Mentionsy

Mentionsy

Wszechnica FWW - Historia
Wszechnica FWW - Historia
26.08.2026 10:43

1157. Wywiad polski w czasie II wojny światowej / dr hab. Władysław Bułhak, Piotr Szczepański

Rozmowa Piotra Szczepańskiego z dr hab. Władysławem Bułhakiem w ramach cyklu #rozmowywszechnicy [25 sierpnia 2026 r.]Wrzesień 1939 rok. Armia polska w rozsypce. Instytucje przedwrześniowej polski przestają funkcjonować. Rząd i prezydent i naczelny wódz II Rzeczpospolitej uciekają do Rumunii, gdzie zostają internowani. We Francji powstaje nowy rząd, wybrany nowy prezydent i polskie wojsko. Po 17 września, przekroczeniu przez armię sowiecką granicy wschodniej, część polskich oddziałów przechodzi głównie na Węgry gdzie zostają internowane. Rozpoczyna się masowa ucieczka polskich żołnierzy z Węgier do Francji, do nowo formującej się armii. Węgrzy „przymykają oko” na te ucieczki. „Turyści Sikorskiego”- jak nazywano tych przebranych po cywilnemu żołnierzy - masowo wędrują przez Europę.Jedną z przedwojennych instytucji, która się ewakuowała i odbudowywała we Francji, a po jej klęsce przeniosła się do Anglii, był polski wywiad. Jakie były jego wojenne losy, sukcesy i wpadki? Jakim procesom podlegał? Jakie były jego losy po upadku Francji i ucieczce na „wyspę ostatniej nadziei”, co się stało z nim po Poczdamie.Zapraszamy na rozmowę z dr Władysławem Bułhakiem z Instytutu Pamięci Narodowejdr hab. Władysław Bułhak – historyk, specjalista w zakresie historii wywiadu, kontrwywiadu i nauk o bezpieczeństwie. Pracownik Biura Badań Historycznych Instytutu Pamięci Narodowej oraz wykładowca Uniwersytetu Warszawskiego. W swojej pracy naukowej zajmuje się m.in. stosunkami polsko-rosyjskimi w XIX i XX wieku, historią polskich służb wywiadowczych, wywiadem i kontrwywiadem Polskiego Państwa Podziemnego, działalnością służb PRL oraz problematyką zimnej wojny. Autor i redaktor licznych publikacji naukowych, m.in. książek „Szpiedzy PRL-u”, „Wywiad PRL a Watykan 1962–1978” oraz „W masce i bez maski. Wywiad polski na wychodźstwie w czasie II wojny światowej”.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/d9wz-p96Jeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/

Rozdziały (14)

1. Wprowadzenie i zainteresowania

Wprowadzenie do tematu wywiadu, jego znaczenia i zainteresowania autora.

2. Dokument Drobika z 1943 roku

Opowieść o dokumentie Drobika z 1943 roku, który ukazuje losy Polski pod okupacją.

3. Spór w kierownictwie Armii Krajowej

Opis konfliktu w kierownictwie Armii Krajowej i aresztowania pułkownika Drobika.

4. Analiza sytuacji i konsekwencje

Analiza sytuacji polskiej pod okupacją i konsekwencje aresztowania pułkownika Drobika.

5. Zainteresowania geopolityczne

Zainteresowania geopolityczne autora i jego zainteresowania wywiadem.

6. Książki autora

Opis kilku książek autora, w tym jej zainteresowania wywiadem i kontrwywiadem.

7. Historia szpiedzy

Opowieść o szpiedzistwie w PRL-u i jej zastosowaniach.

8. Kobiety w wywiadzie

Rozmowa o roli kobiet w polskim wywiadzie i ich zainteresowania.

9. Książka o kontrwywiadzie Armii Krajowej

Opis pracy nad książką o kontrwywiadzie Armii Krajowej.

10. Watykan i kontrwywiad

Analiza roli Watykanu w kontrwywiadzie i opowieść o aferze z sekcją zwłok.

11. Wojna i polski wywiad przed II wojną światową

Dalsze omówienie działań polskiego wywiadu w latach 30. XX wieku, w tym sytuacji politycznej i strategicznej przed II wojną światową, oraz opowieść o rotmistrzu Sosnowskim i innych agentach wywiadu.

12. Polski wywiad podczas II wojny światowej - ewakuacja i konsekwencje

Rozmowa kontynuuje omówienie ewakuacji oficerów wywiadu i ich aktywów do Wielkiej Brytanii, opisując straty i sukcesy polskiego wywiadu podczas II wojny światowej.

13. Historia francuskiego wywiadu i jego przejście do Związku Sowieckiego

Dyskusja nad przejściem francuskiego wywiadu do Związku Sowieckiego i jego przechwyconymi akta, porównywana z polskim wywiadem.

14. Współczesne wyzwania wywiadu i rola cyfry

Analiza współczesnych wyzwań wywiadu, w tym roli cyfry iSIGINTu, oraz propozycje dotyczące budowy nowoczesnej służby wywiadu w Polsce.