Mentionsy

Wiesz co, no to są chyba też świadectwa trzy ewolucji myślenia Bartha o literaturze, o swoim własnym pisarstwie, bo wydaje mi się, że każdy z tych tekstów...

To są dwa inni pisarze i nie wiem, na ile to jest kokieteria, na ile to jest skromność, a na ile to jest autentyczna świadomość Bartha tego, jak trudnym jednak materiałem czytelniczym są jego własne teksty.

Dla nas to nie jest zaskakujące, ale trzeba pamiętać, że mówimy o esejach, które powstały odpowiednio w roku 68, kiedy nikt za bardzo jeszcze nie wiedział, czym ten postmodernizm jest, usiłowano go zdefiniować i ten esej Bartha, Literatura Wyczerpania, był jedną z prób, bardzo ważną zresztą, do dzisiaj bardzo istotną prób uchwycenia czegoś, jakiegoś momentu.

W tym pierwszym tekście widziałbym Bartha jako kogoś, kto...

Pamiętajmy, że to słowo, ja sam się nad nim zastanawiam, ponieważ myślę o tym, żeby przełożyć kilka esejów Bartha od nowa i sam się zastanawiam nad tym.

Po drodze jest jeszcze letter, z której nie mamy po polsku, ale która jest takim paroksyzmem tej eksperymentalności Bartha, jakimś też krańcowym tekstem takim, w którym on musiał chyba zawrzeć wszystkie te swoje obsesje, żeby się z tego wypisać i w pewnym sensie móc zacząć od nowa.

Pamiętamy może z poprzednich naszych audycji, że mówiliśmy o tym, że Letras, mimo tego, że to powieść, która wydana została w roku 79, to ona powstawała przez wiele lat, więc ona należy pod wieloma względami, mentalnie też, względem wrażliwości, do tego wcześniejszego etapu w twórczości Bartha.

U Bartha ten radykalizm wydaje mi się również jest, ale on chyba zdaje sobie sprawę z tego, że awangarda się skończyła.

I Bartha to bardzo zmartwiło.

Zauważ, że kiedy Borges chce rozmawiać o pisarzach amerykańskich, mówi do Bartha, oni się umawiają na wykład, to mówi, mogę opowiadać o każdym klasyku amerykańskim.

To ja sobie też pozwolę w tym miejscu na odrobinę prywaty, być może to już mówiłem gdzieś indziej, bo zawsze bardzo mnie wzrusza ten moment, w którym Barth mówi, no nie sądzę, żeby ktoś inaczej czytał Borgesa, dlatego że czytał Bartha.

To znaczy ja na Borgesa, przyznaję, trafiłem przez Bartha.

Znaczy ja najpierw zacząłem czytać Bartha, ja najpierw Bartha odkryłem i dopiero z Bartha, jako student anglisty kino jakiegoś tam pierwszego roku, przez Bartha trafiłem na Borgesa.

I kiedy ja zacząłem czytać fikcje, te opowiadania, o których Barth mówi najwięcej, to czytałem je właśnie przez pryzmat już eseju Bartha.

Więc teraz patronuję pierwszym kilku powieściom Bartha, Borch jest pewnie kolejnym, a ten moment, który mamy w literaturze od nowy...

To są pytania, które mnie absorbowały zanim przeczytałem ten tekst Bartha i z radością je tam odnalazłem i odnalazłem w pewnym sensie odpowiedzi na nie.

Z drugiej strony, jeżeli coś z Bartha przetrwało...

Dowiemy się tam nieco na temat drogi Bartha, który przemieszcza się między różnymi uniwersytetami, najpierw jako młody człowiek, potem jako człowiek trochę starszy, jeszcze starszy.

No właśnie, bo dla Bartha te wszystkie spotkania z Borgesem są formacyjne i definiujące.

Nie tylko wynika to z istotności, powiedzmy, Borgesa dla całej literatury dwudziestowiecznej versus istotności Bartha dla całej literatury dwudziestowiecznej, która jednak jest chyba inna, ale wynika to też pewnie z tego, co nazwałeś wcześniej, albo może nie nazwałeś tak, może ja to teraz tak nazwę, z jakiejś uniżoności, która

przeczytać ten tekst bardzo uważnie, ten esej Bartha, to się okaże, że tam jest garstka tych utworów Borgesa, do których on wciąż wraca.

Przyklaskuję, przyklaskuję temu przedsięwzięciu, chociaż nie zazdroszczę Bartha akurat jako autora, na którym będziesz testował angielsyznę i wybrałeś sobie też jeden z najtrudniejszych jego utworów do tego, żeby tę testować.