie. Dokładnie tak, ja nawet powiem więcej, jeżeli ktoś miał, nazwijmy to, złe doświadczenia i przychodzi na rozmowę kwalifikacyjną, opowiada o nich i dzieli się swoją refleksją, że tak było, ale jego zdaniem to nie działało zbyt dobrze i jeszcze potrafi podać jakieś przykłady, jak jego zdaniem powinno to wyglądać, albo co powodowało, jakie były negatywne konsekwencje tego, jak to wyglądało, no to to jest super, to znaczy, że ta osoba naprawdę jest świadoma,

Wie jak należy w Scrumie pracować, rozumie dlaczego i też rozumie i doświadczyła co się stanie jeżeli będziemy robili to źle. To wtedy jest fantastyczne. Tutaj dam przykład. Planowanie sprintu. Jeżeli planowanie wygląda w ten sposób, że przychodzi protokollner i mówi drogi zespole zrobicie to, zrobicie tamto i zrobicie tamto, bo to są rzeczy najważniejsze. No i tyle. W sumie na tym się planowanie kończy. Oczywiście to mocno uprościłem. No to taki sprint racji się nie zakończy sukcesem. Jeżeli ktoś jest w stanie opowiedzieć dlaczego, co się wydarzyło i jak to zrobić lepiej, jak to powinno wyglądać Scrumowo, fantastycznie. Albo inny taki antypatern, na przykład o daily, że to jest krótkie spotkanie statusowe i najlepiej na stojąco.

Kiedyś chyba było tak, nie wiem czy w Scrum Guide, że rzeczywiście, no skąd to się wzięło, daily stand up, no ma w nazwie. Chodzi o to, żeby było krótkie. Jak się nie rozsiadamy, no to nie mówimy w dużych szczegółach o konkretnych rzeczach. Ale przede wszystkim Daily to nie spotkanie statusowe. To nie jest spotkanie dla Product Ownera czy Scrum Mastera, żeby wiedzieć, co się dzieje. No tak, to też jest jeden z trzech takich właśnie antypaternów, o których słyszę, że właśnie Daily jest po to, żeby zdać status Product Ownerowi. Nie? Co? Kojarzysz jeszcze jakieś inne takie przypadki z rozmów rekrutacyjnych o takich antypaternach?. No tak np. to co pierwsze też mi przychodzi do głowy to brak refleksji na temat tego co zrobić z rzeczami, które pozostały nam po poprzednim sprincie.

Dokładnie. A teraz może trochę inny przypadek. Jeżeli wchodzimy na rozmowę rekrutacyjną, jesteśmy zestresowani, może nie mamy doświadczenia jak Scrum Master, stricte Scrum Master i czuć taki brak wiary we własne umiejętności. I jeżeli my nie wierzymy w te umiejętności, że ja wiem, co chcę zrobić albo wiem, że dam radę, że nie wiem teraz, ale się nauczę, nikt nigdy nie był idealny od razu, No to rekruter też nie będzie wierzył w wasze umiejętności. Więc co w tym przypadku zrobić? Przemyśleć swoje mocne strony, jeszcze raz, i się na nich skupić.

I tak, uwierzyć, że się da rada. Jeżeli nie, no to może poszukać, co jeszcze musimy się dowiedzieć, douczyć, poćwiczyć. Czyli te braki, które na przykład mogłyby sprawiać, że nie jesteśmy pewni swoich umiejętności, żeby je douzupełnić. Myślę, że jeżeli ktoś tak emanuje brakiem pewności siebie, no to nie jest gotowy na rolę Scrum Mastera. Ja tak to bym odczytał jako osoba poszukująca Scrum Mastera. Przecież Scrum Master to jest osoba, która ma być odpowiedzialna za efektywność zespołu. No to na pewno do tego trzeba odwagi, trzeba pewności siebie i trzeba do tego umiejętności. Jakieś predyspozycje są wymagane. Jeżeli wyczuwam, że ktoś jest przekonany nawet, że ich nie posiada, ponieważ to jego mowa ciała mówi i sposób wypowiedzi, no to raczej w ogóle powinien się zastanowić, czy skoro Skrum Mastera jest dla niego.

Chcę być Scrum Masterem i zobaczę co wyjdzie. Tutaj przykład tej wiedzy, która gdzieś tam jest. Na przykład często na rozmowach kwalifikacyjnych wychodzi temat historii użytkownika. No niby historyjki użytkownika to nie jest w ogóle cokolwiek, o czym Scrum Guide mówi w taki czy inny sposób. No ale jednak mimo wszystko ten temat często się przewija. No i jeżeli ktoś o tym Wiele nie wie to to jest OK to że tak powiem nie jest to dla mnie dyskredytujące. Najgorzej jeżeli ktoś powie że to tylko taki format z którym trzeba układać wymagania żeby deweloperzy bardziej rozumieli. To znaczy że on nie wie skąd to się w ogóle wzięło. Jaka jest naprawdę idea tego. Oczywiście to jest wiedza tak jak powiedziałaś która jest dostępna.

Jeżeli chcemy coś zrozumieć i na jakiś temat się wypowiadać to fajnie żebyśmy wiedzieli co mówimy. Dokładnie. Jeszcze teraz nie wiem, ale chętnie się dowiem. I nie udawać, że wiemy więcej. To jest, tak jak mówiłam, dużo tej wiedzy na początku. Można się pogubić, ale konsekwentnie zdobywać, uczyć się. No dobra. Ja myślę, że wyczerpaliśmy temat. Podaliśmy kilka przykładów, co mówić, czego nie mówić. Życzymy Wam wszystkim powodzenia, jeżeli akurat szukacie nowej pracy jako Scrum Master. A na dzisiaj dziękujemy. Cześć. Dzięki, cześć.