Mentionsy
UE-Mercosur to tylko początek. 8 negocjowanych umów i 10 konkretnych rozwiązań.
Czy umowa UE-Mercosur to jedyne wyzwanie, przed którym stoi polska gospodarka? W tym odcinku udowadniam, że to zaledwie jeden z ośmiu kluczowych frontów handlowych, które ważą się właśnie teraz. Jeśli nie wprowadzimy konkretnych bezpieczników, polskie rolnictwo i przemysł czeka walka na skrajnie nierównych zasadach.
W tym materiale dokładnie przedstawiam i omawiam 8 umów handlowych, które kształtują naszą rzeczywistość w 2026 roku:
() Mercosur, () USA,() Ukrainą,() krajami Afryki,() Indiami,() Turcją,() Indonezją() AustraliąKażdy z tych kierunków to szanse, ale też ogromne zagrożenia dla Polski.
Co najważniejsze, nie ograniczam się do diagnozy problemów. W filmie szczegółowo opowiadam o 10 konkretnych rozwiązaniach, które mogą stać się nowym standardem uczciwego handlu:
() TAAM – Mechanizm wyrównywania asymetrii i fundusz solidarnościowy.
(]) Klauzule Lustrzane (Mirror Clauses) – Wymóg tożsamych standardów produkcji.
() Pakiet Przejrzystości (CTP) – Czytelne etykiety: Standard UE vs Import.
() Zasada Odpowiedzialności Krajowej – Zaostrzenie rygorów sanitarnych (NSRP).
() Snap-back i Kill-switch – Automatyczny powrót ceł przy skokach importu.
() System Uszczelniający – Pełna odpowiedzialność materialna importera.
() Anti-Offshoring Shield – Blokada przywilejów dla kapitału uciekającego z Polski.
() Ochrona przed triangulacją – Zaostrzone reguły pochodzenia (SRO-ACM).
() Warunkowość Klimatyczna (CDCM) – Koniec z darmową emisją CO2 w imporcie.
() SSCP (Krótkie Łańcuchy Dostaw) – Jak Polska może sama promować lokalną żywność w zamówieniach publicznych.
W tym miejscu chcę się podzielić swoim punktem widzenia, ale przede wszystkim zmobilizować Cię do własnych analiz, wyciągania wniosków i działania. To nie jest zamknięty katalog rozwiązań ani próba narzucenia jednej, „ostatecznej” recepty. To jest świadome zaproszenie do pracy na rzecz pomyślności dla Polski.
Szukaj w treści odcinka
Pokazywałem, dlaczego w obecnym kształcie jest to umowa, która działa wbrew interesom narodowym Polski i w dłuższej perspektywie także przeciwko spójności samej Unii Europejskiej.
To jedna z najdłużej negocjowanych umów handlowych w historii Unii Europejskiej.
Kluczowy problem polega na tym, że produkcja rolna w krajach Mercosur odbywa się w zupełnie innym reżimie regulacyjnym niż w Unii Europejskiej.
Stosowane są pestycydy i substancje czynne zakazane w Unii Europejskiej.
Jeżeli towar mieści się w limicie i spełnia minimalne normy sanitarne produktu końcowego, może wjechać na rynek, nawet jeśli cały proces jego wytworzenia odbywał się w standardach, które w Unii Europejskiej są zakazane.
Amerykańskie rolnictwo w ogromnej części opiera się na wielkoskalowych fermach przemysłowych, w których dopuszczone są praktyki zakazane w Unii Europejskiej od lat.
Umowy o partnerstwie gospodarczym z państwami afrykańskimi są prezentowane jako projekt rozwojowy i geopolityczny Unii Europejskiej, ale w praktyce są również areną rywalizacji wewnątrzunijnej.
W wielu krajach Afryki normy środowiskowe, sanitarne i pracy są znacznie słabsze niż w Unii Europejszej, a zdolność państwa do niezależnej kontroli produkcji bywa ograniczona.
A następnie wprowadzać towary na rynek Unii Europejszej w ramach preferencji taryfowych.
To jest klasyczny przykład asymetrii interesów wewnątrz Unii Europejskiej.
Modernizacja Unii Celnej, Unii Europej, Turcja to jeden z najbardziej niedocenianych, a jednocześnie potencjalnie najbardziej dotkliwych procesów handlowych z perspektywy Polski.
Ryzyko zdrowotne i rynkowe pozostaje wtedy po stronie importerów i konsumentów w Unii Europejskiej.
W Unii Europejskiej oba surowce funkcjonują jako komponenty biopaliw i podlegają tym samym mechanizmom popytowym wynikającym z regulacji klimatycznych.
Liberalizacja handlu olejem palmowym bez twardych instrumentów antydeforestacyjnych oznaczałaby, że polski rolnik przegrywa nie dlatego, że produkuje gorzej, lecz dlatego, że produkuje zgodnie z prawem Unii Europejskiej.
To właśnie ten kontekst polityczny w dużej mierze tłumaczy determinację części państw Unii Europejsej do zawarcia umowy.
Polska, mimo że jest jednym z największych producentów żywności w Unii Europejskiej, ryzykuje poniesienie kosztów liberalizacji, nie będąc głównym beneficjentem jej przemysłowej części.
Natomiast rolnictwo i przetwórstwo rolno-spożywcze w części krajów Unii Europejskiej ponoszą koszty do stosowania znacznie szybciej i boleśniej.
Na poziomie Unii Europej tworzony jest fundusz celowy TAAM, którego środki mogą być przeznaczane wyłącznie na działania dostosowawcze w sektorach i regionach dotkniętych skutkami liberalizacji handlu z Mercosur.
Fundusz nie jest finansowany z budżetu ogólnego Unii Europejskiej ani z podatków obywateli.
Działają dokładnie tak, jak znane już w Unii Europej automatyczne zabezpieczenia w handlu przemysłowym.
Wreszcie, sam projekt umowy UE-Mercosur zawiera już klauzule ochronne, ale są one oparte na pojęciu poważnej szkody dla całej Unii Europejskiej i wymagają długich procedur.
Kto w Unii Europejskiej może być naturalnym sojusznikiem TAAM?
W dokumentach roboczych i negocjacyjnych wystarczające jest używanie skrótu Mirror Clauses, który jest już rozpoznawalny w instytucjach Unii Europejnej.
Klauzule lustrzane odpowiadają na fundamentalną niespójność obecnej architektury handlowej Unii Europejskiej.
Produkty z krajów Mercosur mogą być dopuszczane do obrotu na rynku Unii Europej, o ile spełniają obowiązujące wymogi sanitarne i fitosanitarne.
Natomiast obniżone lub zerowe cła przysługują wyłącznie tym towarom, które zostały wytworzone zgodnie ze standardami produkcji tożsamymi z obowiązującymi w Unii Europejskiej.
Jeżeli dana praktyka hodowlana jest zakazana w Unii Europejszej, np.
Jeżeli w Unii Europejskiej antybiotyki są dopuszczalne wyłącznie do leczenia zwierząt, to mięso od zwierząt, którym podawano je profilaktycznie lub wzrostowo, nie może korzystać z preferencji taryfowych.
Produkt nadal może trafić na rynek Unii Europej, ale bez przywileju taryfowego.
To w Unii Europejskiej może być sojusznikiem.
Produkty oznaczone jako standard importowy są dopuszczone do obrotu, ale zostały wyprodukowane w reżimie prawnym, który nie spełnia w pełni wymogów obowiązujących w Unii Europejskiej.
Wprowadza się obowiązek wskazywania w menu kraju pochodzenia mięsa oraz informacji, czy pochodzi ono z produkcji zgodnej z normami Unii Europejskiej.
Pakiet przejrzystości konsumenckiej opiera się na rozwiązaniach, które już funkcjonują w prawie Unii Europej i w praktyce rynkowej.
W efekcie mechanizm rynkowy sprawił, że większość sieci handlowych w Unii Europej zrezygnowała z ich sprzedaży mimo braku zakazu.
Wreszcie w wielu państwach członkowskich Unii Europejskiej obowiązki informacyjne dotyczące pochodzenia mięsa w gastronomii już istnieją, choć mają charakter krajowy i sektorowy.
Na poziomie unijnym kluczową podstawą prawną jest właśnie rozporządzenie Unii Europejskiej numer 1169 z 2011 roku, które ustanawia ogólną zasadę, że informacja o pochodzeniu żywności jest obowiązkowa zawsze wtedy, gdy jej brak mógłby wprowadzać konsumenta w błąd.
Kto w Unii Europejskiej może być sojusznikiem?
Obecnie w handlu międzynarodowym, w tym w relacjach Unii Europejskiej z krajami Mercosur, stosowana jest zasada regionalizacji.
W praktyce, w krajach o strukturze federalnej, ogromnym terytorium i nierównym poziomie egzekucji prawa prowadzi to do przerzucenia ryzyka na importera i konsumenta w Unii Europejczej.
Kto w Unii Europejskiej może być sojusznikiem?
Automatyczne mechanizmy snapback odpowiadają na jedną z najbardziej rażących niespójności obecnej polityki handlowej Unii Europejskiej.
Mechanizm snapback polega na tym, że preferencje taryfowe przyznane w ramach umowy Unii Europej-Mercosur nie są nieodwracalne.
Dla każdej wrażliwej kategorii produktu rolno-spożywczego ustala się punkt odniesienia jako średni wolumen importu do Unii Europejcej z 3 lat poprzedzających wejście umowy w życie.
Jeżeli w trakcie kontroli granicznej w partii towaru zostanie wykryta substancja zakazana w Unii Europejskiej, np.
Pierwszym i najważniejszym instrumentem są środki ochronne oparte na artykule 19 GAT oraz rozporządzeniach Unii Europejskiej numer 2015-4-178 i 2015-7-155.
Drugi filar ochrony przemysłu stanowią instrumenty antydumpingowe i antysubsydyjne oparte na rozporządzeniu Unii Europejskiej numer 2016-1136 oraz 2016-1137.
Kto w Unii Europejskiej może być sojusznikiem?
System opiera się na wprowadzeniu pełnej odpowiedzialności materialnej importera za towar wprowadzany na rynek Unii Europejskiej, niezależnie od tego, czy naruszenie wynika z jego bezpośredniego działania, czy z działań producenta w kraju trzecim.
Jeżeli producent, eksporter lub pośrednik w kraju Mercosur okaże się niewypłacalny, nieosiągalny lub formalnie nieistniejący, pełna odpowiedzialność finansowa pozostaje po stronie importera w Unii Europejskiej.
Opiera się na zasadzie, która od lat funkcjonuje w prawie Unii Europejskiej.
Odpowiedzialność spoczywa na podmiocie, który wprowadza produkt do obrotu na rynku Unii Europejsej, niezależnie od tego, gdzie fizycznie doszło do naruszenia.
Zgodnie z tym reżimem, jeżeli produkt wprowadzony na rynek Unii Europejskiej okazuje się niebezpieczny, pełną odpowiedzialność ponosi producent lub importer, a nie zagraniczny podwykonawca czy dostawca komponentów.
Akt ten wprost ustanawia zasadę, że odpowiedzialność za zgodność produktu z wymogami środowiskowymi ponosi operator lub podmiot wprowadzający towar na rynek Unii Europejskiej, a nie producent w kraju trzecim.
Importer musi przeprowadzić pełne due diligence, zebrać dowody geolokalizacyjne i ocenić ryzyko, a w przypadku naruszeń ponosi sankcje finansowe sięgające co najmniej 4% rocznego obrotu w Unii Europejskiej.
Jest konsekwentnym zastosowaniem istniejącej filozofii regulacyjnej Unii Europej do obszaru, który do tej pory był traktowany bardziej poboźliwie.
Kto w Unii Europejskiej może być sojusznikiem?
Towar wraca następnie na rynek Unii Europejskiej jako import zewnętrzny, korzystając z preferencji taryfowych, mimo że faktycznie jest produktem europejskiego offshoringu.
W efekcie europejskie przedsiębiorstwo może zamknąć zakład w Unii Europejskiej, przenieść produkcję do Mercosur, obniżyć koszty dzięki niższym standardom, a następnie sprzedawać ten sam produkt na rynku unijnym bez cła.
Próg powiązania kapitałowego ustala się na poziomie 25% udziałów lub praw głosu, zgodnie z powszechną definicją UBO stosowaną w Unii Europejskiej.
Równie istotnym punktem odniesienia na poziomie Unii Europej jest rozporządzenie numer 2022 przez 2560 w sprawie subsydiów zagranicznych .
Akt ten pozwala Komisji Europejskiej ograniczyć lub wykluczyć dostęp do rynku Unii Europej podmiotom, które korzystają z nieuczciwych przewag strukturalnych wynikających z interwencji państw trzecich.
Kto w Unii Europejskiej może być sojusznikiem?
Anti-Offshoring Shield może liczyć na poparcie pracowników sektora rolno-spożywczego, związków zawodowych, organizacji rolniczych oraz firm, które utrzymują produkcję w Unii Europej i ponoszą realne koszty dostosowania do unijnych regulacji.
Polega ona na tym, że państwo trzecie, nie będące stroną umowy, wykorzystuje kraj objęty preferencjami jako pośrednika produkcyjnego lub logistycznego, aby uzyskać dostęp do rynku Unii Europej na warunkach, do których formalnie nie ma prawa.
Bez zaostrzenia reguł pochodzenia, Mercosur może stać się platformą przeładunkową dla globalnych nadwyżek produkcyjnych, które następnie trafiają na rynek Unii Europejskiej jako towary rzekomo lokalne.
Kto w Unii Europejskiej może być sojusznikiem?
Oznacza to, że każdy importer musi przedstawić wiarygodne due diligence potwierdzające, że produkt nie pochodzi z gruntów wylesionych lub zdegradowanych po 31 dniu grudnia 2020 roku zgodnie z obowiązującym prawem Unii Europej.
Jeżeli emisja przypisana do produktu przekracza średni poziom emisyjności porównywalnej produkcji w Unii Europej, importer zobowiązany jest do wniesienia opłaty klimatycznej odpowiadającej różnicy kosztów emisji liczonych według aktualnej ceny uprawnień do emisji w systemie EUETS.
Mechanizm ten nie wymaga tworzenia nowego porządku prawa klimatycznego ani renegocjowania celów środowiskowych Unii Europejskiej.
To w Unii Europejskiej może być sojusznikiem.
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wielokrotnie potwierdzał, że tego rodzaju kryteria są dopuszczalne, o ile są proporcjonalne i związane z przedmiotem zamówienia.
Wszystkie te przykłady pokazują, że preferencje dla krótkich łańcuchów dostaw są utrwaloną praktyką w Unii Europejszej, a nie eksperymentem legislacyjnym.
Ostatnie odcinki
-
Status Osoby Najbliższej. Głosowanie, które zmi...
22.02.2026 20:16
-
"Małżonek 1 i 2" A co by było gdyby… Odwróciłem...
29.01.2026 20:56
-
"Małżonek 1 i 2" Czego nam nie mówią: kontrower...
29.01.2026 20:55
-
"Małżonek 1 i 2" Kto stoi za tą zmianą, kto jes...
27.01.2026 21:54
-
“Małżonek 1 i 2" O co tutaj chodzi? | Odc. 1
25.01.2026 22:40
-
Strategia Warszawa 2040+. Strategia bezpieczeńs...
11.01.2026 15:50
-
Strategia Warszawa 2040+. Olimpiada w Warszawie...
11.01.2026 15:47
-
Strategia Warszawa 2040+. Symbole, Turystyka i ...
11.01.2026 15:44
-
Strategia Warszawa 2040+. Warszawa jako partner...
11.01.2026 15:40
-
Strategia Warszawa 2040+. Transport według funk...
11.01.2026 15:37