Mentionsy

Techstorie - rozmowy o technologiach
Techstorie - rozmowy o technologiach
26.05.2026 16:00

166# Papież słucha Techstorii? Encyklika o AI i wtyki Leona w Dolinie

Papież zabrał głos w sprawie sztucznej inteligencji. I udowodnił, że na technologiach się zna - ba, że doskonale wie, jakie mogą być konsekwencje puszczonej samopas AI, jaki może mieć wpływ na rynek pracy, a jaki na środowisko.
Nie mamy złudzeń, encyklika "Magnifica Humanitas” czyli "Wspaniałe człowieczeństwo”, pewnie nie odbije się bardzo szerokim echem. Ale jednak wnioski z niej powinni przyswoić politycy od lewa do prawa. Dziś więc przychodzimy do was z dobrą nowiną o tym, co Kościół Katolicki ale także inne wielkie religie, sądzą o technologicznych zmianach, jakie nam towarzyszą. I dlaczego warto uważnie wsłuchiwać się w słowa papieża, nawet, jeśli jesteśmy niewierzący.

Eksperci odcinka:
Tomasz Terlikowski, doktor filozofii, dziennikarz i publicysta. Prowadzi Poranne Rozmowy w RMF FM i program Dwie Strony w TVN24.

Ron Ivey, doradca papieży Franciszka i Leona XIV ds. AI, były doradca Białego Domu. Na Harvardzie prowadzi badania nad więziami społecznymi i poczuciem przynależności. Współtworzy projekt Humanity 2.0 przy Papieskiej Akademii Nauk; założył organizację non-profit Noasis Collaborative.

Rozdziały:
- Kościół a AI
- Wspaniałe człowieczeństwo
- Wojna
- Wszyscy ludzie Leona od AI
- Kościół i Dolina
- Inne religie

Źródła:
Reuters o encyklice:
https://www.reuters.com/world/europe/pope-leo-issue-first-major-work-addressing-ai-may-25-2026-05-18/
Technologiczne lobby w Watykanie:
https://www.politico.eu/article/pope-leo-xiv-ai-meetings-silicon-valley-vatican
Zobowiązanie religii abrahamowych:
https://www.vaticannews.va/pl/watykan/news/2023-01/religie-abrahamowe-zobowiazuja-sie-do-troski-o-etyke-a-i.html
Deklaracja Religii Dla Pokoju:
https://www.wcrp.or.jp/en/ai_ethics_for_peace
Patriarcha Bartłomiej o robotokracji:
https://apnews.com/article/greece-automation-religion-robots-orthodoxy-2d5765621d591fa4e58ac8f60df1a3d4

Rozdziały (17)

1. Opowieść o Kacie

Opowieść o Kacie, która szuka pomocy dla zranionego przez złośliwego dorosłego Pawła, organizatora obozów dla dzieci.

2. Podcast Techstorie

Podcast Techstorie z Sylwia Czubkowska i Jonna Sosnowska, którzy omawiają encyklikę papieża Leona XIV o AI.

3. Encyklika Magnifica Humanitas

Analiza encykliki Magnifica Humanitas, pierwszej encykliki papieża Leona XIV, dotyczącej AI i ludzkiego wartości.

4. Importancja encykliki

Wyjaśnienie znaczenia encykliki Magnifica Humanitas w kontekście papieskiego pontyfikatu i zagrożeń związanych z AI.

5. Kultura algorytmiczna

Analiza kultury algorytmicznej i jej wpływ na ludzkie zdolności myślowe i moralne, z podkreśleniem zagrożeń związanymi z AI.

6. Znaczenie Kościoła katolickiego

Analiza roli Kościoła katolickiego w debacie o AI, jego autorytetu i możliwościach do wpływu na globalne debaty.

7. Encyklika Magnifica Humanitas

Analiza treści encykliki Magnifica Humanitas, w tym zagrożeń związanych z AI i propozycji papieża Leona XIV.

8. Krytyka korporacji i sprawiedliwości społecznej

Leon XIV krytykuje korporacje i podkreśla konieczność sprawiedliwej regulacji AI, aby uniknąć monopolizacji władzy i zwiększonego ryzyka społecznego.

9. Encyklika jako przemówienie do odpowiedzialnej technologii

Papież nie zahamowuje technologii, ale prosi o odpowiedzialne jej wykorzystanie, podkreślając konieczność etycznej regulacji i ochrony człowieka.

10. Metafora wieży Babel i Jerozolimy

Papież porównuje technologię do wieży Babel i Jerozolimy, podkreślając konieczność współpracy i solidarności w rozwoju cywilizacji.

11. Cyfrowy kolonializm i krytyka transhumanizmu

Papież krytykuje kolonializm cyfrowy i transhumanizm, podkreślając konieczność zrozumienia natury człowieka i jego cielesności.

12. Wojna i algorytmy sztucznej inteligencji

Papież krytykuje używanie AI w wojnie, podkreślając konieczność odpowiedzialności i etycznej regulacji technologii.

13. Ekologia komunikacji i edukacja

Papież podkreśla konieczność etycznej regulacji AI, ochrony danych i wspierania krytycznego myślenia w edukacji.

14. Kultura Doliny Krzemowej i odpowiedzialność technologii

Papież krytykuje techno-optymizm, podkreślając konieczność odpowiedzialnej regulacji technologii i wsłuchania się w potrzeby ludzi.

15. Relacje Kościoła z Doliną Krzemową i wpływ technologii

Rozkłady spotkań papieża Franciszka z przedstawicielami technologii, w tym Christophera O'Lacha, oraz wpływ encykliki Magnifica Humanitas na relacje Kościoła z Doliną Krzemową.

16. Inne religie i pytania etyczne dotyczące AI

Rozważania nad etyką AI w innych religiach, w tym prawosławnym i islamskim, oraz motywacja wydania encykliki Magnifica Humanitas.

17. Zakończenie rozmowy i wyrażenia podziękowań

Podsumowanie rozmowy, prośba o ocenę i subskrypcję, informacje o platformach dostępu do podcastu, a także podziękowania do słuchaczy.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 26 wyników dla "Kościół"

No i właśnie dlatego dzisiaj przychodzimy do Was z dobrą nowiną o tym, co kościół katolicki, ale także inne wielkie religie, sądzą o technologicznych zmianach, które nam towarzyszą na co dzień.

Zanim jednak opowiemy, jak Kościół katolicki reaguje na AI, tradycyjnie mamy dla was podziękowania i prośby.

I co więcej, Magnifica Humanitas pokazuje, że Kościół katolicki traktuje rozwój technologii oraz rozwój AI jako poważny problem cywilizacyjny i to na tyle ważny, że wymaga osobnej encykliki.

Ale też nie jest tak, że Kościół katolicki dostrzegł wyzwania technologiczne dopiero na początku tego pontyfikatu.

Ivey jest jednym z doradców Franciszka, był jednym z doradców Franciszka w kwestiach AI i jak rozmawialiśmy, to on mocno podkreślał oczekiwanie na taki konkretny głos Leona, że no i kościół katolicki oczekuje i wierni oczekują, ale też po prostu ludzie zajmujący się stykiem wiary, filozofii.

Stawiają na to, że Leon podejmie ten temat i on tłumaczył, dlaczego w ogóle Kościół sięga dzisiaj po takie tematy i dlaczego głos papieża i Kościoła może mieć tutaj znaczenie.

Kościół ma niezwykle wpływowy głos.

Oprócz filozofii i nauki istnieją również intuicja, wyobraźnia i głęboko zakorzenione żywe tradycje, wśród których Kościół jest jedną z najważniejszych.

Oczywiście my sami nie chcielibyśmy patrzeć na człowieka w tak redukcjonistyczny sposób, ale fakt, że Kościół liczy ponad miliard wiernych sprawia, że jego głos w tych debatach jest słyszalny.

Dlatego mam poczucie, że Kościół zarówno za pontifikatu Leona, jak wcześniej Franciszka, poprzez takie fora jak G7 i inne międzynarodowe przestrzenie dialogu, wnosi do tych rozmów wyjątkowy autorytet.

Kościół ma wyjątkową zdolność wspólnotowego rozeznawania.

Rozmawiam z przedstawicielami różnych wspólnot religijnych, a także środowisk świeckiego humanizmu i wielu z nich uważa, że Kościół katolicki jest dziś zdecydowanie najbardziej zaawansowany w refleksji nad tymi tematami, znacznie bardziej niż większość innych środowisk.

Już ten dokument mocno podkreślał, gdzie Kościół widzi zagrożenia i co czuje się w obowiązku chronić, o czym się wypowiadać.

Być może Kościół na nowo odkrywa dziś pewne starsze, a nawet wschodnie intuicje duchowe.

Ale fascynuje mnie obserwowanie, że to, co oferuje Kościół katolicki i szerzej chrześcijaństwo, okazuje się, jeśli naprawdę się w to wejdzie i tego doświadczy, znacznie bardziej przekonujące.

No trudno, żeby kościół, który mówi o sprawiedliwości społecznej,

I który budował państwo dobrobytu społecznego, kościół, czy bardziej chadecja inspirowana przez kościół, w ramie z socjaldemokracją, żeby o tym nie przypominał.

Kościół nie jest neoliberalny, wbrew temu, co niektórzy by chcieli, czy niektórzy by

Kościół mówi o tej zasadzie i mówi oczywiście państwo jest istotne, tak jak jednostka jest istotna, ale między państwem a jednostką działa cały zestaw instytucji pośrednich.

Kościół od dawna stawia sprawę jasno.

Tylko mówi przeciwnie, że Kościół próbuje wejść w dialog z samym centrum świata technologicznego.

Więc wracając do Olacha, on, co ciekawe, w przeszłości określał się jako eteista, do tego zdarzało mu się krytykować religię i Kościół i to wywołało spore kontrowersje, szczególnie w takich amerykańskich środowiskach konserwatywnych, kontrowersje, że tutaj jest przy papieżu, tak?

A Leon XIV wydaje się uważać, że Kościół nie może mówić AI wyłącznie własnym językiem i we własnym gronie.

Tak, tak, bo Kościół najpierw widział w sieci tylko kolejne narzędzie, a potem zaczął badać wpływ sieci na kulturę i przełom nastąpił około 2016 roku w San Francisco, nigdzie indziej, wiadomo.

Tylko kościół katolicki ma oficjalną głowę, czyli papieża, która ustala, jak będzie interpretowana doktryna i w jakim kierunku mają zmierzać owieczki.

No bo tak, kościół prawosławny ma lidera, patriarchę Bartłomieja I, który rok temu