Mentionsy

Triggery kojarzą się raczej ze złością, nie?

Że to jest ta reakcja, którą wyzwala trigger, że to jest ta emocja, którą wyzwala trigger.

Triggerem nie jest każda jedna emocja, bo to się też ludziom często wydaje, że okej, no to jak ja czuję złość na coś, na kogoś, no to ja już jestem striggerowana.

Okej, jak ja czuję smutek na coś, czy w związku z czym, no to ja już jestem striggerowana.

Dzisiaj mam ogromną przyjemność rozmawiać z Marianną Gierszewską, autorką książki Trigger.

To już jest druga część z serii właśnie Trigger.

Tak, jeśli nie słuchaliście, nie słuchałyście, nie oglądaliście naszej poprzedniej rozmowy, to zachęcamy, ponieważ tak jak mówiliśmy właśnie w poprzedniej rozmowie, ta część o traumie jest naprawdę bardzo przydatna w kontekście zrozumienia pełnego, czym są triggery, jak działają, jak wpływają na nasze życie i jak sobie z nimi radzić.

Dzisiaj właśnie dotkniemy tego tematu triggerów i chciałbym zacząć od tego, że w moim odczuciu, podobnie jak w przypadku traumy, to słowo trigger, a właściwie określenie, że ktoś jest striggerowany, też jest ostatnio bardziej popularne niż kiedyś i też, jak w przypadku traumy, nie słyszałem tego kiedyś, przynajmniej teraz tak mi się wydaje z tego miejsca, w którym siedzę.

I może postaramy się dzisiaj trochę odczarować te triggery, przyjrzeć się nim, może też popatrzeć z wdzięcznością na nie, zobaczymy.

W każdym razie chciałbym zacząć od tego, czym Marianna według Twojej wiedzy triggery są, a czym nie są.

Tak, więc to, co warto powiedzieć na samym początku na temat triggerów.

Trigger jest jakimś bodźcem, ale to nie jest bodziec, który jest nam obojętny.

Trigger, i teraz troszeczkę znowu potłumaczę pojęć, trigger to może być jakiś bodziec eksteroceptywny, czyli jakiś bodziec, którego my jakby doświadczamy na zewnątrz nas, naszymi zmysłami.

Triggerem może być jakiś bodziec interoceptywny, czyli bodziec z wnętrza nas, na przykład nasz sposób oddychania, na przykład nasz jakiś wewnętrzny stan, nasza emocja, na przykład jakiś konkretny ból w jakimś konkretnym miejscu w naszym ciele, w naszych trzewiach na przykład, albo przelewanie się na przykład w naszym brzuchu, to też mogą być triggery.

I też triggerem może być coś, co się dzieje relacyjnie pomiędzy nami.

Czyli wtedy takim triggerem może być jakiś wskaźnik, który mi wysyła dana osoba, który mój system odczytuje jako coś, co jest zagrażające, co jest przytłaczające.

I teraz, tak jak powiedziałam, te bodźce, które są dla nas triggerami, one nie są dla naszego systemu obojętne.

I to są triggery.

Natomiast czym triggery nie są?

Tak, bo to prawda, że ludzie tak bardzo luźno używają słowa trigger i trauma.

Więc triggerem ponownie nie jest stres.

Nie każdy stres jest triggerem.

I to jest naturalne, że my się znajdujemy w różnych przestrzeniach i różnych stanach i nie każdy stres czy nie każdy nawet pobudzenie będzie triggerem.

To tak, to może być trigger, to, że ja mam na przykład zrobić prezentację.

Ale sam stres nie jest triggerem.

I co jeszcze bym chciała zaznaczyć, co jeszcze triggerem nie jest?

Triggerem nie jest każda jedna emocja.

Bo to się też ludziom często wydaje, że okej, no to jak ja czuję złość na coś, na kogoś, no to ja już jestem striggerowana.

Okej, jak ja czuję smutek na coś, czy w związku z czym, no to ja już jestem striggerowana.

Jak czuję irytację na kogoś, to ja już jestem striggerowana.

My możemy przeżywać nasze emocje i te emocje mogą swobodnie przez nas przepływać i to nie musi mieć nic wspólnego z triggerem.

Ale to może być trigger, jeżeli moja odpowiedź jest bardzo wysoka i przypomina mi na przykład o odrzuceniu z mojego dzieciństwa.

Natomiast to chciałabym rozróżnić, że nie każdy stres jest triggerem i nie każda emocja jest triggerem.

Jasne, czyli mógłbym na przykład zaryzykować takie stwierdzenie, że jeśli mamy rzeczywiście trigger, to ta intensywność jest wysoka i ta, powiedzmy, nieadekwatność jest wyższa.

I jeżeli ja mogę taki komunikat jakby ukłuć do tej koleżanki, to to nie będzie o triggerze.

Może to nie być o triggerze, a przynajmniej nie o takim triggerze, którego ja nie umiem zaopiekować.

Triggery nam, powiedzmy, kojarzą się raczej ze złością.

Że to jest ta reakcja, którą wyzwala trigger, że to jest ta emocja, którą wyzwala trigger, ale z tego, co czytam, to wcale tak nie jest do końca, że to jest tylko złość.

Jakie jeszcze mogą być reakcje emocjonalne lub innego rodzaju reakcje wywoływane przez triggery?

Wszystko, co jesteś w stanie sobie wyobrazić, to to może być reakcja wywołana przez trigger.

Bo przypominam, że trigger, ponieważ jest przypomnieniem o tam i wtedy, w tu i teraz,

I on też mówił o czymś, co my dziś nazywamy triggerami lub co w terapii traumy się nazywa triggerami, bo on mówił o tym, że konkretne sytuacje mogą ponownie uruchomić stare napięcia w naszym ciele.

Czyli to są triggery po prostu.

Czyli on mówił o triggerach, tylko innym językiem.

No i właśnie chciałbym zapytać Cię, czy wiadomo coś o tych aspektach właśnie biologicznych powstawania triggerów w ogóle, czy tak samo jak w przypadku traumy.

Miłosz miał wiele triggerów w kontekście tego, tylko tego tematu, ale w kontekście tego triggera prioceptywnego, czyli tego związanego z ułożeniem, położeniem ciała.

dla nas triggerujące, jeżeli na przykład przyjmiemy pozycję, którą mieliśmy w momencie traumatycznego wydarzenia.

Tutaj też bym się bardzo chciała odnieść do tych triggerów.

interoceptywnych, czyli też tych triggerów, które są związane z naszymi odczuciami, jak to jest, że nasza emocja nas może triggerować, jak to jest, że nasze, że przebicie serca nas może triggerować, jak to jest, że nasz płytszy czy głębszy oddech nas może triggerować, że odpoczynek, ciało, które leży i odpoczywa nas może triggerować, jak to jest, prawda?

Więc powiedziałam o tych triggerach proprioceptywnych, o triggerach proceduralnych, powiedziałam o triggerach interoceptywnych i o triggerach jakby też związanych z autonomicznym układem nerwowym.

Warto też powiedzieć o triggerach sensomotorycznych i o tej pamięci sensomotorycznej, tak?

Czyli to jest ten trigger związany ze zmysłami, trigger związany z poruszaniem się, z napięciem mięśniowym twoim.

Więc tych triggerów jest cała masa i one wszystkie są związane z naszą pamięcią niejawną.

Ty jawnie możesz coś pamiętać, możesz wiedzieć, skąd może wynikać jakiś trigger.

Ale jak powiedziałam wcześniej, co do większości naszych triggerów, my nie mamy zielonego pojęcia.

co to są za triggery, skąd one są, a jeszcze nazwać je i z nimi pracować tak świadomie, to jest naprawdę trudna rzecz.

I teraz pojawia mi się takie pytanie, bo to już nawet nie chodzi o chęć nauczenia się tego, czym triggery są, czym nie są, tylko...

Co powiedziałabyś, przekazałabyś ludziom, którzy mają te triggery i myślą o sobie, że są dziwni, że są nieodpowiedni, że są niedopasowani, niedostosowani, inni.

Pierwsze co, to jeżeli chodzi o triggery, no to już wiemy, że trigger jest tym zagrożeniem postrzeganym.

To oznacza, że jeżeli w nas, w związku z zagrożeniem postrzeganym, uruchamia się ten trigger i cała reakcja ochronna i obronna, to znaczy, że my, metaforycznie mówiąc, bardzo lubię tę metaforę i jej używać, my się bierzemy w tym momencie za rękę i to jest nasze zadanie.

niejako ciężko poprzez podcast dać protokoły na pracę z triggerami, choć też, co bym chciała zaznaczyć, ja mam cały masterclass i kurs, gdzie mówię właśnie o pracy z triggerami i ja daję ludziom takie protokoły do tego, jak bezpiecznie przechodzić przez swoje triggery.

I to jest też to, co my robimy i możemy robić, zanim jakikolwiek trigger przyjdzie.

Czyli my nie szukamy tych mentalnych kotwic, czyli tych słów, zdań, jak będzie trigger, bo wtedy mamy wyłączone myślenie niejako.

My tego wszystkiego szukamy jeszcze wtedy, kiedy jesteśmy niestriggerowani lub na przykład w momencie, w którym nie jesteśmy striggerowani.

Te mechanizmy warunkowania klasycznego i sprawczego bardzo mocno wiążą się też z triggerami, więc chciałbym tutaj też przyparkować przez chwilę, jakbyś mogła proszę pokrótce opisać na czym polega to warunkowanie klasyczne, na czym polega to warunkowanie sprawcze i jak to się właśnie wiąże nam ładnie z tymi naszymi triggerami.

I teraz jak to się ma do triggerów?

krzyku, złości rodzica, zawstydzania rodzica przez telefon, to telefon może się stać czymś, co będzie dla nas wyzwalaczem, co będzie dla nas triggerem.

I w kontekście naszych triggerów moglibyśmy sobie to przetłumaczyć tak, jeżeli na przykład twoje emocje były karane, ale weźmy konkretną emocję, złość na przykład była karana.

I to by było to warunkowanie sprawcze związane właśnie z triggerami.

Zaintrygował mnie ten temat triggerów od wnętrza.

Czy jest w ogóle jakiś sposób na to, żeby odróżnić, żeby w ogóle zauważyć ten trigger?

to co jest triggerem, a co jest na przykład czymś adekwatnym, normalnym.

Jeżeli chodzi o triggery interoceptywne, zacznę od trochę może poszerzenia tego tematu, od podania kilku przykładów też.

I też za chwilkę odniosę się do tego pytania, czyli skąd ja mam wiedzieć, czy to już jest trigger interoceptywny, czy może ja po prostu sobie coś przeżywam, jak ja mam to rozróżnić.

Czyli jeżeli nasze doświadczenie somatyczne tu i teraz, choć w jednym kawałku, przypomina to, co my przeżyliśmy w przeszłości, to to może być dla nas triggerem interoceptywnym.

Wcześniej też rozmawialiśmy o tym, jak to w ogóle możliwe, że kogoś na przykład może triggerować odpoczynek.

to na przykład triggerem może być to, że jest jakoś lekko, jakoś przyjemnie.

I to wszystko jest w kontekście triggerów interoceptywnych i to wszystko jest w kontekście też niedokończonych reakcji w naszym systemie.

Jak my rozpoznajemy, czy to jest trigger, czy nie jest trigger, ten interoceptywny.

Jeżeli chodzi o triggery, to musimy pamiętać, że one się wydarzają w przestrzeni dysregulacji.

Jeżeli ja mogę przy tym być, z tym być, no to wtedy jestem, to wtedy jakby temat jest zaopiekowany, niezależnie od tego, czy to wynika z triggeru, czy nie wynika z triggeru, ale temat jest zaopiekowany, bo ja przeżywam to, co przeżywam z przestrzeni regulacji.

to teraz już nie jesteśmy w przestrzeni regulacji, tylko teraz jesteśmy wessani przez trigger i to jest moment, w którym jeżeli ja tyle czuję w sobie, to mus, to jest mus znaleźć coś bezpiecznego dookoła siebie.

Jak o tym opowiadasz, to słyszę, że bardzo trudno jest w takim stanie właśnie striggerowania nazwać cokolwiek, zaobserwować cokolwiek, zidentyfikować cokolwiek, no bo te rzeczy się w nas nie mieszczą.

Czy triggery generują przekonanie?

I jeżeli też zaczynamy rozumieć zagadnienie traumy, triggerów, to zaczynamy również wtedy rozumieć, że nie, my nie jesteśmy złymi ludźmi.

Tak jak opowiadasz Marianno o triggerach, to mi się znowu tworzy jakiś obraz w głowie, tak przed twarzą po prostu.

I te triggery jawią mi się jak takie mosty pomiędzy teraźniejszością, no a tymi zdarzeniami z przeszłości, tymi traumatycznymi zdarzeniami.

I że nam się zdarza właśnie w takich momentach, kiedy te triggery bywają tymi odpalaczami, no się tym mostem przechadzać w tą i z powrotem, prawda?

Chciałem ciebie zapytać, czy te mosty można w 100% spalić, przynajmniej niektóre, ale teraz jak posłuchałem o tych triggerach, nabrałem do nich i do swoich triggerów takiego naprawdę szacunku.

Chodzi mi o to, czy jeżeli ja mam jakiś trigger, naprawdę taki mocny trigger, intensywny, który mi się zdarza już od lat, który mi się tak zabetonował, to czy jest szansa na jakąś formę terapii, na jakąś formę pracy, która mi w ogóle ten trigger zlikwiduje, on przestaje istnieć,

Proces pracy z triggerami.

Czyli na początku naszej pracy w ogóle z triggerami ze sobą jest tak, że mamy takie wrażenie i to jest nie tyle wrażenie, ile doświadczenie, że aktywacja spowodowana triggerem jest ogromna.

Te triggery są bardzo szybkie.

Wraz z tym, jak zaczynamy przetwarzać swoją traumę, czy też pracować z triggerami,

To oznacza, że przychodzi taki moment, gdzie my odkrywamy, że albo tych triggerów jest mniej, albo jak one się pojawiają, bo pewnie będą się w jakichś momentach, sytuacjach, w jakichś stopniach pojawiać, to że te triggery mnie zasysają mniej,

Nie zatrzymujemy się jeszcze w temacie triggerów, bo na temat triggerów już konkretnych będziemy rozmawiać w trzeciej części naszego podcastu.

Będą to triggery w rodzicielstwie, czyli na pewno rzecz, która interesuje bardzo dużo osób.

I porozmawiamy też o triggerach w relacjach partnerskich.

Także żegnamy się z wami na zaraz i do zobaczenia i do usłyszenia na kolejnym podcaście dotyczącym książki Trigger.