Mentionsy

O zdumiewających losach i skomplikowanej tożsamości Gregora von Rezzoriego, o schyłku i rozkładzie monarchii austro-węgierskiej, upadku rodziny i końcu pewnej epoki, a także o tym, skąd się wzięła legenda oraz duch czarniowców, opowiadają Małgorzata Gralińska, która z niemieckiego przełożyła niegdysiejsze śniegi, i Piotr Paziński, dziennikarz i krytyk literacki.

Okazją do naszej rozmowy jest wydany świeżo tom Gregora von Rezzoriego, niegdysiejsze śniegi, tom prozy, a ja mam przyjemność rozmawiać z Małgorzatą Gralińską i jego tłumaczką, tłumaczką też kilku innych wcześniej książek,

No a teraz porozmawiamy sobie o Gregorze von Rezzorium, który już polskiej publiczności jest trochę znany za sprawą dwóch książek, które się ukazały, pamiątki antysemity się ukazały, nie wiem, z 15 przynajmniej lat temu.

No dobrze, to teraz Gregor von Rezzori wraca i możemy o nim sobie pomówić.

Gregor von Rezzori.

Żadne z rodziców von Rezzoriego tak naprawdę nie było stamtąd i to jest też ważne, to będzie ważne też dla jego biografii.

No właśnie, to może od razu przeskoczymy kawałek dalej i zapytamy, czy von Rezzori jest nostalgiciem Austro-monarchii, krytykiem Austro-monarchii, jednym z kustoszy jej pamięci,

Właśnie w tym wydawnictwie von Rezzori debiutował.

O tożsamości von Rezzoriego.

Ojciec von Rezzoriego dlatego tak kłócił się z własnym ojcem, ponieważ on wierzył w tę ideę wielkoniemiecką, w to, że Austria powinna połączyć się z Rzeszą, wtedy jeszcze drugą Rzeszą i właśnie w tę ideę wierzył.

Natomiast von Rezzori...

Mieszkający tam Austriacy na Bukowinie czy właśnie też rodzina von Rezzori nie znają języków tego kraju.

Von Rezzori zaczyna mówić po rumuńsku dopiero w wieku 19 lat, zaczyna się uczyć rumuńskiego.

I jest niesamowita guwernantka, kobieta, która żyje lat 90, która wychowała matkę von Rezzoriego, wychowała jego, zdążyła przeżyć II wojnę światową i mieszkała w Ameryce.

Cassandry, czyli mamki, prawdopodobnie mamki, ponieważ matka von Rezzoriego cały czas zaprzecza temu, że jest ona, że to właśnie ta kobieta wykarmiła jej syna swoim mlekiem.

Natomiast von Rezzori pisze, że właśnie dzięki temu, że był wykarmiony mlekiem tej, być może hucułki, tego do końca też on nie wie,

Niestosowny, zresztą w ogóle ja muszę powiedzieć, że ja von Rezzoriego z pierwszej książki, czyli z pamiątek antysemity nie polubiłem i to nie za antysemity, z którego on się zresztą wypierał i chyba faktycznie się z niego wyleczył, pojednawszy się z ojcem, czy odrzuciwszy raczej ideę ojca, ale raczej to, co mi przeszkadza, to taki dobrotliwy paternalizm, znaczy tam jest jednak cały czas, mam wrażenie, że pisze to człowiek, który o tych

W przypadku rodziny von Rezzorich to było tylko... W pobliżu ich domu znajdowały się koszary.

Oczywiście mówię tu o von Rezzorim, o dzieciach odizolowanych.

Natomiast, no było to miasto więc wielokulturowe, wieloetniczne, ale znowu jak bardzo rodzina von Rezzori czy inne podobne tego typu rodziny, na ile miały kontakt właśnie z tymi innymi językami, innymi kulturami.

Von Rezzori właśnie w tej swojej biografii po własnych śladach mówi, że na przykład właśnie ten czerniowicki świat żydowski był im kompletnie nieznany, że gdzieś on się rozwijał równolegle i właśnie też...

No dobrze, a skoro już się pojawiło nazwisko Paula Celana, to właśnie, bo Paul Celan rocznik XX, czyli sześć lat młodszy od von Rezzoriego, też czerniowicer, zupełnie oczywiście innymi losami, no bo w czasie wojny w getcie czerniowieckim wywieziony na roboty przymusowe, rodzice zamordowani na wschodzie i tak dalej.

Co von Rezzori w ogóle wiedział o tym kręgu?

Chyba to był jakiś włoski pisarz, który napisał też taki esej zestawiając właśnie von Rezzoriego, Celana i Czorana razem.

Names mentioned – Wydawnictwo Czarne, Gregor Von Rezzori, Małgorzata Gralińska, Piotr Paziński.

Starszy człowiek, widać, że jest to on, von Rezzori, ale idzie tyłem, lekko przygarbiony, tak elegancko ubrany i zawsze jak on, w płaszczu, w nakryciu głowy, w jakimś berecie i ma ręce założone z tyłu i idzie ono jest czarno-białe i ono właśnie pojawia się na okładce tej, to zdjęcie z Auschwitz pojawia się na okładce tej jego biografii po własnych śladach.

I von Rezzori został też wysłany jako korespondent na procesy norymberskie.