Mentionsy

Średnio spędzamy w niej aż 80 tys. godzin, a mimo to rzadko poddajemy ją egzystencjalnej refleksji, dopóki nie zostaniemy przyparci do muru prostym pytaniem: „czy lubisz to, co robisz?”.

Praca – dla jednych to spełnianie marzeń, dla innych siermiężna konieczność, którą bez większej straty (oprócz wypłaty!) mógłby zastąpić prosty algorytm. Jak zmienia Ciebie: daje drogę do samorealizacji, czy raczej prowadzi w pułapki bezwzględnego za*ierdolu, w którym zdrowy podział czasu pracy i odpoczynku zanika?

W najnowszym odcinku „Polowania na Idee” Karol Kleczka i Michał Jędrzejek analizują napięcie między ambicjami moralnymi, a brutalną koniecznością opłacenia rachunków. Zastanawiają się, dlaczego zawody o największym znaczeniu społecznym – te oparte na opiece i relacji – są systemowo czynione niewidzialnymi i najsłabiej opłacanymi. Pytają na czym polega fenomen bullshit jobs, czyli prac bez sensu, których istnienie domaga się jednak ciągłego usprawiedliwienia.

Wyruszamy w intelektualną podróż przez głośne diagnozy Davida Graebera o zjawisku „g*ówno wartych” prac, po matematyczny pragmatyzm ruchu efektywnego altruizmu spod znaku „80,000 Hours”. Szukamy nadziei w „pracy emocjonalnej” i nowym paradygmacie wspólnotowości, dowartościowując pracę opiekuńczą. Zastanawiamy się jak odkryć, w którym momencie twoja praca traci sens – i ten moment być może wyprzedzić.

Spis treści:

(▶01:45) Praca jako tożsamość

(▶10:47) Co tworzy dobrą pracę?

(▶23:08) Jakie prace są "bez sensu"?

(▶42:30) Niewidzialne etaty i praca opiekuńcza

(▶49:54) Bardzo potrzebna utopia

W odcinku wspominamy poniższe lektury:

- felieton Karola Kleczki z lutowego ZNAKU: https://www.miesiecznik.znak.com.pl/mniej-mailowania-wiecej-gadania/

- https://80000hours.org/

- Jonathan Crary, 24/7. Późny kapitalizm i celowość snu, tłum. D. Żukowski, Kraków 2022.

- Wiesławiec Deluxe, Każda praca hańbi. Pozdrowienia z późnego kapitalizmu, Kraków 2022.

- Olga Gitkiewicz, Co się stało z naszą pracą, „Znak”, wrzesień 2025,

https://www.miesiecznik.znak.com.pl/co-sie-stalo-z-nasza-praca/

- David Graeber, Praca bez sensu. Teoria, tłum. M. Denderski, Warszawa 2019.

- David Graeber, The Revolt of The Caring Classes [w:] Ultimate Hidden Truth of the World. Essays, New York 2024.

- Jan Lucassen, Historia pracy. Nowe dzieje ludzkości, tłum. T. Markiewka, Kraków 2023.

- Rose Hackman, Praca emocjonalna. Jak niewidzialna praca kształtuje nasze życie i jak poznać się na własnej sile, tłum. A. Paszkowska, Warszawa 2025.

- Zuzanna Kowalczyk, Czy jesteśmy swoją pracą, „Pismo”, maj 2024 r.,

https://magazynpismo.pl/idee/esej/czy-jestesmy-swoja-praca-zuzanna-kowalczyk/

- Will McAskill, Doing Good Better, New York 2015.

Dźwięk i realizacja: Tomasz Kruk