Mentionsy

Tytuł, który ja tutaj napisałam na tej planszy to jest Co i dlaczego powiedział Konfucjusz, ale tytuł, który był tutaj oryginalnie zaproponowany jest chyba lepszy.

Co naprawdę powiedział Konfucjusz?

Zanim zaczniemy, zanim dojdziemy do samego Konfucjusza, to chciałam powiedzieć taką jedną rzecz, że Konfucjusz oczywiście nie funkcjonował w próżni.

Konfucjusz nie pojawił się znikąd.

Konfucjusz funkcjonował i mówił, nauczał w bardzo określonym kontekście historycznym i bardzo określonym kontekście społecznym także.

I chciałam zacząć naszą dzisiejszą rozmowę od przybliżenia nieco, jak wyglądały Chiny przed Konfucjuszem i jak wyglądały Chiny w czasach Konfucjusza.

Dlaczego przed Konfucjuszem?

Dlatego, że okres, w którym działał Konfucjusz, to jest przełom VI i V wieku przed naszą erą, to jest czas, w którym Chiny jako cywilizacja

To są postaci, do których konfucjusz, późniejsi konfucjaniści, a także inne szkoły filozoficzne działające w Chinach po VI wieku przed naszą erą będą się odwoływały cały czas.

I tutaj mamy takie trzy postaci, które chińska tradycja, chińska tradycyjna historia, z naszego punktu widzenia to są postaci mityczne, ale z punktu widzenia Konfucjusza to były postaci czysto historyczne.

Powiedzmy sobie, ich rządy obejmują około 200 lat pod sam koniec III tysiąclecia i do nich będą odwoływać się wszystkie szkoły filozoficzne, przede wszystkim Konfucjusz.

I chciałam ten fragment przeczytać z państwem dlatego, żeby pokazać pewne założenia, pewną wiedzę, pewne koncepcje dotyczące państwa, dotyczące władzy, dotyczące w ogóle funkcjonowania świata, do jakich odnosi się Konfucjusz.

który w pewnym sensie stanowi sam rdzeń konfucjanizmu, stanowi sam rdzeń nauczania konfucjusza, mianowicie relacje między ludźmi, uporządkowanie relacji między ludźmi.

I chciałam powiedzieć też o tych trzech cesarzach, o kilku znowu istotnych rzeczach, które definiują, w jaki sposób Konfucjusz myślał o społeczeństwie, jak myślał o ludziach.

One mają wszystkie związek z Konfucjuszem.

Niebo rozumiane jest w tych tekstach i tak samo rozumiał je Konfucjusz na różne sposoby, ale ten, który jest dla nas ważny tutaj, niebo to jest moralny porządek świata.

Ja ich wymieniam tylko dlatego, że bez przerwy do nich się odwołuje Konfucjusz.

Konfucjusz mówi, ja nie tworzę niczego nowego.

Pierwszy to jest okres wiosen i jesieni, w którego końcówce żyje Konfucjusz.

Nie chodzi o to, żeby odczytywać tam te znaki, tylko ówczesne Chiny, Chiny czasów Konfucjusza.

Od pewnego momentu możemy o nich mówić, że to są państwa i w czasach Konfucjusza jest tak, że te państwa właściwie prowadzą niezależną politykę.

I to jest pierwszy rys, pierwsza rysa na obrazie społeczeństwa tak, jak je widzi Konfucjusz.

Konfucjusz mówi, Konfucjusz rozumie to w ten sposób.

I co mówi Konfucjusz?

A zatem Konfucjusz nie patrzy w przyszłość, on nie ma jakiejś wizji.

Konfucjusz jest przekonany, że idealny porządek został historycznie zrealizowany i że teraz naszym zadaniem jest przywrócenie tego porządku.

Ale tak jak mówiłam, w czasach Konfucjusza ten prawidłowy porządek zostaje załamany, rytualny porządek zostaje załamany.

I teraz chciałam państwu pokazać, tak wygląda świat Konfucjusza.

I okazuje się, że Konfucjusz miał całkowitą rację w tym, że lękał się tego, co się dzieje, a mianowicie tutaj mamy połowę III wieku i widzimy, że z tych wszystkich kilkudziesięciu państw zostało tylko siedem.

Zatem tyle, jeżeli chodzi o wprowadzenie takiego zaplecza, w jakim funkcjonuje Konfucjusz.

I teraz parę słów na temat tego, co Konfucjusz naprawdę powiedział i jak on się właściwie nazywał.

I teraz dlaczego Konfucjusz?

Konfucjusz brzmi z łacińska.

I stąd oni właśnie przeformułowali to chińskie wezwanie Konfuz, czyli mistrz Kong, oni przełożyli je właśnie na Konfucjusz i dlatego my znamy go jako Konfucjusza.

Tutaj są dwa takie portrety Konfucjusza, ten czarny, znowu to jest ta odbitka z reliefu kamiennego, które przedstawia Konfucjusza jako nauczyciela.

Tutaj jest powiedziane, że mistrz Konfucjusz nauczający, a drugi to jest też bardzo sławny portret Konfucjusza, Konfucjusz odpoczywający, tak one się nazywają.

Jak pamiętam, tutaj są daty życia Konfucjusza, to przełom VI i V wieku przed naszą erą.

Takie próby ubóstwienia Konfucjusza i włączenia Konfucjusza do Panteonu i zrobienia rzeczywiście z niego bóstwa i założyciela de facto religii i za żadnym razem one się nie powiodły.

Za drugim razem, kiedy pojawiła się taka propozycja ubóstwienia Konfucjusza, to nie była już propozycja państwowa, to była propozycja jednego z myślicieli, który był zdania, że dla rozwoju Chin, dla modernizacji Chin byłoby bardzo dobrze, gdyby Chiny posiadały taką religię, jaką jest chrześcijaństwo i że tutaj w znakomity sposób do tego nadawałby się Konfucjusz.

Ale w każdym razie tutaj chciałam państwu pokazać jeden z budynków, który można by nazwać świątynią Konfucjusza.

Jest to świątynia, która znajduje się na terenie miasta Chifu, które ma być miejscem urodzenia Konfucjusza i tam jest taki wielki

Kompleks pałacowo-świątynny, który związany jest właśnie z miejscem urodzin Konfucjusza.

Ponieważ status Konfucjusza, jakkolwiek nie możemy o nim mówić, że Konfucjusz został ubóstwiony, ale Konfucjusz jest chyba jedyną osobą, przynajmniej jak mi wiadomo, która

A zatem kult Konfucjusza stał się niejako kultem państwowym.

Ale teraz, kiedy mówimy o kulcie Konfucjusza, nie chodzi tutaj o kult Konfucjusza jako bóstwa, tylko raczej o pewnym ceremoniale, naśladującym ceremonię w świątyniach przodków, który jest składany...

Nie Konfucjuszowi jako bóstwu, tylko idei Konfucjusza.

Można powiedzieć, że jest to rodzaj cywilnej, państwowej religii, która nie potrzebuje ubóstwienia, nie potrzebuje Konfucjusza jako Boga.

Tutaj chciałam państwu pokazać, tak wyglądają zdjęcia z Tajwanu, ponieważ istnieje coś takiego, co się nazywa świątyniami Konfucjusza.

Tutaj konkretnie chodzi o uczniów konfucjusza, o wybitnych konfucjanistów.

Z nauczaniem Konfucjusza i od tego momentu formalne świątynie konfucjańskie mają zakaz, czy też cesarze wydali taki zakaz stawiania tam jakichkolwiek posągów, postaci.

No i to jest tyle takiego wprowadzenia i teraz parę słów na temat tego, co właściwie Konfucjusz rzeczywiście powiedział.

Tao Konfucjusza.

Tutaj jest Konfucjusza Religia.

I teraz, kiedy Konfucjusz mówił o tym, co sam miał do powiedzenia, on to nazywał drogą.

Jak dla Konfucjusza funkcjonowanie jako człowiek to było zawsze funkcjonowanie człowieka między innymi ludźmi?

O Konfucjuszu można powiedzieć, że był on nie założycielem religii, nie żadnym reformatorem religii.

Konfucjusz zajmuje wobec religii stanowisko, powiedziałabym, podchodzi do religii z dystansem.

Absolutnie nie jest tak, że Konfucjusz...

Konfucjusz z całą pewnością uznawał niebo jako zwierzchnią, najwyższą siłę o charakterze moralnym.

Natomiast Konfucjusz nie wypowiadał się w ogóle na temat kwestii religijnych, nie wypowiadał się na temat ani tego, co jest w niebie, ani tego, co się dzieje z człowiekiem po śmierci.

Konfucjusz w historii ma bardzo wiele tytułów nadawanych mu przez cesarzy, ale takim chyba najważniejszym tytułem jest, że on jest nauczycielem wszystkich pokoleń.

A zatem Konfucjusz jest przede wszystkim nauczycielem.

A zatem nauka Konfucjusza mówi o tym, co ma zrobić człowiek,

I to, co odróżnia myśl Konfucjusza od na przykład myśli greckiej czy rzymskiej, to jest to, że

Kiedy Konfucjusz patrzy na sytuację polityczną swoich czasów, którą ocenia jako bardzo złą, jako bardzo niebezpieczną, to dochodzi do takiego wniosku, że porządek polityczny nie zaczyna się ani od prawa, ani od armii, ale zaczyna się od edukacji moralnej.

A zatem, kiedy Konfucjusz mówi, kiedy Konfucjusz naucza, Konfucjusz wymaga od każdego z nas, czy chce od każdego z nas, abyśmy stali się dżündzy.

To może być członek rodu panującego, czy członek warstwy panującej, ale w rękach Konfucjusza ten termin zaczyna niejako tracić swój klasowy charakter i nabiera charakteru przede wszystkim moralnego.

I tutaj pojawia się znowu cały zespół pojęć, terminów, które są istotne bardzo dla Konfucjusza.

Ale jest tekst, który jest najbliżej związany z Konfucjuszem, który jest jakoby zapisem tego, co Konfucjusz rzeczywiście powiedział.

Mianowicie, kiedy Konfucjusz został zapytany o to, czym jest żen, a zatem czym jest ta doskonała realizacja społeczeństwa, on swojemu ukochanemu uczniowi, którego uważał za najwybitniejszego, a zatem możemy założyć, że to była najbardziej, najpełniejsza, najistotniejsza odpowiedź, powiedział tak.

Jest takie sławne powiedzenie Konfucjusza, szacunek bez li staje się uciążliwy, ostrożność bez li staje się lękliwością, odwaga bez li staje się zamętem, prostota albo bezpośredniość bez li staje się szorstkością.

Droga Konfucjusza to jest droga człowieka.