Czy osoby LGBT+ są w Polsce dyskryminowane?

Słuchasz podcastu Czwórki. To jest audycja Bez Tabu w Czwórce. W naszym studiu Alina Radczuk i Beata Tymków. My Rodzice Stowarzyszenie Matek Ojców i Sojuszników Osób LGBTQIA. Dobry wieczór. Dobry wieczór. Mamy. Dobry wieczór. Też się zgadza. Do kogo pozdrawiamy? Czyje mamy? No my jesteśmy mamami osób queerowych. Ja mam córkę transpłciową. Ja mam trójkę dzieci, z czego dwoje to są osoby queerowe. No i teraz wszystko jasne. Razem z nami Kamil Kur, który jest doktorantem, jest nauczycielem akademickim na Uniwersytecie SWPS, ale też edukatorem równościowym. Dobry wieczór, cześć Kamil. Dobry wieczór, cześć. I Przemek Walas, kierownik rzecznictwa w Kampanii Przeciw Homofobii i nie mogę tego nie dodać, Przemek od równości.

Z której z tych kategorii, jeśli chodzi o te kategorie, jest w Polsce całkiem nieźle, a w których po prostu źle, tragicznie i jest tu wiele do zrobienia? Alina. Dla rodzin osób queerowych najtrudniejsza jest chyba ustawa dotycząca tranzycji, w której zmusza się osoby odczuwające inną tożsamość płciową niż ta, którą przypisano przy urodzeniu do tego, żeby pozywały swoje rodziny. I tutaj całe rodziny są dyskryminowane i nie są traktowane po prostu tak jak inni obywatele tego kraju. No to jest bardzo trudne akurat w sądzie, bo też nawet z tego co wiem, razem nie można siedzieć w ławie przy sobie, tylko jest... Od dobrej woli sędziego zależy to, czy rodzina może usiąść razem.

Alino, twoja perspektywa jest podobna? Jeśli pytasz mnie o doświadczenie osobiste, no to ja raczej sama rozpoznaję w sobie też różne zinternalizowane takie stereotypy na temat osób ze społeczności i one mnie zaskakują, bo mnie się wydaje, że ja już jestem dość wyedukowana i że to sporo wiem, a potem nagle się okazuje, że Ja myślę, że to wcale tak nie jest, że ja żyjąc w tej społeczności i w tej kulturze noszę sama w sobie jakieś przekonania, które muszę weryfikować w życiu. A czy mnie spotykają mikroagresje? Tak, też. To znaczy te takie nie wprost.

Tą konkretną jedną osobę ze względu na jej cechę lub domniemaną przeze mnie cechę, że chcę jej powiedzieć coś złego albo chcę jej uczynić krzywdę. I w kontekście tej dyskusji o nowelizacji kodeksu karnego i tego czy karać przemoc, czy karać nienawiść, to tak, bo prawo ma też taki element profilaktyczny. Każe nam się zatrzymać zanim popełnimy jakiś czyn Ale nie oznacza, że ona musi być zawsze. I tutaj Alina bardzo fajnie powiedziała, że to jest ten moment, w którym warto po prostu zadać sobie pytanie, czy moja dyskryminacja, czy moje stereotypy nie wynikają z tego, że kogoś nie lubię, tylko czy wynikają z faktu, że ja nie wiem.

I kwestie światopoglądu to jest coś, o czym możemy dyskutować. Ale to nie jest element, który powinien wpływać na to, jak kształtujemy prawo. Raczej musimy myśleć przez pryzmat tego, czy ja jako legislator, czy prawo, które ja uchwalam, chroni wszystkich w tych krajach, uwzględnia maksymalnie dużo okoliczności. Czy wpływa na to, że w kraju, którym ja rządzę poniekąd, ludzie chcą żyć, czy właśnie decydują się wyjeżdżać, co doświadczaliśmy przez bardzo wiele lat. Alino, Beato, jesteście mamami, ale to nie jest tak, że skończyło się wszystko, kiedy otwarcie przyjęłyście swoje dzieci wtedy, kiedy one dokonały coming outu. Zakładam, że cały czas z nimi rozmawiacie również o tym, co dla nich jest trudne w takim codziennym życiu.

Wiem, że trudno rozmawiać o kimś, kogo nie ma w naszym studiu, ale być może zdradzicie, czego dzisiaj to jest dla nich najtrudniejsze w takim codziennym funkcjonowaniu. Alina. Mnie się wydaje, że coming out mojej córki w ogóle otworzył naszą relację na zupełnie nową jakość. Inny level. Inny poziom szczerości i otwartości. Moja córka po prostu, dzięki temu, że ja trochę wkręciłam się w aktywizm, to tak jakby czuję się bezpiecznie w związku z tym, że ma taką przyjmującą mamę, ale wiem, że ostatnio na przykład na ulicy spotkała ją jakaś przykrość, ponieważ świadczyła taką usługę zbierania podpisów pod deklaracjami Greenpeace'u.

Dobrze, że ma takie podejście, ale zakładam, że nie każdy. Nie każdy, nie każdy. To znowu, to jest kwestia tej bańki, o której wspominaliśmy wszyscy, że jak się z naszego otoczenia Bez tabu. W naszym studiu gościnie i goście Alina Radczuk i Beata Tymków, my Rodzice Stowarzyszenie Matek Ojców i Sojuszników Osób LGBTQIA, Kamil Kur, doktorant nauczyciel akademicki na Uniwersytecie SWPS, edukator równościowy i Przemek Walas, kierownik Rzecznictwa w Kampanii Przeciw Homofobii.

Nie odpuszczę ci Przemek od równości, tak możecie go spotkać w internecie chociażby. Słuchajcie, pojawiło się pytanie od naszego słuchacza Piotra, który faktycznie zainspirował się tym, co wspomniałaś dzisiaj Aliną, mianowicie tym, że coming out twojego dziecka sprawił, że dzisiaj macie zdecydowanie głębszą relację. Jak takie coming outy wyglądają? Jak wyglądały w waszym przypadku, Alina? W mojej rodzinie była taka specyficzna sytuacja, że rozstawaliśmy się z mężem i być może moja córka poczuła, że to jest moment prawdy w rodzinie. Tak myślę, tak o tym lubię romantycznie myśleć. No i ona też zdobyła się na odwagę i powiedziała mi o tym, że jest transpłciowa.

Ona jest zauważalna. To w ciągu ostatnich kilku lat nastąpiło. Dzisiaj wspominając o tym, że jeśli chodzi o tęczową mapę organizacji ILGA Europe i to, że jesteśmy na 49 państw na ósmym miejscu od końca, wspomniałem o tym, że Stowarzyszenie Matek Ojców i Sojuszników Osób LGBTQIA chce tę sytuację zmienić. W jaki sposób? Poprzez szereg aktywności, tu Alina mówiła o tym, że prowadzimy grupy wsparcia w różnych miejscach w Polsce. Realizujemy taki projekt Akademia Zaangażowanego Rodzica. To są takie cykle szkoleń dla rodziców queerowych osób, które odbywają się też w różnych częściach Polski. Co roku od kilku lat przygotowujemy ogólnopolski kongres rodziców osób LGBT.

Tak się zastanawiam, bo wspominałem wam, że przygotowałem pięć stron pytań do was. Oczywiście nie zadałem pytań z ani jednej. Znaczy zadałem trochę, ale nie wszystkie, które bym chciał. Przemku, w takim razie coś optymistycznego jesteś w stanie na koniec powiedzieć, skoro zaczęliśmy od tego rankingu i od tego, że Polska jest na ósmym miejscu, ale od końca, jeśli chodzi o dyskryminację osób LGBTQ+. Tak, oczywiście, że jesteśmy w stanie powiedzieć coś pozytywnego. Alina też ma coś optymistycznego. Tak, jesteśmy w towarzystwie Monaco. Myślę, że chyba nie garnąłby się w takim ujęciu ekskluzywnego grona, w którym aktualnie jesteśmy, ale to co widzę pozytywnego to zmiany społeczne i jednak to, że jest większa niezgoda na wszelkiego rodzaju dyskryminacje.

Jak ja zareaguję? Czy ja będę umiał, umiała zareagować w trudnej sytuacji? Czy ja w dostateczny sposób jestem w stanie okazać wsparcie osobom, czy też zająć stanowisko? Czy ja potrafię bez wstydu opowiadać o seksualności? Czy ja potrafię rozmawiać o osobach LGBT+, I czy na przykład taki bardzo podstawowy element, czy ja myśląc o gejach, pierwsze co mi przychodzi to, że chcę użyć słowa pedał. To w takim razie z tymi pytaniami was zostawiamy. Bardzo dziękuję wam za to dzisiejsze spotkanie, za ostatnie niespełna dwie godziny. Alina Radczuk, Beata Tymków, Kamil Kur i Przemek Walas gościli dzisiaj w czwórce. Dziękuję. Tu Czwórka i Bez Tabu i teraz spokojnie mogę wymieniać.