Mentionsy

Tech
Tech
13.08.2025 06:54

Dr Urszula Zdanowicz – recepta na ścięgno Achillesa.

W tym odcinku podcastu rozmawiam z dr Urszulą Zdanowicz o ścięgnie Achillesa – jego funkcji, diagnostyce i nowoczesnych metodach leczenia urazów oraz przeciążeń. To temat szczególnie istotny dla sportowców, osób aktywnych fizycznie, ale też wszystkich, którzy chcą zrozumieć, jak dbać o zdrowie swoich ścięgien. Dr Urszula Zdanowicz – ortopeda i traumatolog sportowy. Specjalizuje się w chirurgii rekonstrukcyjnej i artroskopowej kończyny dolnej, ze szczególnym uwzględnieniem stawu kolanowego i skokowego. Członek faculty naukowego McGowan Institute for Regenerative Medicine Uniwersytetu w Pittsburgu. Autor i współautor wielu publikacji naukowych i rozdziałów w książkach. Członek Komitetu Naukowego ISAKOS (International Society of Arthroscopy, Knee Surgery and Orthopaedic Sports Medicine). Członek Komitetu Badawczego ESSKA (European Society of Sports Traumatology, knee Surgery and Arthroscopy). Od ponad 20 lat związana z opieką medyczną nad sportem wyczynowym – współpracowała  min.  z Polskim Komitetem Olimpijskim, Polskim Związkiem Piłki Nożnej, Polskim Związkiem Pływackim i Teatrem Wielkim Operą Narodową. 🎯 W odcinku usłyszysz między innymi o:  funkcji ścięgna Achillesa i jego roli w układzie ruchu  najczęstszych przyczynach przeciążeń i urazów  różnicach między tendinopatią a ostrym zapaleniem  kluczowych objawach i sygnałach, że trzeba zgłosić się do lekarza  badaniach obrazowych stosowanych w diagnostyce  roli unaczynienia (neowaskularyzacji) w bólu ścięgna  odróżnianiu tendinopatii części pośrodkowej od przyczepu ścięgna  czynnikach ryzyka – od biomechaniki stopy po choroby przewlekłe  leczeniu zachowawczym i inwazyjnym oraz prognozach powrotu do sportu  skutecznych metodach zapobiegania nawrotom kontuzji  wpływie unieruchomienia na strukturę i funkcję ścięgna Podcast możecie znaleźć wielu platformach do słuchania m. in.: 🎧 Spotify: https://open.spotify.com/show/7HIoOo6zbqnQaEMniDnZN5 🎧 iTunes: https://podcasts.apple.com/pl/podcast/recepta-na-ruch/id1536745493 🎧 Android: https://subscribeonandroid.com/receptanaruch.pl/feed/podcast Nowe odcinki będą pojawiać się w co drugą środę o godz. 12.00. Zapraszam Was do słuchania, oglądania, subskrybowania i udostępniania.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 65 wyników dla "lesa"

Ja nie wiem, czy się zastanawiałaś, skąd w ogóle ta nazwa Achilles, no bo mieliśmy tego Achillesa, on podobno miał...

Ale być może jak go ta matka Tetyda zanurzała w tej wodzie, to jeszcze oprócz tej pięty nie zarzążyła mu kawałka Achillesa po prostu.

których włókna tworzą ścięgno Achillesa.

I to ścięgno Achillesa ma dosyć dużą rotację.

Na wysokości talii Achillesa ta rotacja może wynosić nawet 180 stopni.

ale to nie znaczy, że achilles nie może chorować w innych miejscach, czyli mamy tą łydkę tenisistę, czyli uszkodzenie na poziomie dystalnej części głowy przyśrodkowej mięśnia brzucha tego łydki, uszkodzenia i różnego rodzaju problemy na poziomie talii achillesa oraz uszkodzenia w obrębie samego przyczepu do guza piętowego.

Natomiast takie problematyczne to jest ta środkowa część, tak zwana talia ścięgna Achillesa, czyli powiedzieliśmy, że to jest ta środkowa jakby tutaj część.

No i to jest powiedzmy 10-15 cm w zależności od osoby, ale ta budowa Achillesa bywa różna.

Ściegna Achillesa zbudowana jest przede wszystkim z kolagenu typu I. Kolagen typu I ma taką właściwość, że on się nam cały czas jakby odradza.

No i to się może skończyć uszkodzeniem coraz większym, coraz większym ścięgnach i lesa i proces może być przewlekły.

Więc warto jest to zrozumieć, że coś, co się w cudzysłowie trochę nazywa zapaleniem ścięgnach i lesa, zresztą teraz...

Jakby już od wielu lat obowiązująca nomenklatura nazywania różnych patologii, które są w obrębie ścięgna Achillesa są wytyczne, żeby nie używać słowa zapalenie, żeby nie używać słowa tendinitis.

Zresztą to jest bardzo w ogóle ciekawe zagadnienie, dlatego że są pacjenci, którzy mają tak zwaną tendinopatię ścięgna Achillesa i to jest obowiązująca nomenklatura.

Ale tak naprawdę słowo tendinopatia oznacza w zasadzie każdą patologię ścięgna Achillesa, która jeszcze nie jest jego częściowym bądź całkowitym uszkodzeniem oraz całkowite uszkodzenia ścięgna Achillesa.

I co ciekawe, jak się rozmawia z pacjentami, którzy sobie zupełnie urwali Achillesa, bardzo często, w zdecydowanej większości, to jest ich pierwszy objaw patologiczny w tym ścięgnie.

Z kolei ci, którzy mają tendinopatię, przewlekłe dolegliwości, muszą przestać trenować, nie mogą biegać, oni rzadko całkowicie uszkadzają Achillesa.

I jeżeli ten ból jest w obrębie talii ścięgna Achillesa, brzuźców mięśniowych, mięśniom brzuchatego łydki, to ja zazwyczaj pacjenta kieruję na badanie USG do zaufanego ultrasonografisty, do takiego, który ma doświadczenie w badaniu układu mięśniowo-szkieletowego.

Na przykład bardzo często częściowe uszkodzenia ściegna Achillesa albo tendinopatię w obrębie włókien od głowy przyśrodkowej mięśnia brzuchatego łydki na przykład występują u pacjentów, którzy mają przewlekłą niestabilność stawu skokowego.

Blizny bywają znacznie bardziej sztywne niż włókna ścięgna Achillesa i na granicy tych dwóch ośrodków, które mają różne właściwości fizyczne, często dochodzi do wtórnych uszkodzeń.

Ok, no bo tak, jakby jak mocno jest, to trochę ten temat właśnie odnośnie samej budowy i struktury Achillesa, jak mocno jest elastyczny Achilles w porównaniu właśnie z tą blizną, czy właśnie już takim z degrenowanymi włóknami?

Tak zwany skok ścięgna Achillesa oceniany jest u osoby dorosłej na średnio 15-20 mm.

wydłużenie Achillesa, jeżeli goimy zachowawczo całkowite uszkodzenie ścięgna Achillesa i on się wydłuży o centymetr, półtora, niby niedużo, ale to w zasadzie będzie miało kluczowe znaczenie dla jego funkcji.

To powinno się wyjaśniać, przy czym bolak Achillesa to nie jest rozpoznanie.

On się może brać z powodu problemów z ościęgnem Achillesa, z samym Achillesem.

Czy go boli na wysokości talii achillesa, czy w obrębie pięty.

mówią, mam pogrubienie w ścięgnie Achillesa, zrobił się grubszy ten Achilles, albo ma przewężenie ten Achilles, albo nie jestem w stanie zwiększyć aktywności, zazwyczaj to jest bieganie i skakanie, bo pojawiają się dolegliwości.

Urazy przeciążeniowe, a tendinopatia Achillesa jest rodzajem urazu przeciążeniowego, wynika z bardzo prostej kalkulacji.

Zresztą słynne blokady w obrębie achillesa to jest nic innego jak podanie sterydu w okolicy achillesa.

Natomiast negatywne skutki podawania sterydu do achillesa są opisywane nawet do czterech lat od pojedynczego podania.

Są tak zwane późne zerwania całkowite achillesa tylko dlatego, że ktoś raz miał zrobioną blokadę.

W tendinopatii Achillesa myślę, że leczenie operacyjne tak naprawdę rzadko jest potrzebne.

Właśnie idealnie jest i są zresztą świetne publikacje, jednak chyba nawet w Lancecie była, dotycząca właśnie wpływu treningu ekscentryczno-koncentrycznego na gojenie Achillesa.

Ale to dotyczy tendinopatii w obrębie talii Achillesa.

Tendinopatie, czy w zasadzie już entezopatie, entezis to jest z łaciny przyczep, czyli choroby przyczepu ścięgna Achillesa, nawet takie przewlekłe, one znacznie słabiej odpowiadają na fizjoterapię,

To akurat w fizjoterapii, tak jak dobrze powiedziałaś, ćwiczenia są najlepszą metodą do tego, żeby zdrowiało to ścięgno Achillesa i ten taki protokół, który jakby stopniowo zwiększa się obciążenie tylko tak naprawdę przy ćwiczeniu mięśni brzuchatego, płaszczkowatego i wiadomo za co odpowiada to ścięgno i z jakimi mięśniami się łączy.

Całkowite uszkodzenia ścięgna Achillesa zazwyczaj dzieją się wtedy, kiedy mamy nagły, koncentryczny skurcz w momencie, kiedy ścięgno jest rozciągnięte.

Całkowite uszkodzenie ścigna ślesa najczęściej statystycznie zdarza się w obrębie tej talii.

Czasami, jak nie ma dużego obrzęku, można palpacyjnie wybadać przerwę w ścięgnie achillesa, zagłębienie wręcz takie, ale w mojej opinii najbardziej charakterystyczne jest właśnie to, że stopa układa się pod kątem 90 stopni do podłudzia.

Dlatego, że to nie jest prawda, że bez achillesa nie da się chodzić bez kulania.

To nie jest prawda, że bez achillesa nie da się wspiąć na palce, dlatego, że mamy pozostałe mięśnie, które potrafią zgiąć nam podeszwowo stopę

Zresztą są kraje, jak na przykład Wielka Brytania, gdzie blisko 50% uszkodzeń całkowitych Achillesa leczy się zachowawczo.

Można funkcjonować dobrze nawet bez Achillesa.

Więc ja się staram proponować rekonstrukcję Achillesa u tych osób, które właśnie są aktywne fizycznie, chcą biegać, chcą skakać, są młode, są sportowcami.

Tą rekonstrukcję powinno się zrobić tak, żeby można było tym achillesem od razu ruszać, żeby to było na tyle silne i stabilne zeszycie, żeby ten ruch achillesa mógł być od razu.

Więc ja muszę tak zeszyć tego Achillesa, żeby być może pacjent będzie chodził o kulach.

Zresztą jest świetna książka, zresztą dostępna bezpłatnie, napisana przez dr Magdę Syrek i magister Agnieszkę Rosińską już ładnych parę lat temu, ona jest dostępna w sieci, właśnie o rehabilitacji ścięgna Achillesa.

Tylko warunkiem, żeby to można było robić, jest taki typ zeszycia tego Achillesa, żeby chirurg, który jest odpowiedzialny za rekonstrukcję, na to pozwolił.

To jest niestety bardzo subiektywna dziedzina i ja na przykład jak wybieram fizjoterapeutów, którzy mają prowadzić moich pacjentów po rekonstrukcji Achillesa, naprawdę wybieram i jestem bardzo picky w tym.

Lubię próbować zrekonstruować wszystkie trzy pęczki Achillesa i ich rotację wzajemną.

Uważam, że to jest technicznie znacznie trudniejsze w technikach małoinwazyjnych i uważam, że techniki małoinwazyjne dają mniejszą możliwość ruszania Achillesem, a na ruszaniu Achillesa mi najbardziej zależy.

Pacjent, który ma nawet niedziałającego Achillesa, potrafi być bardzo szczęśliwy z tej rekonstrukcji.

I porównuję jedną stronę i drugą i patrzę, jakie jest napięcie ścięgna Achillesa nad guzem piętowym.

I bardzo często to pozwala pacjentowi lepiej napiąć tego Achillesa i to napięcie się pojawia.

Bo tak tylko krótko było na temat w ogóle takiej diagnostyki obrazowej dotyczącej Achillesa, czy to przy tym dynatopatiach, czy właśnie już po rekonstrukcji.

W USG monitoruję gojenie achillesa.

Można zobaczyć, czy jest śliska hilesa, czy ten hiles rusza się względem otaczających tkanek.

Natomiast samo USG jest bardziej takim badaniem dynamicznym, natomiast rezonans magnetyczny jest co prawda badaniem statycznym, ale jest bardziej czułym badaniem, jeżeli chodzi o zaburzenia Achillesa.

Więc ja jakby standardowo po na przykład rekonstrukcji Achillesa robię USG po trzech tygodniach, sześciu tygodniach i rezonans magnetyczny po trzech miesiącach, sześciu miesiącach, dwunastu miesiącach i dwudziestu czterech miesiącach.

I patrzę, jak ta struktura Achillesa się zmienia.

Patrzę na grubość ścięgna Achillesa.

kolor sygnału Achillesa, czyli można powiedzieć w różnych sekwencjach rezonansu, jak ten kolor się zmienia.

Natomiast na przykład jak są robione transfery piłkarskie, to oprócz tego, że w większości miejsc w tej chwili rutynowo jest rezonans kolan, rezonans stawów skokowych, ocena biomechaniczna, to bardzo często w tym na przykład rezonansie stawów skokowych tam się duża część Achillesa łapie i też na to wszyscy patrzą, bo wiadomo, że to potrafi wyłączyć na długo, więc może być problematycznie.

tu akurat jest kilka dni przed owulacją, kiedy rozpadają się połączenia pomiędzy włóknami kolagenowymi i kiedy te kobiety mają wyższe ryzyko uszkodzenia więzadeł, ścięgny, urwania krzyżowego, urwania sobie ścięgna Achillesa, chociaż typowy pacjent, który ma problemy z Achillesem, to jest mężczyzna 40-50 lat, no i taki właśnie... Bardzo często to jest osoba, która nagle skokowo zwiększa swoje obciążenia, więc to dobrze jest wziąć się za siebie.

Tak, tak jak powiedziałaś, obciążenie Achillesa, jak sobie stajemy na palce, to odcięża naszego ciała.

Ale jak biegamy, to już jest kilkukrotnie obciążenia na ścięgno Achillesa, jakie działają.