Mentionsy

Czarująca poetka o Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej.

To dodajmy jeszcze jedną ważną informację, bo to ma znaczenie, że ten już powoli mijający rok 2025 to jest rok Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej.

Przyszedł czas na Pawlikowską-Jasnorzewską, to miało związek z rokiem Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej, ale temat, który mnie pociągnął, bo to było trochę tak, że szukałam tematu, a kiedy on już się znalazł, zaprowadził mnie w takie rejony, których się sama nie spodziewałam.

Jeśli chodzi o Pawlikowską, ten temat pojawił się w związku z rokiem Pawlikowskiej, ale także z kontaktami, z rozmową z Rafałem Podrazą, który ten rok zainicjował.

Ta książka nie jest biografią z założenia, że ona nie ma jakby chronologicznego ciągu, w którym opowiadam o całym życiu Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej.

Biografia plus, jakieś elementy biografii, ale na tej podstawie nie uczymy się o Pawlikowskiej.

Skoro szłam tym tropem, przejrzałam kalendarze astrologiczne, to co mówiono wtedy o zbliżającej się wojnie, to znajdzie odzwierciedlenie w liście Pawlikowskiej o tym, że słyszy tętęt jeźdźców apokalipsy.

Podobną sytuację mamy w życiu Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej.

I wrócił, właściwie to już był szkielet, cień człowieka i mówiono wtedy i w zapiskach Magdaleny Samozwaniec, w tych wypowiedziach Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej jest szukanie odpowiedzi na to, co się stało, dlaczego ta wojna trwa, kim jest Hitler, czy on jest szatanem, czy mamy do czynienia z tym, że szatan wchodzi, zostaje wypuszczony na świat.

Ten wachlarz należał do Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej.

Nie tylko zabiera ten wachlarz, ale prosi swojego partnera, żeby wykonał kopię obrazu Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej i oni dokodują egzorcyzmów w mieszkaniu PRL-owskim w 1972 roku w Warszawie.

Jeżeli ktoś myślał, że przy okazji Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej będziemy rozmawiać o miłosnej poezji, może być lekko zaskoczony.

Zobowiązują, a nie pamiętamy, nam się kojarzą pocałunki Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej, te krótkie miniaturowe wierszyki, ale nie wiemy, że ona miała znacznie większe ambicje i to o czym mówisz, ambicje jako kobieta, ambicje jako twórczyni również, bo jako kobieta chciała być zauważana, to jest jej wieczne szukanie miłości, wieczne rozczarowanie.

Nie był, tak, oczywiście, ale one przejmowały zdrady jako coś dość naturalnego, chociaż małżeństwo drugie Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej z tego właśnie powodu, między innymi,

My też możemy się pobawić w psychologów, mając do czynienia z materiałami, bo tutaj cały czas podkreślam, że to wszystko jest związane z moimi badaniami archiwalnymi, z tym, że udało mi się wskrzesić Steinsberga, który gdzieś tam... To o niego też chciałem spytać, bo to też, znaczy w ogóle ta książka jest o tyle ciekawa, że to nie jest książka o Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej, bo tak naprawdę mamy wokół niej cały wielki, rozległy i skomplikowany świat.

Ale ja mam to szczęście, że biografia Pawlikowskiej już jest jedna, druga.

A to jest też w zestawieniu z notatkami przedśmiertnymi Lilki Pawlikowskiej o tym, że ona chce przekazać buty swojej siostrze.

Chodziło o to, że wydawał utwory Lilki, czyli Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej, Ferdynand Hezik.

A tymczasem Marian być może zaznaczył się w życiu Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej, a on prawie, że nie istnieje.

Mianowicie, przecież on był mężem kuzynki Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej.

Pożegnanie jesieni zostaje wydane prawdopodobnie dzięki interwencji Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej.

Zresztą Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej jako dramatopisarki też nie, bo dzięki Hezikowi wiem, że kiedy Marian przeczytał jej utwór sceniczny, powiedział jakaś głupota, to była taka futurystyczna wizja małżeństwa składająca się z czworokąta właściwie.

To teraz znów, wracając trochę do początku tej opowieści, na ile te wszystkie rozterki, te wszystkie decyzje, te wszystkie problemy Twojej bohaterki Lilki, czyli Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej,

Cytując wprost i nie rozwijając tego tematu, ale jak się domyślamy, i ja o tym piszę też w książce, nie można w sposób metaforyczny traktować tego, co zostało powiedziane, a mianowicie powiedziała o tym druga żona Jana Pawlikowskiego, czyli mówiąc tak, żeby szybko wytłumaczyć słuchaczom, drugi mąż naszej bohaterki Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej ma to imię Jan, nazywa się Pawlikowski.

I teraz to był kolejny dramat Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej, choć mówi się o tym, że ona w ogóle nie chciała mieć dzieci, że kiedy zobaczyła swoją siostrę w zaawansowanej ciąży, powiedziała, że to tak brzydko, nieestetycznie wygląda.

Tak samo jak w wypadku małżeństw Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej.

Co się stanie z naszym odbiorem, z naszym rozumieniem wierszy Pawlikowskiej?

No to w takim razie dla wszystkich tych, którzy czytali, dla wszystkich tych, którzy nie czytali, mówię oczywiście o twórczości Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej, warto sięgnąć po tę książkę, bo może się okazać, że pewne słowa mają zupełnie inne znaczenie, albo mają drugie dno, na przykład.

Joanna Jurgała-Jureczka, czarująca poetka o Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej, bardzo dziękuję.

No i jeszcze na koniec przypomnijmy, że ten 2025 rok, który pomału mija, jest właśnie rokiem Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej, więc tym bardziej jesteśmy zobowiązani do tego, żeby o tej poetce pamiętać.