Mentionsy
Jakub Szela - zdrajca czy bohater? Historyk zabrał głos
Jakub Szela był jednym z przywódców rabacji galicyjskiej, czyli powstania chłopskiego na terenie zaboru austriackiego. W historii tego wydarzenia wyłoniły się trzy legendy dotyczące Szeli. W Polskim Radiu 24 mówił o tym historyk Ryszard Jamka.
Rozdziały (14)
Krzysztof Grzybowski witamy Ryszarda Jamkę, autora książki o Jakubie Szeli.
Ryszard Jamka przedstawia trzy legendy o Jakubie Szeli: czarna, biała i czerwona.
Jakub Szela jest często przedmiotem dyskusji i widowisk, a jego postać powraca w ostatnich latach.
Czarnej legendarnej jest dominującą narracją o Jakubie Szeli, która utworzona przez szlachtę i ziemiaństwo, utrzymuje się przez wiele lat.
Jakub Szela jest często symboliczny w kulturze polskiej, a jego postać jest tworzona przez wielu znani twórców.
Ryszard Jamka nie rozstrzyga, która z legend jest prawdziwa, ale prezentuje trzy punkty widzenia na postać Jakuba Szeli.
Ryszard Jamka zbiera fakty historyczne dotyczące Jakuba Szeli, takie jak jego pochodzenie i pierwsze lata życia.
Ryszard Jamka analizuje powstanie 1846 roku i jego wpływ na postać Jakuba Szeli.
Ryszard Jamka omawia rolę Jakuba Szeli w rabacji i jego rozwój jako lider chłopski.
Historik opisuje legende czerwoną, powstająca po II wojnie światowej, w której Szelę i rabację interpretuje komuniści jako rewolucjonistę i bohatera.
Historik omawia badania prowadzone w latach 50., które pokazują silną legende białą wśród chłopów, a także analizuje zróżnicowanie społeczeństwa wiejskiego.
Historik podkreśla zróżnicowanie wieścian, od najbogatszych kmieci po biedaków i opisuje struktury pańszczyźnianej.
Historik omawia rozwój interpretacji Szeliego i rabacji w latach 45-56, aż do 1956 roku, kiedy system komunistyczny zaczął się stabilizować.
Historik podsumowuje wpływ interpretacji Szeliego na współczesną historiografię i analizuje jej kontynuację po 1989 roku.
Szukaj w treści odcinka
Jej autor był związany z ruchem ludowym i starał się w niej przeciwstawić właśnie temu dominującemu poglądowi na Szelę.
Po drugiej stronie Legenda Biała, czyli to spojrzenie głównie na Szelę, ale również na Rabację ze strony chłopów.
Ale mamy też trzecią legendę i znów zastanawiam się, czy ona nie jest najciekawszą z nich wszystkich, czyli Legenda Czerwona, kiedy Szelę i Rabację na warsztat zaczynają brać komuniści.
Myślę oczywiście o tym ruchu, który potem przerodził się w PSL i tam nie było do końca wiadomo jak Szelę potraktować.
Ostatnie odcinki
-
Grupa Wagnera. Historia prywatnej armii
17.04.2026 20:06
-
Ambicje kontra wolność? O przyczynach upadku Po...
10.04.2026 20:06
-
Zapomniana trauma. Wielki Kryzys w Polsce
03.04.2026 22:06
-
Zbrodnia i archiwa. Jak powstaje true crime
27.03.2026 22:06
-
Melchior Wańkowicz - biografia poza schematem
20.03.2026 22:06
-
"Idź prosto w stronę grzyba atomowego". Opowieś...
13.03.2026 22:06
-
Rzeczypospolita nad Amurem, czyli o Polakach, k...
06.03.2026 22:06
-
Więzień numer 77. Niezwykła istoria boksera, kt...
27.02.2026 22:06
-
Prawda czy dramaturgia? Historyk na planie "Poj...
20.02.2026 20:06
-
Nadzieja, bezrobocie, kapitalizm, prywatyzacja ...
13.02.2026 20:06