Mentionsy

Techstorie - rozmowy o technologiach
Techstorie - rozmowy o technologiach
26.05.2026 16:00

166# Papież słucha Techstorii? Encyklika o AI i wtyki Leona w Dolinie

Papież zabrał głos w sprawie sztucznej inteligencji. I udowodnił, że na technologiach się zna - ba, że doskonale wie, jakie mogą być konsekwencje puszczonej samopas AI, jaki może mieć wpływ na rynek pracy, a jaki na środowisko.
Nie mamy złudzeń, encyklika "Magnifica Humanitas” czyli "Wspaniałe człowieczeństwo”, pewnie nie odbije się bardzo szerokim echem. Ale jednak wnioski z niej powinni przyswoić politycy od lewa do prawa. Dziś więc przychodzimy do was z dobrą nowiną o tym, co Kościół Katolicki ale także inne wielkie religie, sądzą o technologicznych zmianach, jakie nam towarzyszą. I dlaczego warto uważnie wsłuchiwać się w słowa papieża, nawet, jeśli jesteśmy niewierzący.

Eksperci odcinka:
Tomasz Terlikowski, doktor filozofii, dziennikarz i publicysta. Prowadzi Poranne Rozmowy w RMF FM i program Dwie Strony w TVN24.

Ron Ivey, doradca papieży Franciszka i Leona XIV ds. AI, były doradca Białego Domu. Na Harvardzie prowadzi badania nad więziami społecznymi i poczuciem przynależności. Współtworzy projekt Humanity 2.0 przy Papieskiej Akademii Nauk; założył organizację non-profit Noasis Collaborative.

Rozdziały:
- Kościół a AI
- Wspaniałe człowieczeństwo
- Wojna
- Wszyscy ludzie Leona od AI
- Kościół i Dolina
- Inne religie

Źródła:
Reuters o encyklice:
https://www.reuters.com/world/europe/pope-leo-issue-first-major-work-addressing-ai-may-25-2026-05-18/
Technologiczne lobby w Watykanie:
https://www.politico.eu/article/pope-leo-xiv-ai-meetings-silicon-valley-vatican
Zobowiązanie religii abrahamowych:
https://www.vaticannews.va/pl/watykan/news/2023-01/religie-abrahamowe-zobowiazuja-sie-do-troski-o-etyke-a-i.html
Deklaracja Religii Dla Pokoju:
https://www.wcrp.or.jp/en/ai_ethics_for_peace
Patriarcha Bartłomiej o robotokracji:
https://apnews.com/article/greece-automation-religion-robots-orthodoxy-2d5765621d591fa4e58ac8f60df1a3d4

Rozdziały (17)

1. Opowieść o Kacie

Opowieść o Kacie, która szuka pomocy dla zranionego przez złośliwego dorosłego Pawła, organizatora obozów dla dzieci.

2. Podcast Techstorie

Podcast Techstorie z Sylwia Czubkowska i Jonna Sosnowska, którzy omawiają encyklikę papieża Leona XIV o AI.

3. Encyklika Magnifica Humanitas

Analiza encykliki Magnifica Humanitas, pierwszej encykliki papieża Leona XIV, dotyczącej AI i ludzkiego wartości.

4. Importancja encykliki

Wyjaśnienie znaczenia encykliki Magnifica Humanitas w kontekście papieskiego pontyfikatu i zagrożeń związanych z AI.

5. Kultura algorytmiczna

Analiza kultury algorytmicznej i jej wpływ na ludzkie zdolności myślowe i moralne, z podkreśleniem zagrożeń związanymi z AI.

6. Znaczenie Kościoła katolickiego

Analiza roli Kościoła katolickiego w debacie o AI, jego autorytetu i możliwościach do wpływu na globalne debaty.

7. Encyklika Magnifica Humanitas

Analiza treści encykliki Magnifica Humanitas, w tym zagrożeń związanych z AI i propozycji papieża Leona XIV.

8. Krytyka korporacji i sprawiedliwości społecznej

Leon XIV krytykuje korporacje i podkreśla konieczność sprawiedliwej regulacji AI, aby uniknąć monopolizacji władzy i zwiększonego ryzyka społecznego.

9. Encyklika jako przemówienie do odpowiedzialnej technologii

Papież nie zahamowuje technologii, ale prosi o odpowiedzialne jej wykorzystanie, podkreślając konieczność etycznej regulacji i ochrony człowieka.

10. Metafora wieży Babel i Jerozolimy

Papież porównuje technologię do wieży Babel i Jerozolimy, podkreślając konieczność współpracy i solidarności w rozwoju cywilizacji.

11. Cyfrowy kolonializm i krytyka transhumanizmu

Papież krytykuje kolonializm cyfrowy i transhumanizm, podkreślając konieczność zrozumienia natury człowieka i jego cielesności.

12. Wojna i algorytmy sztucznej inteligencji

Papież krytykuje używanie AI w wojnie, podkreślając konieczność odpowiedzialności i etycznej regulacji technologii.

13. Ekologia komunikacji i edukacja

Papież podkreśla konieczność etycznej regulacji AI, ochrony danych i wspierania krytycznego myślenia w edukacji.

14. Kultura Doliny Krzemowej i odpowiedzialność technologii

Papież krytykuje techno-optymizm, podkreślając konieczność odpowiedzialnej regulacji technologii i wsłuchania się w potrzeby ludzi.

15. Relacje Kościoła z Doliną Krzemową i wpływ technologii

Rozkłady spotkań papieża Franciszka z przedstawicielami technologii, w tym Christophera O'Lacha, oraz wpływ encykliki Magnifica Humanitas na relacje Kościoła z Doliną Krzemową.

16. Inne religie i pytania etyczne dotyczące AI

Rozważania nad etyką AI w innych religiach, w tym prawosławnym i islamskim, oraz motywacja wydania encykliki Magnifica Humanitas.

17. Zakończenie rozmowy i wyrażenia podziękowań

Podsumowanie rozmowy, prośba o ocenę i subskrypcję, informacje o platformach dostępu do podcastu, a także podziękowania do słuchaczy.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 17 wyników dla "Watykan"

Sam fakt jej powstania sugeruje, że Watykan widzi w obecnym kierunku rozwoju technologii bardzo realne zagrożenia i napięcia, a nie sytuację, która byłaby pod kontrolą.

I ta pierwsza encyklika Leona XIV, jak oceniają watykanieści eksperci od Kościoła Katolickiego, jest jednym z najważniejszych dokumentów Kościoła Katolickiego od czasu Laudato Si', czyli encykliki Franciszka, ale jest też tekstem znacznie bardziej filozoficznym, politycznym i cywilizacyjnym niż większość komentatorów początkowo przypuszczała.

Do tego, jak inne wielkie religie odnoszą się do AI, to jeszcze dzisiaj przejdziemy, ale faktycznie w Watykanie od miesięcy, jeżeli nie od lat, zbierała potrzeba wyrażenia bardzo konkretnego stanowiska w kwestiach tych globalnych zmian.

O broni autonomicznej krytycznie mówi już od 2013 roku, a Watykan wprost wezwał nawet do globalnego moratorium na jej rozwijanie.

I to, jak podkreślał Terlikowski, budzi bardzo stanowczą niezgodę Watykanu.

No i właśnie, to dlatego jego obecność przy ogłoszeniu tej encykliki jest tak ważna, bo Watykan nie zaprosił jakiegoś tam celebryty technologicznego, albo influencera, albo inwestora, tylko badacza, który zajmuje się bezpieczeństwem i interpretowalnością AI.

No właśnie, no właśnie, to spójrzmy, kto jeszcze był w otoczniu papieża, bo te relacje pomiędzy światem technologii a Watykanem, one były tkane od dawna, zresztą w siedzibie Antropica właśnie, bo to tam w San Francisco naprawdę od miesięcy spotykali się chrześcijańscy akademicy, a także liderzy razem z przedstawicielami właśnie Antropica i to Olach był ich organizatorem.

Pamiętacie, mówiłyśmy wam o tej konstytucji, a teraz stał się bezpośrednim mącznikiem między Watykanem a gigantami Big Techów.

Więc Watykan jest jednocześnie zafascynowany możliwościami technologii i zobacz, jak spojrzymy na to, jak działają księża na całym świecie, oni chętnie korzystają z tego, co technologia daje.

Bo to właśnie wtedy francuski dominikanin ojciec Eric Salubir spotkał ludzi z Doliny Chrzemowej, którzy sami przyszli do Watykanu po dialog, ostrzegając przed nadchodzącą, cytat, poznawczą rewolucją przemysłową.

To taka oficjalna platforma, w której Watykan i nieamerykańscy naukowcy wspólnie wypracowują ramy dla cyfrowego świata.

Zainteresowanie Franciszka tymi zagadnieniami doprowadziło do powstania w Watykanie Centrum Kultury Cyfrowej w ramach Papieskiej Rady ds. Kultury, a Tyge stał się czymś w rodzaju ambasadora technologii dla Watykanu.

Dziś te dosyć bliskie relacje z Doliną, szczególnie dialogi Minervy oraz to, że to Antropica, nie na przykład właśnie wspomniana jakaś europejska firma, są tak blisko Papieża w tych kwestiach technologicznych budzi pewną konsternację, ale jednak z drugiej strony mamy encyklikę i bardzo ostre reakcje Watykanu na choćby działania i narracje Petera Thiela, więc wydaje się, że jednak ludzie z Doliny nie zbudowali aż tak silnej pozycji w Watykanie.

My zresztą sporo mówiłyśmy Wam już i w tym odcinku, i w odcinku, w wspomnianym odcinku 161, jak to Peter Thiel narobił, powiedzmy sobie, złej krwi w Kościele Katolickim w okolicach Watykanu, ale ja sobie jeszcze pozwolę zacytować tutaj biskupa Antonio Stagigliano, to jest przewodniczący Papieskiej Akademii Teologicznej, który do tekstu, który pisałem dla Tygodnika Powszechnego komentował działania i ambicje Thiela jako po prostu szkodliwego ideologa,

I tam jeszcze jest dużo innych bardzo ostrych słów, więc tak jak mówię, chyba Dolina sobie nie narobiła aż tak dobrych relacji z Watykanem.

Bo owszem, Watykan słucha jak działają technologie, żeby lepiej orientować się w świecie.

I właśnie dlatego, jak niedawno opisywał serwis Politico, ze strony Big Techów do Watykanu nieustannie idzie, powiedzmy, że delikatny lobbying.