Mentionsy
Żydzi i inni Polacy
Żydzi i inni Polacy
14.08.2025 15:00

24. Jak wspominano Mordechaja Anielewicza? - gościni dr Maria Ferenc

W dzisiejszym odcinku wraz z Moniką Jaremków łączymysię zdalnie z Marią Ferenc, by porozmawiać z nią o dowódcy ŻOB-u Mordechaju Anielewiczu oraz o tym, w jaki sposób był on pamiętany i upamiętniany. Dzięki rozmowie możemy dowiedzieć się, co postać Anielewicza znaczyła dla historyków, opinii publicznej oraz ocalałych z Zagłady. Możemy przyjrzeć się też temu, w jaki sposób powstawał mit przywódcy powstania w getcie oraz jak nim manipulowano. Zapraszamy do słuchania!

------------------------------

Prowadzący Tomasz Duda

Nauczyciel, nauczyciel akademicki, popularyzator wiedzy. Ukończył filologię polską ze specjalizacją historia i kultura Żydów polskich. W szkołach żydowskich we Wrocławiu uczy polskiego i hebrajskiego. Na judaistyce wykłada wprowadzenie do judaizmu oraz język hebrajski. Więcej informacji o działalności Tomasza Dudy znaleźć można pod tym linkiem: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://judaistyka.uni.wroc.pl/katedra-judaistyki/zespol/doktoranci/tomasz-duda/⁠⁠⁠⁠⁠


Gościni odcinka 24 dr Maria Ferenc

badaczka historii Żydów w trakcie Zagłady. W Katedrze Judaistyki realizuje grant „Mordechaj Anielewicz – biografia i pamięć” finansowany przez Narodowe Centrum Nauki.

Studia magisterskie ukończyła na Uniwersytecie Warszawskim w ramach Kolegium Międzydziedzinowych Indywidualnych Studiów Humanistycznych i Społecznych (MISH). Jej praca doktorska napisana pod opieką prof. dr hab. Barbary Engelking na Wydziale Socjologii UW dotyczyła obiegu wiadomości w getcie warszawskim. Książka „Każdy pyta, co z nami będzie”. Mieszkańcy getta warszawskiego wobec wiadomości o wojnie i Zagładzie przygotowana w oparciu o tę dystertację zdobyła wiele nagród i wyróźnień, m.in. Nagrodę Historyczną „Polityki” oraz wyróżnienie w konkursie The Yad Vashem International Book Prize for Holocaust Research 2022.

Stypendystka m.in. Yad Vashem, United States Holocaust Memorial Museum, Fondation Memoire de la Shoah, finalistka Nagrody Naukowej „Polityki” (2023). Koordynatorka projektu angielskiego wydania Archiwum Ringelbluma i projektu badawczego „Encyklopedia getta warszawskiego”. Współredaktorka 3 tomów dokumentów z Archiwum Ringelbluma. 

Pracowała jako jedna z kuratorek Wystawy Głównej w Muzeum POLIN (2010-2014), od 2017 związana z Działem Naukowym Żydowskiego Instytutu Historycznego im. Emanuela Ringelbluma. Jej zainteresowania badawcze obejmują getto warszawskie, historię żydowskiej konspiracji i oporu w trakcie Zagłady.

maria.ferenc[at]uwr.edu.pl


Jakub Wilk - producent odcinków. Więcej informacji o działalności dr Jakuba Wilka znaleźć można pod tym linkiem: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://dziennikarstwo.uni.wroc.pl/en/instytut/wykadowcy/pracownicy/jakub-wilk/⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠


Semira Jassim - autorka grafik promujących odcinki. Więcej informacji o twórczości Semiry znaleźć można pod tym linkiem: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://www.linkedin.com/in/semira-jassim/⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠


Więcej o działalności Katedry Judaistyki znajdziesz tu:

Instagram ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://www.instagram.com/judaistyka_uwr/⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Facebook⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ https://www.facebook.com/judaistykauwr⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠YouTube ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://www.youtube.com/channel/UCoiuvrxf064ZoI0oKuRl-rQ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠www ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://judaistyka.uni.wroc.pl/⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠


Chcesz zostać naszym studentem/studentką? Zapraszamy do zapisów pod tym linkiem: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://judaistyka.uni.wroc.pl/⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠


W sprawie podcastu zapraszamy do kontaktu pod adresem:

[email protected]


------------------------------

Katedra Judaistyki im. T. Taubego

Uniwersytet Wrocławski

Św. Jadwigi 3/450-266 Wrocław

[email protected]

Sekretariat   +48 71 375 28 11

Biblioteka     +48 71 375 20 17

Anielewicza Ringelblum Anielewicza Mordechaja Anielewicza Haszomer Bund H. Maria Ferenc Tadeusza Tałbego BETAR Anielewicz Monika Jaremków Katedry Judaistyki im. Żydowskiej Organizacji Bojowej Gniazda Warszawskiego

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 19 wyników dla "Anielewicza"

Biografia i pamięć, staram się trochę odkodować to, co jest za tym ciekawe i co tam właściwie jest w tej biografii Anielewicza, co wiemy, czego nie wiemy, jak te fakty, które

No więc tutaj ten przeskok jest zastanawiający, ale na pewno ta polityka była dla młodego Anielewicza bardzo ważna i po tej zmianie on już Haszomer HaTzair, nazwa tej organizacji po hebrajsku oznacza Młody Strażnik.

My wiążemy ten wyjazd Anielewicza do Rumunii z takim rozpoznawaniem tego, czy dałoby się mimo tych wojennych warunków kontynuować emigrację Żydów właśnie do mandatu Palestyny.

To jest to, że Anielewicza wówczas nie było w Warszawie, ponieważ takim jego częstym zadaniem było to, że on wyjeżdżał do innych gniazd, w innych miastach, oczywiście zakonspirowany i tam czuwał nad tym, jak im idzie praca właśnie wychowawcza.

I w ten sposób życie Mordechaja Anielewicza się kończy.

I to jest ten moment, kiedy biografia Anielewicza jako biografia się kończy.

Różne są oceny tego gestu, więc spróbujmy teraz powiedzieć trochę o narracjach krążących wokół postaci Anielewicza już po jego śmierci, ponieważ gdzieś tam w świadomości niefachowców dominująca jest zdaje się narracja, którą

Wydaje mi się, że wypadałoby zacząć od tych, którzy Anielewicza znali i cenili, więc Heike Klinger i Ringelbluma.

To jest kwestia de facto, one powstają parę miesięcy po śmierci Anielewicza, więc wydaje mi się, że to, co należałoby powiedzieć w pierwszej kolejności, to to, że samo powstanie i właśnie ta zbiorowa śmierć bojowców, w tym komendanta, to są wydarzenia, które mają ogromny potencjał symboliczny, który zostaje rozpoznany

To była mała syjonistyczna lewicowa partia, która była w czasie wojny najbliższym partnerem politycznym ruchu macierzystego Anielewicza, czyli Hashomer Hatsair.

Ringelblum znał Anielewicza, który był od niego znacznie, znacznie młodszy.

Oczywiście tam w jego tekście wymieszane są właśnie te wspomnienia właśnie o tym, jak młody Anielewicz przychodzi do niego pożyczyć książki, jak oni się poznają i bardzo szybko ustępuje też właśnie takiemu ujmowaniu Anielewicza

Ale mimo to Ringelblum właśnie tak wywyższał ten sposób śmierci powstańców, no i Anielewicza z tym bardzo utożsamiał.

Czyli oddziale partyzanckim imienia Mordechaja Anielewicza, który utworzyli ocaleni z getta, z powstania bojowcy żydowskiej organizacji bojowej, którzy wydostali się poza getto i właśnie utworzyli oddział partyzancki i nazwali je po zmarłym.

Ogólnopolskim właśnie rolę Anielewicza w powstaniu.

Przedstawiciele tej organizacji angażują się w sposób absolutnie szczególny w upamiętnianie Anielewicza.

Oni też organizują uroczystości na tak zwanym kopcu Anielewicza, czyli na takim kopcu usypanym na

Są to jedni z tych artykułów w artykułach prasowych w Polsce powojennej, które miały osadzać Anielewicza właśnie w tym określonym kontekście.

W 27. książka się ukaże i będzie można się dowiedzieć więcej o i właśnie życiu Mordechaja Anielewicza i tym jego życiu po życiu, jeśli można tak powiedzieć.

Ostatnie odcinki