Mentionsy

Nie wpisuje się też w schemat, że wszystko w UE jest złe, albo przeciwnie, że wszystko jest wspaniałe i nie podlega dyskusji.

Innymi słowy, reguły gry w UE diametralnie się zmieniły, a umowa Mercosur pozostała w dużej mierze w starej logice.

Mimo to umowa przewiduje szeroki dostęp do rynku UE-Unepace dla wołowiny, drobiu, cukru czy etanolu oparty głównie na kontyngentach ilościowych.

Negocjacje umowy handlowej UE-Europey-Indie nie są konfliktem Polska kontra reszta świata.

Polska jako duży producent i eksporter żywności w UE znalazłaby się w pierwszej linii presji cenowej.

Dotyczy to przede wszystkim tekstyliów i odzieży, gdzie Turcja jest jednym z największych dostawców do UE, ale także płytek ceramicznych, materiałów budowlanych i wyrobów wykończeniowych, produkowanych przy niższych kosztach energii i mniej restrykcyjnych normach środowiskowych.

Z perspektywy Polski umowa UE-OPEI Australia niesie asymetryczne ryzyko bardzo podobne do Mercosur.

Od siebie dokładam zestaw konkretnych mechanizmów, które można wprowadzić zarówno do umowy UE-Mercosur, jak i do innych umów handlowych lub instrumentów im towarzyszących.

Od siebie dodaję jednak małą cegiełkę w postaci zestawu mechanizmów, które mogłyby zostać wprowadzone do umowy UE-Mercorus i do pozostałych wymienionych powyżej umów lub do instrumentów im towarzyszących.

Mechanizm look-through, który identyfikuje powiązania kapitałowe i odbiera preferencje taryfowe podmiotom wykorzystującym delokalizację do obejścia standardów UE.

Powiązanie preferencji z pełnym spełnieniem obowiązków środowiskowych, w tym due diligence w zakresie wylesiania oraz ujawniania śladu emisyjnego.

Umowy handlowe rzadko rozkładają korzyści i koszty równomiernie wewnątrz UE.

W przypadku UE Mercosur liberalizacja rynku w sposób naturalny sprzyja sektorom przemysłowym i eksportowym.

Nie wymaga każdorazowych decyzji politycznych ani głosowań w Radzie UE.

30% środków jest alokowane według spadku cen referencyjnych na rynkach UE, mierzonych wskaźnikami cen producenta lub innymi oficjalnymi indeksami rynkowymi.

TAAM różni się tym, że źródłem finansowania są bezpośrednio korzyści z umowy handlowej, a nie ogólny budżet UE.

Wreszcie, sam projekt umowy UE-Mercosur zawiera już klauzule ochronne, ale są one oparte na pojęciu poważnej szkody dla całej Unii Europejskiej i wymagają długich procedur.

Z jednej strony UE systematycznie zaostrza wymagania wobec własnych rolników i producentów żywności w zakresie ochrony środowiska, dobrostanu zwierząt oraz stosowania substancji chemicznych.

Z drugiej strony dopuszcza do rynku unijnego produkty importowane, które powstają w warunkach, jakie w UE byłyby nielegalne lub surowo sankcjonowane.

Jeżeli dana substancja została zakazana w UE, to produkt rolny wytworzony przy jej użyciu nie kwalifikuje się do preferencji taryfowej, nawet jeśli poziom pozostałości mieści się w obecnie dopuszczalnych tolerancjach importowych.

W projekcie umowy UE-Mercosur znajdują się już rozdziały dotyczące zrównoważonego rozwoju, jednak mają one charakter deklaratywny.

Produkty oznaczone jako standard UE są wytworzone zgodnie z unijnymi normami w zakresie ochrony środowiska, dobrostanu zwierząt oraz stosowania pestycydów i antybiotyków.

System oznaczania ma charakter obligatoryjny i jednolity w całej UE.

W sektorze przemysłowym UE dysponuje rozbudowanym arsenałem instrumentów obrony handlu.

Po trzecie, zakład produkcyjny, z którego pochodziła partia, traci uprawnienie do eksportu do UE na okres co najmniej 12 miesięcy.

w relacjach UE-Korea Południowa czy UE-Canada.

W zestawieniu z istniejącym porządkiem prawnym wyraźnie widać, że umowa UE-Mercosur nie cierpi na brak narzędzi ochronnych jako takich, lecz na ich selektywne zastosowanie.

Tam, gdzie w grę wchodzi przemysł, UE konsekwentnie sięga po mechanizmy liczbowe, automatyczne i technicznie egzekwowalne.

Importer ma obowiązek sfinansować wycofanie produktu z rynku, poinformować konsumentów i pokryć koszty działań naprawczych, nawet jeżeli wada powstała poza UE i bez jego bezpośredniej wiedzy.

Importer musi przeprowadzić pełne due diligence, zebrać dowody geolokalizacyjne i ocenić ryzyko, a w przypadku naruszeń ponosi sankcje finansowe sięgające co najmniej 4% rocznego obrotu w Unii Europejskiej.

Podmiot powiązany kapitałowo z UE może korzystać z preferencji taryfowych tylko wtedy, gdy udowodni, że produkcja w zakładzie w Mercosur odbywa się według standardów tożsamych z obowiązującymi w UE, a nie jedynie równoważnych lub deklaratywnych.

Dodatkowo możliwe jest wprowadzenie reguły czasowej, zgodnie z którą przedsiębiorstwo, które w ciągu ostatnich 5 do 10 lat zamknęło zakład produkcyjny w UE i przeniosło produkcję do Mercosur w tej samej kategorii produktu,

Dyrektywa ATAT i UE nr 2016-1164 wprost pozwala państwom członkowskim przejrzeć strukturę kapitałową i przypisać dochód spółki zagranicznej do podmiotu dominującego w UE, jeżeli zagraniczna lokalizacja służy obejściu regulacji.

USA wprowadziły w niej mechanizm Labor Value Content, zgodnie z którym, aby samochód mógł wjechać bez słowo na rynek amerykański, 40-45% jego wartości musi zostać wytworzone przez pracowników zarabiających co najmniej 16 dolarów za godzinę.

W samej umowie UE-Mercosur mechanizmy te są już szeroko stosowane w odniesieniu do produktów przemysłowych właśnie w celu ochrony przed triangulacją, w szczególności z udziałem Chin.

Dla wielu kategorii towarów, takich jak maszyny, pojazdy, chemikalia czy wyroby metalowe, umowa przewiduje wymóg osiągnięcia określonego poziomu Regional Value Content, najczęściej na poziomie 40 do 50% wartości produktu, albo spełnienia kryterium Substantial Transformation.

Ten mechanizm działa technicznie, na granicy, bez decyzji politycznej i jest uznawany za standardową ochronę przemysłu UE.

Choć zasada wholly obtained formalnie istnieje również dla produktów rolnych w wielu umowach preferencyjnych UE, w praktyce bywa ona interpretowana w sposób liberalny, a kontrola łańcucha pochodzenia jest ograniczona.

UE przyjęła w nim zasadę, że dostęp do rynku wewnętrznego i do przywilejów gospodarczych może zostać ograniczony, jeżeli podmiot korzysta z nieuczciwego wsparcia państwa trzeciego, nawet jeśli formalnie spełnia inne wymogi prawne.

Mechanizm ten nie kwestionuje samego handlu, lecz eliminuje sytuacje, w których rynek UE staje się pośrednim beneficjentem subsydiów i strategii geopolitycznych krajów trzecich.

W tym kontekście zaostrzenie reguł pochodzenia w umowie UE-Mercosur, w szczególności poprzez konsekwentne stosowanie zasady wholly obtained dla wrażliwych produktów oraz wyłączenie z preferencji podmiotów korzystających z subsydiów państw trzecich, nie jest ani precedensem, ani eskalacją protekcjonizmu.

Mechanizm polega na powiązaniu korzystania z preferencji taryfowych w ramach umowy UE-Mercosur z obowiązkiem pełnego spełnienia istniejących już unijnych regulacji klimatycznych i środowiskowych.

Oznacza to, że każdy importer musi przedstawić wiarygodne due diligence potwierdzające, że produkt nie pochodzi z gruntów wylesionych lub zdegradowanych po 31 dniu grudnia 2020 roku zgodnie z obowiązującym prawem Unii Europej.

Jeżeli emisja przypisana do produktu przekracza średni poziom emisyjności porównywalnej produkcji w Unii Europej, importer zobowiązany jest do wniesienia opłaty klimatycznej odpowiadającej różnicy kosztów emisji liczonych według aktualnej ceny uprawnień do emisji w systemie EUETS.

Due diligence antydeforestacyjne obejmuje pełną identyfikowalność geograficzną działek produkcyjnych i jest obowiązkowe dla każdej partii towaru.

Bezpośrednim punktem odniesienia jest rozporządzenie numer 2023 przez 1115 w sprawie produktów wolnych od wylesiania, które wprowadza obowiązek przeprowadzenia pełnego due diligence po stronie operatora lub podmiotu wprowadzającego towar na rynek u Europei.

Dyrektywa nr 2014-24 przez UE w sprawie zamówień publicznych wyraźnie odchodzi od prymatu najniższej ceny, dopuszczając i promując ocenę ofert na podstawie najlepszego stosunku jakości do ceny.

Ustawa ta została wdrożona bez zakwestionowania przez Komisję Europejską, co w praktyce potwierdziło jej zgodność z Dyrektywą 2014-24 przez UE.

Kto w UE może być sojusznikiem?