1138. Czy to już koniec NATO? / Jerzy Marek Nowakowski i Piotr Szczepański
Rozmowa Piotra Szczepańskiego z Jerzym Markiem Nowakowskim w ramach cyklu #rozmowywszechnicy [5 maja 2026 r.]NATO ma 75 lat. Powstało w zupełnie inaczej urządzonym świecie – w rzeczywistości, w której układ sił i definicja zagrożeń drastycznie różniły się od dzisiejszych. Warto przypomnieć, że narodziny sojuszu poprzedzały oddolne inicjatywy europejskie: Traktat z Dunkierki między Francją a Wielką Brytanią oraz Unia Zachodnia, utworzona po dołączeniu państw Beneluksu. Te wczesne pakty adresowały przede wszystkim zagrożenie ze strony Niemiec; trauma wojny była wciąż zbyt żywa, by o niej zapomnieć.Jednak blokada Berlina, stała obecność Armii Czerwonej oraz narzucanie systemów komunistycznych krajom Europy Środkowo-Wschodniej sprawiły, że optyka zagrożeń uległa zmianie. USA porzuciły politykę izolacjonizmu i zaproponowały utworzenie NATO. Sojusz ten miał adresować zarówno zagrożenie wewnętrzne (ewentualne odrodzenie militarne Niemiec), jak i zewnętrzne, płynące ze strony Związku Radzieckiego. Cel organizacji lakonicznie podsumował jej pierwszy sekretarz generalny, Lord Ismay: „Keep the Russians out, the Americans in, and the Germans down”.Mimo istnienia NATO, Europejczycy nie porzucili własnych wizji, tworząc projekty takie jak Europejska Wspólnota Obronna czy Unia Zachodnioeuropejska. W latach 90., gdy wojna w Jugosławii i konflikt w Kosowie obnażyły bezradność Europy bez wsparcia USA, Francja i Wielka Brytania podpisały deklarację z Saint-Malo. Wzywała ona do budowy zdolności do samodzielnego działania Europy w sytuacjach, w które Stany Zjednoczone nie musiałyby się angażować. Większość tych inicjatyw jednak „nie wypaliła”, częściowo ze względu na brak determinacji liderów, a częściowo przez niechęć Waszyngtonu do dublowania struktur.Dziś doszliśmy do punktu, w którym priorytety USA uległy zmianie. Europa przestała być dla nich ważna, a Unia Europejska nie tylko zniwelowała potrzebę trzymania „Niemiec pod kontrolą”, ale stała się dla Stanów twardym partnerem handlowym. W pewnym momencie NATO zaczęło tracić swoją siłę odstraszania – Rosja, mimo ostrzeżeń prezydenta Bidena, zdecydowała się najpierw na ograniczoną, a potem pełnoskalową inwazję na Ukrainę.Proces erozji sojuszu przyspieszył za prezydentury Donalda Trumpa. Kwestionował on zasadność istnienia paktu, oskarżał sojuszników o słabość i zapowiadał wycofanie wojsk z Niemiec. Choć retoryka ta uległa pewnemu wyciszeniu, niepewność pozostała. Czy to już koniec tego 75-letniego paktu? Co z niego zostanie w obliczu nowych potęg i starych lęków? Trzeba działać. Ale Quo usque pro Europa ibimus – jak daleko pójdziemy za Europę? O tym i o innych sprawach w rozmowie z Jerzym Markiem NowakowskimJeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafww2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p963. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#rozmowywszechnicy #polityka #NATO #bezpieczeństwo #geopolityka #Europa #JerzyMarekNowakowski #PiotrSzczepański #debata
bo za pomocą dronów Rosjanie albo zniszczyli, albo wyeliminowali te wszystkie tam kilkadziesiąt krabów, jakie mieli.
czy generałom się wydawało jeszcze parę lat temu, nie będziemy świadkami żadnych wojen błyskawicznych, które trwają tydzień, są prowadzone przy pomocy super wyrafinowanych środków technicznych, tylko prawdopodobny rodzaj konfliktu, przynajmniej tego, w który będzie chciała wejść Rosja, to będzie wojna na wyniszczenie.
Rosjanie zaatakują tą umowną narwę, prawda?
Bo obawiam się, że gdybyśmy zapytali przeciętnego Polaka, wyszli na ulicę z mikrofonem i zrobili ankietę, czy jak Rosjanie wywołają powstanie w Narwie.
Bo pamiętajmy, że większość mieszkańców Narwy to są Rosjanie.
Z drugiej strony rośnie agresywność rosyjska, ponieważ Rosjanie zdają sobie sprawę, oni byli absolutnie racjonalni w swoich kategoriach, atakując Ukrainę.
Bo oni potrzebują ludzi, bo za chwilę Rosja nie byłaby zdolna ze względów finansowych, organizacyjnych i politycznych do przeprowadzenia tego ataku, więc trzeba było to zrobić.
Dodatkowe elementy tej układanki, bo Rosjanie racjonalnie ważą, co im się opłaci, a co nie.
Ale wyobrażam sobie znakomicie, że Rosjanie używają
Rosja i Turcja były zawsze w konflikcie.
No przecież to była... Rosja pobiła... To musi też być jakaś trauma tam, przecież to Rosja pobiła tę Turcję, wyparła ją właściwie z...
Katka powiada, Rosja nie może poradzić sobie z zajęciem Ukrainy, a miałaby chcieć ugryźć większy kawałek Europy, kraje bałtyckie, Polskę.
Nie, Rosja by chciała ugryźć nieduży kawałek Europy, proszę pani chyba.
to prawdopodobnie byłby to atak z użyciem taktycznej broni atomowej, bo tylko to gwarantuje Rosjanom, że podniosą cenę ewentualnego odwetu.
To jest inna rozmowa, jeśli możemy zacząć konkurować z Amerykanami, Chińczykami i Rosjanami.
Co będzie, kiedy do Estonii zamiast Rosjan wyjdą Koreańczycy?
Nie wyjdą Koreańczycy, ponieważ idea Rosjan polega na tym, żeby budować sztuczne republiki oparte o miejscowe mniejszości rosyjskie.
Rosja prowadzi już od dłuższego czasu takie propagandowe przygotowanie pod tytułem, że będzie republika narewska i że dla miejscowej ludności absolutnie nieznośne to życie pod tą straszliwą władzą totalitarną estońską.
Pokazano wszystkie 18 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Przedstawienie gości i podziękowania za komentarze. Propozycja lektury Roberta Kaplana o geopolityce i NATO.
Opis spotkania sołtysów w Wielkopolsce i rozmowa o lokalnej odporności.
Analiza zagrożeń dla NATO, w tym ataku rosyjskiego i zmiany w obecności amerykańskiej.
Opis zmian w obecności amerykańskiej w Niemczech i ich konsekwencji dla NATO.
Analiza infrastruktury NATO, w tym modernizacji połączeń kolejowych między Polską a Niemcami.
Rozmowa o reakcjach na wycofanie wojsk z Niemiec i zmianach w obecności amerykańskiej w Europie.
Analiza priorytetów amerykańskich zasobów i ich wpływ na NATO, w tym sytuacja z patriotami.
Rozmowa skupia się na pozycji Hiszpanii w NATO i jej potencjalnym wpływie na NATO w sytuacji braku Amerykanów.
Analiza sytuacji Estonii w NATO i jej znaczenia dla bezpieczeństwa Europy, w tym wobec zagrożenia z Rosji.
Diskussja na temat roli Niemiec w NATO, w tym zagrożenia z powodu ruchu AFD i kryzysu politycznego w Niemczech.
Analiza kryzysu moralnego w polskiej polityce i potrzeby zjednoczenia się w interesie gospodarczego i politycznego.
Rozmowa na temat budowy europejskiej siły wojskowej i jej konieczności wobec zagrożeń z Rosji i innych krajów.
Rozmowa o tym, że Anglosasi często wykorzystywali innych w prowadzeniu wojen, zachowując swoich żołnierzy na tyłach.
Diskussja na temat sytuacji Mołdawii i jej potencjalnego statusu federalnego w Rumunii.
Komentarze na temat historii Europy, w tym sytuacji Austrii podczas II wojny światowej i debaty na temat Bałtyku i Balkanów Zachodnich.
Rozmowa na temat ważności Bałtyku dla Polski i kwestii ciśnienia Ormus.
Zakłady na dalsze spotkania i propozycje na temat polityki i dyplomacji.
Rozdziały i streszczenia generowane automatycznie. Pełna transkrypcja nie jest publikowana — wyszukaj frazę, aby zobaczyć dopasowane fragmenty.
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.
Rozmowa Piotra Szczepańskiego z Jerzym Markiem Nowakowskim w ramach cyklu #rozmowywszechnicy [5 maja 2026 r.]NATO ma 75 lat. Powstało w zupełnie inaczej urządzonym świecie – w rzeczywistości, w której układ sił i definicja zagrożeń drastycznie różniły się od dzisiejszych. Warto przypomnieć, że narodziny sojuszu poprzedzały oddolne inicjatywy europejskie: Traktat z Dunkierki między Francją a Wielką Brytanią oraz Unia Zachodnia, utworzona po dołączeniu państw Beneluksu. Te wczesne pakty adresowały przede wszystkim zagrożenie ze strony Niemiec; trauma wojny była wciąż zbyt żywa, by o niej zapomnieć.Jednak blokada Berlina, stała obecność Armii Czerwonej oraz narzucanie systemów komunistycznych krajom Europy Środkowo-Wschodniej sprawiły, że optyka zagrożeń uległa zmianie. USA porzuciły politykę izolacjonizmu i zaproponowały utworzenie NATO. Sojusz ten miał adresować zarówno zagrożenie wewnętrzne (ewentualne odrodzenie militarne Niemiec), jak i zewnętrzne, płynące ze strony Związku Radzieckiego. Cel organizacji lakonicznie podsumował jej pierwszy sekretarz generalny, Lord Ismay: „Keep the Russians out, the Americans in, and the Germans down”.Mimo istnienia NATO, Europejczycy nie porzucili własnych wizji, tworząc projekty takie jak Europejska Wspólnota Obronna czy Unia Zachodnioeuropejska. W latach 90., gdy wojna w Jugosławii i konflikt w Kosowie obnażyły bezradność Europy bez wsparcia USA, Francja i Wielka Brytania podpisały deklarację z Saint-Malo. Wzywała ona do budowy zdolności do samodzielnego działania Europy w sytuacjach, w które Stany Zjednoczone nie musiałyby się angażować. Większość tych inicjatyw jednak „nie wypaliła”, częściowo ze względu na brak determinacji liderów, a częściowo przez niechęć Waszyngtonu do dublowania struktur.Dziś doszliśmy do punktu, w którym priorytety USA uległy zmianie. Europa przestała być dla nich ważna, a Unia Europejska nie tylko zniwelowała potrzebę trzymania „Niemiec pod kontrolą”, ale stała się dla Stanów twardym partnerem handlowym. W pewnym momencie NATO zaczęło tracić swoją siłę odstraszania – Rosja, mimo ostrzeżeń prezydenta Bidena, zdecydowała się najpierw na ograniczoną, a potem pełnoskalową inwazję na Ukrainę.Proces erozji sojuszu przyspieszył za prezydentury Donalda Trumpa. Kwestionował on zasadność istnienia paktu, oskarżał sojuszników o słabość i zapowiadał wycofanie wojsk z Niemiec. Choć retoryka ta uległa pewnemu wyciszeniu, niepewność pozostała. Czy to już koniec tego 75-letniego paktu? Co z niego zostanie w obliczu nowych potęg i starych lęków? Trzeba działać. Ale Quo usque pro Europa ibimus – jak daleko pójdziemy za Europę? O tym i o innych sprawach w rozmowie z Jerzym Markiem NowakowskimJeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafww2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p963. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#rozmowywszechnicy #polityka #NATO #bezpieczeństwo #geopolityka #Europa #JerzyMarekNowakowski #PiotrSzczepański #debata