Mentionsy Mentionsy
Anatomia Władzy
Anatomia Władzy

Ruski mir. Cena bliskości z Rosją

09.09.2026 ·33 min 58 s · 6 rozdziałów

W tym odcinku pokazuję, ile w przeszłości kosztowała Polskę bliskość z Rosją: utratę suwerenności, polityczne podporządkowanie, presję, terror, gospodarcze uzależnienie i eksploatację.Od XVIII-wiecznej Rzeczypospolitej, przez okres zależności od Związku Radzieckiego, aż po współczesną Ukrainę pytam, czy rosyjska strefa wpływów kiedykolwiek była dla jej sąsiadów relacją korzystna i co naprawdę oznacza dziś postulat „normalizacji” stosunków z Moskwą.Książki i teksty wykorzystane przy przygotowaniu odcinka:Norman Davies „Boże Igrzysko”Piotr Gursztyn „Dlaczego Rosjanie są inni. Historia mentalności rosyjskiej”Andrew Lambert „The Crimean War: British Grand Strategy against Russia, 1853–1856”Christopher Layne „The Unipolar Illusion: Why New Great Powers Will Rise”Romuald Spasowski „Spowiedź Ambasadora”

16:52 · Przykłady z korupcji w PRL-u 5

Historia polsko-rosyjska pokazuje, że rosyjska wizja relacji z sąsiadami nie opiera się na wymianie, ale na podporządkowaniu, wykorzystywaniu i terroryzowaniu, nie dając nic korzystnego w zamian. W czasach PRL-u polska polityka zagraniczna i gospodarcza pozostawała pod wpływami Moskwy. Tutaj bardzo ciekawe z punktu widzenia gospodarczego są na przykład wspomnienia Romualda Spasowskiego, ambasadora Polski między innymi w Stanach Zjednoczonych. W swojej książce Spowiedź ambasadora Spasowski opisuje właśnie, że w 1973 roku zadłużenie polskie w Stanach Zjednoczonych obejmowało 4 miliardy dolarów i w tym czasie wciąż szybko rosło.

To będzie bardzo ważne troszeczkę dalej. Spasowski wspomina o roku 1975, kiedy to zaczęły w Warszawie we wrześniu wybuchać groźne pożary. W Śródmieściu doszczętnie spłonął Centralny Dom Towarowy, następnie wybuchł pożar w fabryce urządzeń elektrycznych Róża Luxemburg, a potem podpaliły się duże zakłady drukarskie, a następnie stalowy most łazienkowski na Wiśle. Spasowski wspomina, że pojechał właśnie wtedy na miejsce zdarzenia, gdzie wdał się w rozmowę ze starszym milicjantem, który szepnął do niego, że wylany został napal lub fosfor, aby stopić żelazo.

W sumie było siedem pożarów, a pracownicy MSZ-u opowiadali, że na murach w Warszawie pojawiły się napisy, siedem pożarów na siódmy zjazd. Przygotowywano się wtedy na siódmy zjazd partii komunistycznej. Spasowski pisze, że analizując wydarzenia zatrzymał się przy niedawnej wizycie Alekseja Kosygina z Moskwy, kiedy właśnie to odbyły się między stroną polską a rosyjską bardzo trudne rozmowy gospodarcze. Moskwa wiele żądała, natomiast Gierek miał się tym żądaniom sprzeciwstawiać. Spasowski uważał, że atakami terrorystycznymi Związek Radziecki chciał właśnie zmusić Polskę do podporządkowania i posłuszeństwa.

A chodziło o to, że Polska otrzymała w tamtym czasie wiele kredytów finansowych od państw zachodnich, w tym USA, Francji czy Niemiec. Natomiast Moskwa żądała, aby oddać im dwa miliony marek, które właśnie otrzymaliśmy w kredycie od Niemiec, a które miały być przeznaczone na narządzbój gospodarczy. No, nie muszę chyba komentować, że te metody Moskwy znamy wszyscy i z przeszłości, i z tego, co się dzieje teraz, czy to w Ukrainie, czy właśnie w państwach Europy, również w Polsce. Spasowski wspomina, że pod koniec roku 1976 roku zadłużenie Polski wynosiło już 12,2 miliarda dolarów, a do końca 1977 roku złosło przez ok. 44%.

Banki odmawiały Polsce kredytów, maszyny stały z braku surowców, a Polsce groziło bigno bankructwa. Aby zrozumieć taką sytuację Spasowski pisze, że trzeba poznać stosunki gospodarcze z Sowietami. Zawsze był to układ silniejszego ze słabszym, przy czym, cytuję, w domu tego słabszego działała tzw. piąta kolumna przyjaciół Sowietów, gotowa na wszelkie usługi i machinacje. Koniec cytatu. Związek Radziecki grabił Polskę od samego początku. Kupowali za bezcen węgiel, wywozili urządzenia przemysłowe, a jednostką przeliczeniową był łubel transferowy. Oczywiście Sowietom opłacało się kupowanie od Polski, ponieważ w polskich wyrobach przemysłowych prawie połowa wkładu materiałowego była pochodzenia zachodniego, czyli została zakupiona za twarde dolary.

22:34 · Obecna sytuacja w Ukrainie 1

Spasowski wspomina również na przykład o ciężkich maszynach budowlanych i drogowych produkowanych na amerykańskiej licencji International Harvester, które były wysyłane tylko na wschód. Czyli na przykład konserwy mięsne robione w zakładach wybudowanych w Polsce przez firmę z Chicago i które te właśnie konserwy były potajemnie wywożone nocami. Podjeżdżały wojskowe rosyjskie ciężarówki i wyjeżdżały wypełnione towarem. I takich przykładów naprawdę możemy mnożyć w każdej dziedzinie. Moskwa oczywiście wiedziała, że Polska stracza się w ruinę. Spasowski uważał, że dla Moskwy bardziej korzystna była Polska utopiona w nędzy, głodzie i chorobach, bo wtedy nie miała ani siły, ani czasu, ani możliwości, aby walczyć o swoją suwerenność.

Pokazano wszystkie 6 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.