Mentionsy
ohistorie.eu
ohistorie.eu
13.03.2026 10:28

Metadokument Zagłady: ekspozycja historyczna w Sobiborze

Zapraszamy do wysłuchania podcastu powstałego na podstawie filmu autorstwa Dominiki Macochy i Adama Piętaka pt. „Metadokument Zagłady: ekspozycja historyczna w Sobiborze”.Film powstał z inicjatywy Muzeum – Miejsca Pamięci KL Plaszow w Krakowie oraz naukowego portalu ohistorie.eu. Rozmowę z dr. Tomaszem Kranzem prowadzi prof. dr hab. Anna Ziębińska-Witek.Dr Tomasz KranzGermanista, historyk i muzeolog, dyrektor Państwowego Muzeum na Majdanku. Członek licznych zespołów eksperckich, w tym Rady ds. Muzeów i Miejsc Pamięci Narodowej przy Ministrze Kultury i Dziedzictwa Narodowego (od 2018) oraz polskiej delegacji w International Holocaust Remembrance Alliance (od 2019).Autor publikacji poświęconych historii obozu koncentracyjnego w Lublinie, Holokaustowi i muzealnictwu, m.in.: Edukacja historyczna w miejscach pamięci. Zarys problematyki (2009) oraz Zagłada Żydów w obozie koncentracyjnym na Majdanku (2010).Redaktor tomów m.in.: Muzea w poobozowych miejscach pamięci. Tożsamość, znaczenia, funkcje (2017), Pedagogika pamięci. O teorii i praktyce edukacji w muzeach martyrologicznych (2018), Historia w przestrzeniach pamięci. Obozy – „miejsca po” – muzea (2021), Infrastruktura akcji „Reinhardt” (2023), Przeszłość w muzeach historycznych. Reprezentacje i narracje (wspólnie z A. Skrabek, 2024), a także współredaktor i współautor monografii Więźniowie KL Lublin 1941–1944 (2022).Prof. dr hab. Anna Ziębińska-WitekHistoryk, metodolog, muzeolog, pracuje na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Zajmuje się muzeologią, teoretycznymi problemami wiedzy o przeszłości oraz reprezentacjami historii w werbalnych i wizualnych dyskursach kultury współczesnej. Stypendystka Fundacji Kościuszkowskiej (w Muzeum Holokaustu w Waszyngtonie) oraz Fundacji Fulbrighta (Princeton University).Autorka m.in. monografii: Holocaust. Problemy przedstawiania (2005), Historia w muzeach. Studium ekspozycji Holokaustu (2011), Muzealizacja komunizmu w Polsce i Europie Środkowo-Wschodniej (2018). Ta ostatnia praca ukazała się również po angielsku jako Musealisation of Communism in Poland and East Central Europe (2024). Autorka przekładu studium Berela Langa Nazistowskie ludobójstwo. Akt i idea (2006).O filmieNagranie zrealizowano na terenie byłego niemieckiego obozu zagłady w Sobiborze. Głównym tematem rozmowy jest współczesna forma upamiętnienia i ekspozycja historyczna Muzeum w Sobiborze, wyróżniona w europejskim konkursie muzealnym w 2024 roku.Rozmowa w wersji rozszerzonej została opublikowana na łamach czasopisma:„Rocznik Muzeum KL Płaszow”, 2025, nr 2, s. 122–143.

Sobibór Muzeum Sobiboru Muzeum Pojezierza Łęczyńsko-Włodawskiego Muzeum Holokaustu Globocnik Ministrze Kultury i Dziedzictwa Narodowej Tomasza Blata Welter Dylewski Holokaustem Muzeum Miejsca Pamięci w Państwowe Muzeum na Tomaszem Kranzem Muzeum Auschwitz-Birkenau

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 15 wyników dla "Sobibór"

Sobibór był jednym z obozów działających w ramach tzw.

Pierwszym takim obozem był Bełżec, później Sobibór, a trzecim Treblinka.

Sobibór był podporządkowany całkowicie realizacji dwóch celów.

Natomiast wieś Sobibór

Nieliczni świadkowie, którzy później się rozproszyli po świecie, część została w Polsce, ale większość wyjechała i nie od razu byli w stanie jakby przebić się do świadomości, do opinii publicznej, do świadomości historycznej z tą informacją, że było takie miejsce jak Sobibór, obóz Zagłady, który wyglądał zupełnie inaczej niż Auschwitz.

Na ziemiach polskich obozy zagłady natychmiastowej Bełżec, Sobibór, Chełmno nad Nerem, Treblinka wspomniano jedynie przy okazji śledztw prowadzonych w latach 1945-1946 przez Główną Komisję Badania Zbrodni Niemieckich w Polsce.

Więc ci Ukraińcy, którzy mieszkali we wsi Sobibór w czasie II wojny światowej, bo tam głównie mieszkali Ukraińcy, chociaż byli też Polacy, czyli wyznania rzymskokatolickiego, prawdopodobnie z Sobiboru zostali wywiezieni w 1944 czy 1945 roku.

Więc to jest jakby moment przełomowy, że zaczyna Sobibór funkcjonować w przestrzeni publicznej jako miejsce pamięci.

No miały wpływ ogromny, to jest zresztą, ja kilkakrotnie już to podkreślałem, jeżeli spojrzymy na Sobibór w szerszym kontekście miejsc zagłady czy miejsc w ogóle związanych z prześladowaniem, to chyba nie ma takiego miejsca w Europie, które byłoby tak...

A Sobibór różnił się tym od np.

I to przypomnijmy, że Sobibór był od 2008 roku projektem o charakterze międzynarodowym.

Jeżeli chodzi o Sobibór to trzeba przypomnieć, że rzeczywiście w tym kopcu symbolicznym było okienko, mówimy o realizacji z lat 30. i tam można było zobaczyć

I właśnie tutaj widzimy, to nie jest inscenizacja w sensu stricte, to jest po prostu nadruk z blachą z napisem Sobibór, który ma tylko zwrócić uwagę, a jednocześnie można tutaj zaobserwować dzięki multimediom, jak te pociągi, jak przebiegała ich trasa, tak?

Ona była zresztą konsultantem tego filmu, o którym rozmawialiśmy Escape from the Sobibór.

Dziękuję bardzo Panu Dyrektorowi, dziękuję Państwu i nie wiem czy mogę, czy to wypada, ale zaprosić Państwa do tego niezwykłego miejsca, jakim jest właśnie Muzeum Miejsce Pamięci Sobibór.

Ostatnie odcinki