Mentionsy

Żydzi i inni Polacy
Żydzi i inni Polacy
07.08.2025 15:00

23. Zmiany, zmiany, zmiany… - gość dr Wojciech Tworek

Dziś w podkaście same nowości: po pierwsze, nowawspółprowadząca – Monika Jaremków, po drugie, jako gość nowy kierownik Katedry Judaistyki – Wojciech Tworek. Rozmawiamy o zmianie warty w Katedrze oraz onajwiększej miłości naszego interlokutora – chasydach, osobliwie o chasydzkiej popkulturze. W trakcie programu padnie odpowiedź na kluczowe pytanie: czy dr Tworek jadał kaszę. Słuchajcie więc uważnie!

------------------------------

Prowadzący Tomasz Duda

Nauczyciel, nauczyciel akademicki, popularyzator wiedzy. Ukończył filologię polską ze specjalizacją historia i kultura Żydów polskich. W szkołach żydowskich we Wrocławiu uczy polskiego i hebrajskiego. Na judaistyce wykłada wprowadzenie do judaizmu oraz język hebrajski. Więcej informacji o działalności Tomasza Dudy znaleźć można pod tym linkiem: ⁠⁠⁠⁠⁠https://judaistyka.uni.wroc.pl/katedra-judaistyki/zespol/doktoranci/tomasz-duda/⁠⁠⁠⁠


Gość odcinka 23 dr Wojciech Tworek

Nowy kierownik w Katedrze Judaistyki. Interesuje się historią i kulturą chasydyzmu oraz żydowskiej ortodoksji. Studiował filozofię (UJ) i hebraistykę (UW). Absolwent rocznego kursu w Paideia Institute for Jewish Studies in Sweden. Doktorat, pisany pod kierownictwem Ady Rapoport-Albert i Naftalego Loewenthala, obronił na University College London. Po studiach doktoranckich przebywał na stażach podoktoranckich w Zakładzie Studiów Żydowskich UWr i w Anne Tanenbaum Centre for Jewish Studies na Uniwersytecie w Toronto. Był członkiem zespołu przygotowującego angielskie tłumaczenie jidyszowych materiałów przechowywanych w Archiwum Ringelbluma. Autor monografii Eternity Now. Shneur Zalman of Liady and Temporality (State University of New York Press, 2019) oraz tłumaczenia i opracowania autobiografii Natana Sternharza pt. Dni Natana (PWN, 2021) w ramach projektu „Kanon literatury wspomnieniowej Żydów polskich”. Obecnie wraz z Marcinem Wodzińskim i zespołem tłumaczy przygotowuje Antologię opowieści chasydzkiej (Ossolineum) oraz pracuje, w ramach grantu NCN Sonata, nad monografią ruchu Chabad-Lubawicz w międzywojennej Polsce pod roboczym tytułem The Polish Exile: Chabad Hasidism in Interwar Years.

Ponadto zajmuje się opracowaniem archiwum Ady Rapoport-Albert w zbiorach biblioteki Katedry Judaistyki oraz prowadzi spotkania z literaturą chasydzką dla studentów, absolwentów i przyjaciół Katedry. https://judaistyka.uni.wroc.pl/katedra-judaistyki/zespol/pracownicy/wojciech-tworek-2/


Jakub Wilk - producent odcinków. Więcej informacji o działalności dr Jakuba Wilka znaleźć można pod tym linkiem: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://dziennikarstwo.uni.wroc.pl/en/instytut/wykadowcy/pracownicy/jakub-wilk/⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠


Semira Jassim - autorka grafik promujących odcinki. Więcej informacji o twórczości Semiry znaleźć można pod tym linkiem: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://www.linkedin.com/in/semira-jassim/⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠


Więcej o działalności Katedry Judaistyki znajdziesz tu:

Instagram ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://www.instagram.com/judaistyka_uwr/⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Facebook⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ https://www.facebook.com/judaistykauwr⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠YouTube ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://www.youtube.com/channel/UCoiuvrxf064ZoI0oKuRl-rQ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠www ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://judaistyka.uni.wroc.pl/⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠


Chcesz zostać naszym studentem/studentką? Zapraszamy do zapisów pod tym linkiem: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://judaistyka.uni.wroc.pl/⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠


W sprawie podcastu zapraszamy do kontaktu pod adresem:

[email protected]


------------------------------

Katedra Judaistyki im. T. Taubego

Uniwersytet Wrocławski

Św. Jadwigi 3/450-266 Wrocław

[email protected]

Sekretariat   +48 71 375 28 11

Biblioteka     +48 71 375 20 17

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 23 wyników dla "Chabad"

Ten pierwszy projekt, który mam nadzieję niedługo oficjalnie zakończę, poświęcony jest historii ruchu chasyckiego Chabad Lubawicz w międzywojennej Polsce.

Gdy myślimy chasydyzm, myślimy Chabad.

Znaczy nie jestem pewien czy... Myślę, że zacznę od tego co powiedziałeś o emblematyzmie Chabad i o tym, że mówimy chasydyzm, a myślimy Chabad, mówimy Chabad, a myślimy chasydyzm.

Ponieważ to jest owszem dosyć częste, ale jest to zjawisko stosunkowo niedawne i związane jest z bardzo dużą rolą ruchu Chabad Lubawicz od lat pięćdziesiątych XX wieku.

Natomiast oczywiście Chabad Lubawicz jest jedną z wielu, gałęzi chasydyzmu jest jedną z wielu grup chasydzkich i w czasach, którymi ja zajmuję się w tym pierwszym moim projekcie, Chabad Lubawicz zdecydowanie nie jest żadną z grup dominujących.

Chabad Lubawicz wywodzi się z pogranicza białorusko-rosyjskiego dzisiejszego.

Doktryny i praktyki chasyckiej zaczęło być nazywane właśnie Chabad.

I tak więc dopiero w drugiej dekadzie XIX wieku Chabad uzyskał tą drugą część tej...

Podwójnej nazwy Chabad Lubawicz.

To jest o tyle też ważne, że potem w kolejnych pokoleniach Chabad przeszedł coś w rodzaju rozbicia dzielnicowego i Chabad Lubawicz nie był jedyną grupą identyfikującą się z tą tradycją.

Były też Chabad Bobrujsk, Chabad...

Kopyś, Chabad w kilku jeszcze innych miejscach i gdzieś w okolicach I, II, może nawet początków III dekady XX wieku Chabad zjednoczył się na nowo pod Egidą Lubawicką i w zasadzie poza takimi małymi, nie do końca znaczącymi odłamami do dziś w zasadzie funkcjonuje tylko pod postacią Chabadu Lubawiczy.

Jak do tego doszło, że Chabad z miejscowości Lubawicze znalazł się na Bruklinie?

Chabad do lat XX wieku działa przede wszystkim na terytoriach obecnej Rosji, Białorusi i Ukrainy.

Chasydów, byłych chasydów, osób w jakiś sposób rodzinnie związanych z tradycją lubawicką, którzy znaleźli się w Stanach Zjednoczonych i stanowili taką bazę też, która, bazę zwolenników finansujących w dużej mierze działania ruchu Chabady w międzywojennej Europie Środkowo-Wschodniej.

I trzecia rzecz, która zadecydowała o takiej istotnej roli Chabadu dziś i o takiej dużej widoczności tego ruchu na tle innych grup chasydzkich, to fakt, że jeszcze pod panowaniem, pod władzą szóstego rebego lubawickiego, czyli Józefa Ickhaka Sznejersona, o którym wspomniałem, Chabad aktywnie zaangażował się w...

I wszystko to sprawiło, że Chabad dziś jest tą marką, jaką jest.

Tymczasem w wielu, zwłaszcza niedawnych publikacjach, publikacjach internetowych, w mediach społecznościowych prowadzonych przez Hasidów Chabad, kasza pojawia się jako takie tajemnicze, etniczne jedzenie, w którym zawarta jest właśnie kwintesencja chabackiej kultury i kwintesencja chabackiego przywiązania do tradycji.

I przez chasydów Chabad obchodzone jest jako święto wyzwolenia pierwszego przywódcy tego ruchu, Szneura Zolomana, też wspomnianego przeze mnie chwilę temu, z carskiego więzienia.

Publiczności i chabackiej, i niechabackiej etosu ruchu Chabad jako właśnie ruchu autentycznego, duchowego oporu wobec tych rozmaitych bolączek, z którymi Żydzi musieli radzić sobie w przyszłości i muszą radzić sobie w niezupełnie prostym świecie dziś.

Praktyk kuchennych społeczności żydowskich na terytoriach zamieszkiwanych przez hasedów Chabad przed zagładą.

Niech kasza stanie się takim wehikułem, którym przemieścimy się od ogólnego spojrzenia na Chabad Lubawicz do twojego drugiego zainteresowania badawczego, bo

Te projekty Kashi, też moje wcześniejsze badania nad Chabadem i to zainteresowanie kulturą popularną łączy coś, co w jakimś sensie też cechuje wyoutowane przez Ciebie wrocławskie badania nad chasydyzmem, czyli refleksja nad chasydyzmem jako kulturą egalitarną.