Mentionsy
166# Papież słucha Techstorii? Encyklika o AI i wtyki Leona w Dolinie
Papież zabrał głos w sprawie sztucznej inteligencji. I udowodnił, że na technologiach się zna - ba, że doskonale wie, jakie mogą być konsekwencje puszczonej samopas AI, jaki może mieć wpływ na rynek pracy, a jaki na środowisko.
Nie mamy złudzeń, encyklika "Magnifica Humanitas” czyli "Wspaniałe człowieczeństwo”, pewnie nie odbije się bardzo szerokim echem. Ale jednak wnioski z niej powinni przyswoić politycy od lewa do prawa. Dziś więc przychodzimy do was z dobrą nowiną o tym, co Kościół Katolicki ale także inne wielkie religie, sądzą o technologicznych zmianach, jakie nam towarzyszą. I dlaczego warto uważnie wsłuchiwać się w słowa papieża, nawet, jeśli jesteśmy niewierzący.
Eksperci odcinka:
Tomasz Terlikowski, doktor filozofii, dziennikarz i publicysta. Prowadzi Poranne Rozmowy w RMF FM i program Dwie Strony w TVN24.
Ron Ivey, doradca papieży Franciszka i Leona XIV ds. AI, były doradca Białego Domu. Na Harvardzie prowadzi badania nad więziami społecznymi i poczuciem przynależności. Współtworzy projekt Humanity 2.0 przy Papieskiej Akademii Nauk; założył organizację non-profit Noasis Collaborative.
Rozdziały:
- Kościół a AI
- Wspaniałe człowieczeństwo
- Wojna
- Wszyscy ludzie Leona od AI
- Kościół i Dolina
- Inne religie
Źródła:
Reuters o encyklice:
https://www.reuters.com/world/europe/pope-leo-issue-first-major-work-addressing-ai-may-25-2026-05-18/
Technologiczne lobby w Watykanie:
https://www.politico.eu/article/pope-leo-xiv-ai-meetings-silicon-valley-vatican
Zobowiązanie religii abrahamowych:
https://www.vaticannews.va/pl/watykan/news/2023-01/religie-abrahamowe-zobowiazuja-sie-do-troski-o-etyke-a-i.html
Deklaracja Religii Dla Pokoju:
https://www.wcrp.or.jp/en/ai_ethics_for_peace
Patriarcha Bartłomiej o robotokracji:
https://apnews.com/article/greece-automation-religion-robots-orthodoxy-2d5765621d591fa4e58ac8f60df1a3d4
Rozdziały (17)
Opowieść o Kacie, która szuka pomocy dla zranionego przez złośliwego dorosłego Pawła, organizatora obozów dla dzieci.
Podcast Techstorie z Sylwia Czubkowska i Jonna Sosnowska, którzy omawiają encyklikę papieża Leona XIV o AI.
Analiza encykliki Magnifica Humanitas, pierwszej encykliki papieża Leona XIV, dotyczącej AI i ludzkiego wartości.
Wyjaśnienie znaczenia encykliki Magnifica Humanitas w kontekście papieskiego pontyfikatu i zagrożeń związanych z AI.
Analiza kultury algorytmicznej i jej wpływ na ludzkie zdolności myślowe i moralne, z podkreśleniem zagrożeń związanymi z AI.
Analiza roli Kościoła katolickiego w debacie o AI, jego autorytetu i możliwościach do wpływu na globalne debaty.
Analiza treści encykliki Magnifica Humanitas, w tym zagrożeń związanych z AI i propozycji papieża Leona XIV.
Leon XIV krytykuje korporacje i podkreśla konieczność sprawiedliwej regulacji AI, aby uniknąć monopolizacji władzy i zwiększonego ryzyka społecznego.
Papież nie zahamowuje technologii, ale prosi o odpowiedzialne jej wykorzystanie, podkreślając konieczność etycznej regulacji i ochrony człowieka.
Papież porównuje technologię do wieży Babel i Jerozolimy, podkreślając konieczność współpracy i solidarności w rozwoju cywilizacji.
Papież krytykuje kolonializm cyfrowy i transhumanizm, podkreślając konieczność zrozumienia natury człowieka i jego cielesności.
Papież krytykuje używanie AI w wojnie, podkreślając konieczność odpowiedzialności i etycznej regulacji technologii.
Papież podkreśla konieczność etycznej regulacji AI, ochrony danych i wspierania krytycznego myślenia w edukacji.
Papież krytykuje techno-optymizm, podkreślając konieczność odpowiedzialnej regulacji technologii i wsłuchania się w potrzeby ludzi.
Rozkłady spotkań papieża Franciszka z przedstawicielami technologii, w tym Christophera O'Lacha, oraz wpływ encykliki Magnifica Humanitas na relacje Kościoła z Doliną Krzemową.
Rozważania nad etyką AI w innych religiach, w tym prawosławnym i islamskim, oraz motywacja wydania encykliki Magnifica Humanitas.
Podsumowanie rozmowy, prośba o ocenę i subskrypcję, informacje o platformach dostępu do podcastu, a także podziękowania do słuchaczy.
Szukaj w treści odcinka
Bo to właśnie do AI, czy też raczej człowieka w czasach AI odnosi się Magnifica Humanitas, która została ogłoszona, jak powiedziałaś, w poniedziałek, ale papież podpisał ją już 15 maja, czyli w 135 rocznicę encykliki Leona XIII, Rerum Novarum, która to wprowadziła ważne zmiany w katolickiej nauce społecznej w odniesieniu do rewolucji przemysłowej.
Leon XIII odpowiadał na rewolucję technologiczno-przemysłową końca XIX wieku, a obecny papież odnosi się do współczesnej rewolucji technologicznej, oczywiście z naciskiem na AI.
Zanim jednak opowiemy, jak Kościół katolicki reaguje na AI, tradycyjnie mamy dla was podziękowania i prośby.
Bardzo wam dziękujemy za to, że nas słuchacie, bardzo dziękujemy za to, że jesteście z nami, że nas subskrybujecie, komentujecie nasze odcinki, że piszecie do nas wiadomości, czasami bardzo długie maile, na które zawsze się staramy szybko odpowiadać, ale różnie to bywa, ale staramy się odpowiadać.
A także Ron Ivey, doradca papieży Franciszka oraz Leona XIV ds. AI, były doradca Białego Domu, na Harvardzie prowadzi badania nad więziami społecznymi i poczuciem przynależności, współtworzył projekt Humanity 2.0 przy Papieskiej Akademii Nauk oraz założył organizację non-profit Noasis Collaborative.
Głowa Kościoła Katolickiego oraz jeden z najbardziej wpływowych badaczy oraz liderów AI połączyli siły, żeby wypowiedzieć się na temat relacji ludzi i technologii.
Czyli papież Leon XIV to właśnie wpływ AI na człowieka obrał za swój priorytet.
I co więcej, Magnifica Humanitas pokazuje, że Kościół katolicki traktuje rozwój technologii oraz rozwój AI jako poważny problem cywilizacyjny i to na tyle ważny, że wymaga osobnej encykliki.
Zresztą myśmy o tym też opowiadały w odcinku nr 125 i przewidywałyśmy wtedy, że pierwsza encyklika zapewne odniesie się do AI.
Ivey jest jednym z doradców Franciszka, był jednym z doradców Franciszka w kwestiach AI i jak rozmawialiśmy, to on mocno podkreślał oczekiwanie na taki konkretny głos Leona, że no i kościół katolicki oczekuje i wierni oczekują, ale też po prostu ludzie zajmujący się stykiem wiary, filozofii.
Na poziomie indywidualnym wyjątkowość kościoła polega także na tym, że ludzie codziennie muszą podejmować konkretne decyzje dotyczące AI.
Czy powinienem budować relacje z wirtualnym partnerem albo partnerką opartą na AI?
Do tego, jak inne wielkie religie odnoszą się do AI, to jeszcze dzisiaj przejdziemy, ale faktycznie w Watykanie od miesięcy, jeżeli nie od lat, zbierała potrzeba wyrażenia bardzo konkretnego stanowiska w kwestiach tych globalnych zmian.
I Antiqua et Nova poruszała kwestie ludzkiej inteligencji w porównaniu z AI oraz ludzkiej cielesności i świadomości jako czegoś, czego maszyna nie jest w stanie w pełni odtworzyć.
AI może przetwarzać gigantyczne bazy danych, wyłapywać wzorce i błyskawicznie generować odpowiedzi, ale to wciąż jest zupełnie coś innego niż ludzki umysł.
To oczywiście perspektywa laika, człowieka z zewnątrz, a nie teologa.
No więc według papieża rewolucja AI niesie ze sobą ryzyko, że po prostu uśmiercimy ludzkie działania, stawiając technologiczną optymalizację ponad wewnętrzną wartość tej ludzkiej aktywności.
W każdym razie, papież pisze, że trzeba po imieniu nazywać te wszystkie monopole AI, na które alternatywą ma być kontrola publiczna, bo, cytat, własność danych nie może być powierzona wyłącznie podmiotom prywatnym, lecz musi zostać poddana regulacjom.
AI skłonna jest pomnażać przede wszystkim władzę tych, którzy już dysponują zasobami ekonomicznymi, kompetencjami i dostępem do danych.
Natomiast on mówi z AI, nie on to mówi tylko, to przecież mówi wielu krytyków, a także wielu twórców.
To są rozmaite społeczności lokalne, to jest rodzina, szeroko czasem pojęta, czasem wąsko.
To są rozmaite inne układy społeczne.
Sam fakt, że do watykańskiej debaty zaprasza liderów branży AI, bardzo jasno pokazuje, że nie zamierza toczyć żadnej wojny przeciwko technologiom.
Nie namawia do rezygnacji z AI, z internetu czy innych narzędzi.
I skoro cały dotychczasowy pontyfikat Leona XIV koresponduje z Leonem XIII, to w tym dokumencie też jest sporo o pracy i papież występuje tam w obronie oczywiście pracowników i podkreśla, że obecne podejście do AI może obniżyć kwalifikacje ludzi albo prowadzić do ich nadzoru.
Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Ostatnie odcinki
-
171# Dlaczego Musk jest Muskiem? Czy AI jest pr...
30.06.2026 15:59
-
170# Argentyna będzie AI-gentyną. Milei i jego ...
23.06.2026 15:59
-
169# Najnowsze AI tylko dla Amerykanów? Trump b...
16.06.2026 12:59
-
168# Big techy zaczynają przegrywać w sądach. ...
09.06.2026 16:00
-
167# Od nich zależy rozwój AI. Najdroższa firma...
02.06.2026 16:00
-
166# Papież słucha Techstorii? Encyklika o AI i...
26.05.2026 16:00
-
165# Ulubiona appka gangsterów, Apple ograne pr...
19.05.2026 16:00
-
164# Zakłady o losy świata dla każdego. Jak ryn...
12.05.2026 16:00
-
163# Zgładzi ludzkość czy wyleczy raka? Kilka s...
05.05.2026 16:00
-
162# Sztuczna inteligencja pralką XXI wieku. Cz...
28.04.2026 16:00