Mentionsy

Cześć, witamy was w pięknym studiu ZAiKS Akademia.

A moimi wspaniałymi gośćmi będą dzisiaj Maciej Janik, adwokat w Wydziale Prawnym Stowarzyszenia Autorów ZAiKS, kierujący pracami grupy do spraw AI przy ZAiKS.

Oraz Marek Hojda, prezes Stowarzyszenia Polskich Kompozytorów Audiowizualnych, współzałożyciel i członek zarządu Music Export Poland, kompozytor, aranżer, wokalista, producent, od lat zaangażowany w sprawy środowiska muzycznego i w tym też były wiceprezes ZAiKS Marku Witej.

ZAiKS, które chcemy, no to nie do końca wiemy.

Marek Hojda Maciej Janik ZAiKS Akademia.

Marek Hojda Maciej Janik ZAiKS Akademia.

Oczywiście są przepisy, które wprowadzają w takim europejskim systemie, przepisy o tak zwanym dozwolonym użytku, czyli są pewne sytuacje, kiedy tej zgody nie musimy uzyskiwać, ale one są ściśle określone w prawie, jakie są to sytuacje, na przykład... Marek Hojda Maciej Janik ZAiKS Akademia.

Marek Hojda Maciej Janik ZAiKS Akademia.

Bo to była zawsze bardzo duża obawa i to troszeczkę wyszło przy okazji europejskich postępowań przeciwko, które strzelała w ogóle niemiecka organizacja zbiorowego zarządzania, czyli taka jak ZAiKS, GEMA, przeciwko SUNO.

Jak wychodziła płyta, CD czy winyl, to powiedzmy ten ZAiKS czy GEMA czy organizacje dostawały mniej więcej 10% ceny, po której ta płyta wychodziła od wydawcy płytowego do hurtowni, do dystrybutora.

W Polsce to mniej więcej było 20 złotych i 2 złote szło do ZAiKSu za CDK.

I teraz jak powstał iTunes Music Store, czyli pierwszy sklep z plikami, branża nasza, ta ZAiKSowa, był to ASCAP, tak zwany ZAiKS amerykański, zrobił błąd, bo podpisał ze Stevem Jobsem z Apple umowę również na 10%.

Marek Hojda Maciej Janik ZAiKS Akademia.

Marek Hojda Maciej Janik ZAiKS Akademia.

Natomiast nadzieja jest taka w tym momencie, że po pierwsze branża się nauczyła, po drugie uprawnienia także ich organizacji, które reprezentują takie jak ZAiKS i GEMA.

To GEMA odniosła zwycięstwo, czyli jak gdyby niemiecki ZAiKS odniósł zwycięstwo sądowe pokazując, że to co robił, to nie było przeciwko akurat SUNO, ale to było przeciwko ChatGPT, bo oni wnieśli dwa pozwy, ale nieważne.

SUNO powinno się też zgłosić o licencję do ZAiKS-u w takim sensie.

120 ZAiKSów z całego świata.

ZAiKS-u o to, jak ta umowa będzie wyglądać.

ZAiKS zgłosił tak zwany opt-out od TDM-u, żeby wyłączyć możliwość stosowania wyjątku od prawa autorskiego na potrzeby właśnie takiej masowej

No, ale teraz Unia potwierdza, że ma zastosowanie również do szkolenia, więc jak gdyby ZAiKS zgodnie z tym dopuszczonym przez prawo, ten wyjątek jest takim trochę koślawym wyjątkiem, bo zawsze można zrobić zastrzeżenie, że nie chcemy być nimi objęci, więc właśnie ZAiKS zgłosił to zastrzeżenie od wyjątku.

Myślę, że wasze perspektywy, twoja prawna i twoja z punktu widzenia osoby od lat zaangażowanej w kwestie związane ze środowiskami kreatywnymi są tutaj niezwykle wartościowe i że dadzą też twórcom ZAiKS być może nowe narzędzia czy nową perspektywę na tę rzeczywistość, w której się teraz znajdujemy.

Bardzo krótko podsumować, jakie działania też podejmuje ZAiKS, co jeszcze nasi twórcy i co jeszcze ZAiKS robi właśnie w tej sytuacji, aby chronić twórstwa, aby ich uświadamiać.

Piszemy różnego rodzaju analizy dla zarządu, który się potem z tym zapoznaje, czego wynikiem jest na przykład to stanowisko z opt-outem opublikowane na stronie ZAiKSu, gdzie ZAiKS wyłączył

Jak gdyby twórczość ZAiKSu nie pozwala na jej użycie do trenowania modeli.

To jest coś, co ZAiKS robi.

No, też bardzo ważne i to jest taka często rzecz pomijana w działalności ZAiKSu, to jest to tak zwane rzecznictwo interesu, bądź po prostu lobbying, czyli po prostu udział i mówienie.

To ZAiKS i bezpośrednio i także poprzez organizacje, w których należy, czyli RZESAK, który jest takim europejskim SISAKiem, no ma wpływ na to, więc jak gdyby to działanie oprócz właśnie wewnętrznego, oprócz działania w ramach prawa, również ma taki aspekt prawotwórczy i właśnie przywoływania tej perspektywy twórców.

Jeszcze innym działaniem ZAiKSu jest wspieranie innych stowarzyszeń, takich jak Stowarzyszenie SPACe czy Związek Kompozytorów Polskich.

Tak jak wspominałem o organizacji lobbystycznej w Brukseli, a dzięki ZAiKS-owi mamy dostęp do różnego rodzaju analiz i wiedzy, co się dzieje w świecie w tym zakresie, czyli na przykład korzystania z prac naszej grupy, z prac działu prawnego, więc to jest też wielka

Wartość, więc ZAiKS się troszczy o to środowisko swoich członków, którzy są twórcami nie tylko muzyki, więc tu nie tylko akurat mówimy o serwisie muzycznym, ale tak naprawdę dotyczy to i fotografii, i dziennikarzy, i wszystkich ludzi, którzy tworzą własność intelektualną.

Marek Hojda Maciej Janik, Stowarzyszenie Polskich Kompozytorów Audiowizualnych SPACe, Culture Hub Poland, ZAiKS Akademia.

Po prostu korzystajcie z tej wiedzy, którą w ZAiKSie i w SPACe, w Music Export Poland wam dajemy.

Jest styczeń 2026 roku, to jest ZAiKS Akademia.